Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

24 aprel: kim uduzdu, kim uddu? – TƏHLİL

24 aprel: kim uduzdu, kim uddu? – TƏHLİL

27/04/2015

15:00


27.04.2015 / 14:52 xeber –

Bir neçə il idi ki, regionu yaxından izləyənlər tərəfindən ən maraqla gözlənilən məqamlardan biri 24 aprel 2015-ci il tarixi idi: Uydurma soyqırımı iddiasını irəli sürənlərin “100-cü ildönümü” fəaliyyətləri Türkiyə üçün hansı sürprizlərlə nəticələnəcək, Türkiyəyə və Türk millətinə hansı zərbələr vurulacaqdı?

 

Bu istiqamətdəki gözləntilər əbəs deyildi. Çünki uydurma soyqırımı iddialarının dünya gündəmində yer almasının səbəbkarları sadəcə Ermənistan və erməni lobbisi deyil, eyni zamanda regionla bağlı imperial maraqları olan güclər idi. O güclər ki, Anadoluya və Cənubi Qafqaza dair maraqlarını reallaşdırmaq üçün milli münaqişələrin alovlanmasına və kütləvi köçlərə səbəb olmuş, erməniləri Osmanlıya qarşı təşkilatlanmağa, silahlanmağa, terror və qətliamlar törətməyə təşviq etmişdilər. Bütün bunlar xüsusilə I Dünya Müharibəsi atmosferində şiddətləndiyi zaman Osmanlını idarə edənlər döyüş bölgələrindəki ermənilərin başqa ərazilərə köçürülməsi ilə bağlı qərar qəbul etmişdi. Qarşıdurmalar və köçlər zamanı xeyli sayda müsəlman əhali ilə yanaşı ermənilər də həyatını itirmişdi. Osmanlı I Dünya Müharibəsinin məğlub ölkələri cərgəsində olsa və bir neçə dövlət tərəfindən işğal edilsə də, Anadoluda başlayan qurtuluş müharibəsi bu işğalların ortadan qalxması ilə nəticələnmiş, imperialist güclər və onların vədləri ilə qətliamlar törətmiş erməni dəstələri xəyal qırıqlığı yaşamışdılar. Bu nəticədən narazı qaldıqları üçün də həm özlərinə təskinlik vermək, həm də məqsədlərini reallaşdırmaq istiqamətində səylərini davam etdirmək üçün “Erməni soyqırımı” yalanına sarılmışdılar.

 

Bir yandan Ermənistanın və erməni lobbisinin təşkilatlı və ardıcıl fəaliyyəti, digər yandan da böyük güclərin bir hissəsinin öz maraqları naminə bu fəaliyyətlərə dəstək vermələri (bəzən də əslində bu cür fəaliyyətləri planlaşdırmaları və maliyyələşdirmələri) və bütün bunlar nəticəsində Türkiyə əleyhinə daha öncə qəbul olunmuş qərarlar 2015-ci il üçün Ermənistanı və Erməni lobbisini ümidləndirir, Türk tərəfində isə narahatlığa səbəb olurdu.

 

Bu atmosfer içində başlayan 2015-ci ilin ilk sürprizini Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan etmişdi. Ərdoğan Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev ilə birgə mətbuat konfransı zamanı bu il 24 apreldə Çanaqqala döyüşlərinin 100-cü ildönümünün qeyd olunacağını, bu tədbir üçün dünyanın bir çox dövlət və hökumət başçılarına dəvət göndərildiyini açıqlamışdı. Öz növbəsində Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev aprelin 24-də Çanaqqala zəfərini birlikdə qeyd edəcəklərini bildirərək, bu tarixin seçilməsinə görə minnətdarlıq etmişdi.

