Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

SSRİ-nin Əfqanıstan sirleri: 30 il evvelin Pişever faciesi

SSRİ-nin Əfqanıstan sirleri: 30 il evvelin Pişever faciesi

03/05/2015

19:04


03.05.2015 / 19:02 xeber –

1985-ci il aprelin 26-27-də Pakistanın Pişəvər yaxınlığında baş verən hadisələri SSRİ əhalisindən başqa, bütün dünya bildi. Amma Badaber gizli həbsxanasında qiyam edən sovet hərbiçilərinin ölümünə görə, DTK ən amansız şəkildə qisas aldı. Lent.az-ın məlumatına görə, analitik.az indiyədək məxfi saxlanılan həmin hadisələri təqdim edir.     

 Badaber kəndi soyuq müharibə illərində Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Pakistan rezidenturasının şöbəsi kimi amerikalılar tərəfindən tikilib. Əfqanıstan müharibəsi zamanı Badaberdə humanitar yardım mərkəzi yerləşirdi. Bu mərkəzin məqsədi guya qaçqınlar arasında aclıqdan ölüm faktlarının qarşısını almaq olub. Amma əslində o, Əfqanıstan İslam Cəmiyyəti partiyasının əksinqilabi yaraqlılarının təlim məktəbi üçün gizli sığınacaq idi. Burada vətənində itkin düşmüş hesab edilən sovet hərbi əsirləri saxlanılırdı.      

 

Həbsxanada üsyan

 

 30 il əvvəl, 26 aprel 1985 il, bütün Sovet İttifaqı Qələbə Gününün 40 illiyini qeyd etməyə hazırlaşarkən, təqribən saat 18:00-da Badaber qalasında atəş səsləri eşidilir. Hamının axşam namazına getməsindən istifadə edərək, bir qrup sovet hərbi əsirləri artilleriya silahları anbarlarının iki gözətçisini “aradan” götürərək, silahlanır və əsirləri azad edib gizlənməyə çalışırlar. Sonralar Əfqanıstan İslam Cəmiyyətinin lideri, Əfqanıstanın eks-prezidenti Rəbbani xatırlayır ki, üsyan bir sovet əsgərinin hərəkətindən sonra başlamışdı. O, dustaqlara şorba gətirən mühafizəçinin silahını ala bilmişdi. Bundan sonra versiyalar haçalanır:  bir  məlumata görə, əsirlər qapıya doğru qaçaraq, gizlənməyə çalışıblar, digər versiyaya görə isə onların məqsədi radioqülləni ələ keçirib, SSRİ səfiri ilə əlaqə saxlamaq olub. Pakistan ərazisində sovet hərbiçilərinin saxlanma faktı sonuncunun əfqan işinə müdaxiləsinə mühüm sübut ola bilərdi. Hər halda, üsyan edən hərbiçilər, mühafizə bölmələrinin məhv edilməsi üçün əlverişli mövqe tutmağa və arsenalı ələ keçirməyə nail olurlar. Sovet əsgərlərinin əlində böyük çaplı pulemyotlar, М-62 minaatanları, tank əleyhinə əl qumbaraatanı olub.

 

Həyəcan siqnalı üzrə bazanın bütün şəxsi heyəti – Pakistan, Misir və ABŞ təlimatçıları ilə birlikdə 3000 nəfər ayağa qaldırılır. Lakin onların etirazçıların mövqelərini ələ almaq üçün etdikləri bütün cəhdləri boşa çıxır. Saat 23.00-da Əfqanıstan İslam cəmiyyətinin lideri Rəbbani Burhanuddin mücahid Xalid- ibn- Validin alayını ayağa qaldırır, qala mühasirəyə alınır və həyatı müqabilində qiyamçılara təslim olmaq təklifi edilir. Üsyançılar cavab tələbi irəli sürürlər: SSRİ, Qırmızı Xaç və BMT səfirliklərinin nümayəndələri ilə əlaqə imkanının təmin edilməsi. Rəbbani bu təkliflə razılaşmayıb həbsxanaya hücum barədə əmr verir. Bütün gecəni davam edən şiddətli döyüşlər və mücahidlər arasında itkilər göstərdi ki, ruslar təslim olmaq niyyətində deyil. Üstəlik, İslam partiyasının lideri Rəbbani Burhanuddin bu atışmada az qala həyatını itirəcəkdi. Bütün mövcud qüvvələrlə – "Qrad" yaylım atəşləri, tanklar və hətta Pakistanın bütün hərbi qüvvələri üsyançılara qarşı mübarizə aparırdı…    Bundan sonra həqiqətdə nələrin baş verdiyi isə görünür, həmişəlik sirr olaraq qalacaq. 40-ci radiokəşfiyyat ordusunun arxivinin məxfilikdən azad edilmiş kiçik bir hissəsindəki məlumatlara əsasən, Pakistan pilotlarının birinin məruzəsində deyilir ki, üsyançılara havadan zərbə endirilib. Bomba zərbəsi, içərisində müasir raket və patron saxlanılan hərbi silah anbarına düşür. Əməliyyat iştirakçılarından biri sonralar bunu belə təsvir edir: "Rəbbani harasa getdi və bir müddət sonra top peyda oldu. O, atəş əmri verdi. Mərmi düz silah anbarına düşdü və güclü partlayış baş verdi. Hər şey havaya sovruldu. Ətrafda nə bina, nə insan – heç nə qalmadı. Hər şey yerlə yeksan oldu və qara tüstü çıxmağa başladı".     "Güclü partlayış baş verdi. Raketlər müxtəlif istiqamətlərdə uçurdu. Mən nələr gördüm? Bir tərəfdə qollar, o biri tərəfdə qulaqlar, partlayışın baş verdiyi üçüncü bir tərəfdə əl barmaqları… Biz yalnız Кinetin cəsədini tam olaraq və daha bir əsirin bədəninin yarısını salamat tapa bildik. Qalan hər şey tikələrə parçalanmış halda idi…"