 

Beləliklə, 24 aprel tarixi artıq Türkiyə üçün yox, Ermənistan və ondan istifadə etməyə çalışan güclər üçün narahatlıq yaratmağa başlamışdı. Məsələyə dərhal reaksiya verən Ermənistan, 24 aprel tarixinin Çanaqqala döyüşü ilə əlaqəsinin olmadığını, bu tarixin sırf uydurma soyqırım tarixinə görə seçildiyini iddia etmişdi. Şübhəsiz ki, bununla bağlı fərqli mövqelər bildirilə bilər. Amma məsələyə sırf tarixi aspektdən yanaşdıqda 24 aprelin Çanaqqala döyüşlərinin ildönümü kimi qeyd olunmasının mənəvi əsasları daha çoxdur, nəinki ermənilərin iddia etdiyi hadisələrin. Belə ki, Çanaqqalada dəniz döyüşləri 19 fevral – 18 mart 1915-ci il tarixlərdə getmiş, quru döyüşləri isə 1915-ci ilin 24 aprelini 25 aprelinə bağlayan gecə başlamış və 9 yanvar 1916-cı ildə başa çatmışdı. Sırf Ermənilər baxımından 24 aprel tarixi onların iddia etdiyi “kütləvi qətliamların yaşandığı” köçlərin başladığı tarix belə deyil. Daha əvvəl terror aksiyaları həyata keçirən, kiçik qətliamlar törədən erməni silahlı dəstələri aprelin 17-də Vanda təxminən 5 min nəfərin ölümü ilə nəticələnən böyük qətliamlar həyata keçirdikdən sonra aprelin 24-də Daşnak, Hnçak və Ramqavar silahlılarının (məsələn, İstanbulda yaşayan 77.735 ermənidən sadəcə terror fəaliyyətlərində iştirak edən 235 nəfərin) həbs olunması ilə bağlı qərar qəbul edilmişdi. Həbs olunanlar da edam edilməmiş, Ankaradakı həbsxanalara göndərilmişdilər. Qarşı tərəfin iddia etdiyi “kütləvi qətliamların yaşandığı” köçlərlə bağlı qərar isə 27 may 1915-ci il tarixdə qəbul edilmişdi.

 

24 aprel ərəfəsində Roma Papası I Fransiskin, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin və Almaniya prezidenti Yoahim Qaukun açıqlamaları, Avropa Parlamentinin qərarı, Avstriya və Rusiya parlamentlərində qəbul olunan bəyanatlar Ermənistanı müəyyən dərəcədə sevindirsə də, bu ölkənin paytaxtında keçirilən və uzun illərdir hazırlıqları görülən “100-cü ildönümü” tədbirlərində sadəcə 4 dövlətin prezidentinin iştirak etməsi Ermənistan üçün kifayət qədər qanqaraldıcı oldu. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, bu 4 dövlətdən Yunan Kipri və Serbiyanın Türkiyənin regional siyasəti ilə bağlı reaksiyaları məlumdur, Rusiya və Fransa isə həm də 100 il əvvəlki hadisələri planlaşdıran dövlətlər arasındadır. Buna baxmayaraq Putin İrəvandakı çıxışında “soyqırım” ifadəsini işlətmədi, Fransa prezidenti Fransua Olland isə elə həmin gün Azərbaycana gələrək Ermənistana səfərinin motivini azacıq da olsa dəyişdirməyə, regiona səfərinin bir parçası görüntüsü verməyə çalışdı.

  

Halbuki, qısa vaxt öncə elan edilməsinə baxmayaraq Çanaqqalada ilə bağlı keçirilən tədbirlərdə 20-dən çox dövlətin prezidenti, 4 dövlətin baş naziri, Avropa Şurasının Baş katibi Thorbjorn Jagland da daxil olmaqla bir neçə beynəlxalq təşkilatın rəhbəri, parlament sədrləri və nazirlər iştirak etdi. Ermənistanın iddiasını dəstəkləyən qərar və açıqlamalara gəldikdə isə Vatikan, Rusiya, Fransa vəAvropa Parlamenti oxşar mövqeyi daha əvvəl də ortaya qoymuşdular. Yəni onların addımı bir növ “əvvəlkinin təkrarı”ndan ibarət oldu. Almaniyanın addımı yenilik olsa da, əslində gözlənilən idi. Çünki “soyqırım törədən ilk dövlət” imicini üstündən atmağa çalışır və az qala yəhudilərə qarşı törədilən soyqırımın da günahını Türkiyəyə yükləmək istəyir. Bunu illərdir planlaşdırır və düşünürdülər ki, “100-cü il” ərəfəsində bu mövqenin ortaya qoyulması Ermənistan cəhətdən daha təsirli olacaq, eyni zamanda dünyanın əksər yerlərində Türkiyə əleyhinə qərarlar və açıqlamalar olacağı üçün Almaniyaya reaksiya elə də sərt olmayacaq. Düşüncələrinin ikinci hissəsi reallaşmadığı üçün Türkiyənin Almaniyaya reaksiyası Rusiya və Fransaya qarşı olduğu kimi sərt oldu.

 

Nəticə kimi qeyd etmək mümkündür ki, bu il ilk dəfə 24 aprel tarixi Türkiyə və türklər tərəfindən əsasən narahatlıq və azacıq da qorxu ilə gözlənilən gün olmaqdan çıxdı, öz dövrünün əsl mahiyyətinə yaxınlaşdı. Bu mahiyyət isə böyük güclərin regionla bağlı imperial məqsədləri üçün “Erməni amili”dən istifadə etməyə çalışmalarından, ilk mərhələdə buna müəyyən dərəcədə nail olmalarından və Erməni tərəfinin də bundan müəyyən dərəcədə faydalanmasından, amma daha sonra Anadoludakı Türk gücü qarşısında geri çəkilmədən, erməni tərəfinin məyusluğundan və söz verənlərin əksəriyyəti tərəfindən yalnız qoyulmalarından ibarətdir. Bu mahiyyət bir daha göstərdi ki, regionumuzun ehtiyacı olan sülh və əməkdaşlıq mühiti kənar qüvvələrin dəstəyi ilə formalaşdırılan kin və nifrət hissləri ilə, işğalçılıq siyasəti ilə və qətliamlar törətməklə yox, işğalçılıqdan vaz keçməklə formalaşdırıla bilər. Türkiyə və Azərbaycanın kənarda hazırlanan planlar qarşısında birgə mövqe nümayiş etdirmələri hər iki dövlətin bəziləri eyni, bəziləri fərqli olan dostlarını və rəqiblərini düşünməyə və daha ehtiyatlı addımlar atmağa vadar edir. Enerji və təhlükəsizlik amilinə əsaslanan bu strategiya yəqin ki, gələcəkdə daha uğurlu nəticələrə səbəb olacaq. 

 

Digər tərəfdən qeyd etmək lazımdır ki, gedişat müsbətə doğru olmaqla yanaşı, vəziyyət tam arzuolunan səviyyədə deyil. Bəzən fəaliyyətlərin koordinasiya olunmaması arzuolunan nəticələrin tam əldə edilməsinə mane olur. Bundan əlavə bəzi türk rəsmilərin tarixə əsaslanmayan, Ermənistanın mövqeyini gücləndirən və türk ictimai rəyində çaşqınlıq yaradan açıqlamaları da mənfi amil kimi diqqət çəkir.

   

Uydurma “Erməni soyqırımı” iddiaları ilə bağlı səylərin heç vaxt tam bitməyəcəyi aydındır. Artıq qeyd olunduğu kimi, bu məsələdə təkcə Ermənistan tərəfi maraqlı deyil, işin içində erməni lobbisi, regionda maraqları olan güclər də var. Həmin güclər “soyqırımı” silahından hər zaman Türkiyəyə qarşı istifadə etməyə çalışacaqlar. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, soyqırımı iddiası Ermənistan üçün uzaq keçmişdən daha çox yaxın keçmiş və gələcəklə bağlıdır. Ermənistan qondarma “erməni soyqırımı” məsələsini həm də Azərbaycan ərazilərini işğal etdiyini, bu ərazilərdə törətdiyi soyqırımı kölgədə qoymaq, işğalçılığının əvəzində cəza yox mükafat almaq üçün qabardır. Bu səbəbdən də, Ermənistanın iddialarının qarşısındakı fəaliyyətlər ilə bağlı seçilmiş mövcud strategiya, yəni bir yandan soyqırımı yalanının ortaya qoyulması, digər tərəfdən isə bu dövlətin hazırkı işğalçılıq siyasətinin və törətdiyi soyqırımların dünyaya tanıdılması düzgün xətt olardı. Sadəcə yuxarıda qeyd olunan əskikliklərin aradan qaldırılması daha ciddi nəticələrə səbəb olacaq.

 

 

Araz Aslanlı,

xüsusi olaraq APA Analitik Mərkəzi üçün

Mənbə : Lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti info website