 

Badaber düşərgəsində 1985-cı ildə təlim bölüyünün komandiri olmuş Rəsul Каrluk Qulam xatırlayır. Sağ qalan olmadı, deyilənlərə görə, partlayış zamanı ölməyənləri isə güllələdilər.   Düzdür, Pişəvər şəhərində ABŞ konsulluğundan ABŞ Dövlət Departamentinin aldığı məlumata inansaq, üsyan yatırıldıqdan sonra 3 sovet əsgəri sağ qalır. Mücahidlərin itkisi isə əldə olunan məlumata görə, 90 pakistanlı əsgər, 28 zabit və 6 amerikalı təlimatçı, Pakistan hökumətinin 13 üzvü, o cümlədən 100 mücahid təşkil edib. Partlayış həmçinin əsirlər haqqında məlumatlar saxlanılan həbsxana arxivini məhv edir. Hadisənin bir daha təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün bir neçə gündən sonra Əfqanıstan İslam Partiyasının lideri belə bir əmr verir: "Rusları əsir götürməyin! Onları elə yerindəcə güllələyin!"      

 

 

SSRİ-nin əlacsız etiraz notası

 Pakistan tərəfindən bu hadisəni ört-basdır etmək üçün bütün zəruri tədbirlər görülür: əraziyə kənar şəxslərin daxil olması qadağan edilir, ölüm qorxusu altında şahidlərə susmaq əmri verilir. Lakin bütün ciddi-cəhdlərə baxmayaraq, sovet hərbiçilərinin üsyanının amansızcasına yatırılması haqqında məlumat mətbuata sızır. İlk olaraq bunu yerli "Yaqut" jurnalı yazır, amma nəşr müsadirə olunaraq məhv edilir. Bundan az sonra Pakistanın "Müsəlman Qəzeti" bu haqda xəbəri çap edə bilir. Xəbər tez bir zamanda aparıcı qərb KİV-ləri tərəfindən yayımlanır. O dövrdə müxtəlif mətbu mənbələri bu hadisəni müxtəlif cür izah etdi. Avropalılar öz azadlığı uğrunda rus əsirinin qeyri-bərabər döyüşü haqqında yazarkən, "Amerikanın Səsi" güclü partlayış nəticəsində rus əsirlərinin və bir o qədər də əfqan hökumət əsgərinin həlak olduğundan danışırdı. Bütün bu məsələlərə nöqtə qoymaq üçün ABŞ Dövlət Departamenti 1985-ci il aprelin 28-dən aşağıdakı məzmunda "tam" məlumat dərc etdi: "Sahəsi təxminən bir kvadrat mil olan humanitar düşərgə ərazisi mərmi, raket və mina qəlpələri, həmçinin insan meyitlərindən ibarət qalın qatla örtülmüşdür. Partlayış o qədər güclü olmuşdur ki, yerli sakinlər düşərgədən 4 mil uzaqda qəlpələri tapıb. Orada 14 Rusiya desantı saxlanılırdı. Bu əsirlərdən üsyanın yatırılmasından sonra iki nəfəri sağ qalıb". Amma Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin nümayəndəsi Devid Delanrants 1985-ci il mayın 9-də sovet səfirliyinə gələrək, üsyan faktını təsdiqləyir. Lakin SSRİ Pakistan hökumətinə etiraz notası verməklə kifayətlənir. Bu notadan başqa sovetlər rəsmi olaraq, heç nə edə bilmirlər. Çünki sovet hərbi əsirləri Əfqanıstan ərazisində "ola bilməzdi"…    

 

  “KQB”-nin qisası 

 

 Lakin baş verənlərə SSRİ-nin qeyri-rəsmi reaksiyası da olur. Əldə olunan məlumatlara görə sovet xüsusi xidmət orqanları qisas məqsədilə bir sıra əməliyyatlar keçirir. 1985-ci il mayın 11-də Sovet İttifaqının Pakistandakı səfiri Vitali Smirnov bəyan edir ki, SSRİ bu işi cavabsız qoymayacaq: “Baş verənlərə görə, İslamabad tam məsuliyyət daşıyır ", – Smirnov Pakistan prezidenti Məhəmməd Ziya ul-Haqa xəbərdarlıq edir.     1987-ci ildə Pakistan ərazisinə sovet reydləri nəticəsində 234 mücahid və pakistanlı əsgər həlak olub. 1988-ci il aprelin 10-da İslamabad və Ravalpindi arasında yerləşən Ochri düşərgəsində silah- sursat anbarında təxminən 1300 nəfərin ölümü ilə nəticələnən güclü partlayış baş verir. Müstəntiqlər bu qənaətə gəlirlər ki, partlayış təxribat səbəbindən törədilib. Bir müddət sonra 1988-ci il avqustun 17-də prezident Ziya -ul Haqqın təyyarəsi qəzaya uğrayır.     Bu insidenti Pakistan xüsusi xidmət orqanları Badaberdə olanların qisası kimi DTK-nın fəaliyyəti ilə birbaşa əlaqələndiriblər. Bu zaman isə baş verənlər SSRİ-də ictimaiyyət üçün gizli olaraq qalır. Faciəvi hadisə haqqında ilk dəfə, artıq dağılmaqda olan sovet imperiyasının ictimaiyyəti 1991-ci ildə xəbər tutur.

Mənbə : Lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles