Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Avtobusun pulsuz, spirtli içkinin qadağan olduğu Çilov adasından REPORTAJ

Avtobusun pulsuz, spirtli içkinin qadağan olduğu Çilov adasından REPORTAJ

23/05/2015

15:36


23.05.2015 / 15:35 xeber –

1779 nəfərin yaşadığı bu adaya getmək üçün xüsusi icazə almaq lazımdır

 

İlk dəfə Neft daşlarından qayıdanda görmüşdüm oranı. Vertolyotdan. Dedilər, Çilov adasıdır. Bakıya qayıdan kimi internetdə axtarış verdim. Tək tük şəkillər çıxsa da, dolğun informasiya tapmadım. Və qərar verdim ki, bu informasiyanı mən yazacam. Başladım adaya getməyin yollarını axtarmağa. Öyrəndim ki, adada SOCAR-ın “28 May” adına Neft-Qaz Çıxarma İdarəsi var. Bu səbəbdən də ada dövlət üçün strateji yerdir. Ancaq ada sakinləri ürəkləri istədiyi vaxt adadan çıxa bilər. Digər şəxslər üçün isə adaya getməyə xüsusi buraxılış icazəsi olmalıdır. Nəhayət, o icazəni aldıq.

 

Budur, vertolyotda, göyün yuxarı qatındayıq. Fotoqrafımız Fəxrəddin, mən və bizi səfər boyu müşayiət edəcək Çilovun icra nümayəndəsi Qəzənfər Süleymanov, həmçinin SOCAR-ın “Azneft” İstehsalat Birliyinin Sosial İnkişaf Şöbəsinin rəisi Nizami Qarayev.

 

Çilov – Xəzər dənizində, Abşeron arxipelaqında Azərbaycana məxsus adadır. Sahəsi 11,5 km², əhalisi 1779 nəfərdir. Məskunlaşma əsasən, adanın şərqində – Çilov qəsəbəsindədir. Yaşayış məntəqəsinə 1949-cu ildə şəhər tipli qəsəbə statusu verilib. Hazırda adada 109 fərdi yaşayış evi var. Bakıdan 100 km şərqdə, Pirallahıdan 22 km, Neft Daşlarından isə 10 km məsafədə yerləşir. Qumlu-gilli torpağı olan ada ərazisi bütünlüklə dəniz qumu və balıqqulağı ilə örtülüb. Ən hündür yeri dəniz səviyyəsindən 8 metr təşkil edir. Sahilləri çox girintili-çıxıntılıdır. Ada əsasən, yarımsəhra bitkilərindən ibarətdir. Son illər adada yaşıllaşdırma işlərinə başlanılıb və 51 mindən çox ağac əkilib. Ada üçün xəzri – şimal küləkləri səciyyəvidir. Ərazi quru-subtropik iqlimə malikdir.

 

Rus hidroqrafı F. İ. Soymonov 1763 ildə qələmə aldığı kitabında yazır: “Körfəzin sonunda Jiloy adası var. Orada yaşayış əlaməti yoxdur. Bununla belə, Stepan Razin bir ara bura yerləşib”. Don Kazakı bir müddət bu adaya yerləşib və sahil bölgələrinə quldur basqınları təşkil edib. Digər bir fərziyyədə tələffüz zamanı sözün formasını itirməsi nəticəsində adanın adının “Jiloy” kimi səsləndirildiyi deyilir. Adanın qədim adı Çilov – Şahilandır, daha əvvəl isə farsca “Renus” adlanıb. “Renus” – “sehirli daş” deməkdir. “Renus” haqda əfsanədə deyilir ki, kim bu daşdan üzük taxsa, bir ömür boyu xoşbəxt olacaq.

 

50-ci illərdə Bakını şərq hissədən hava hücumundan müdafiə etmək üçün Çilov adasında hava hücumundan müdafiə hərbi hissəsi yaradılıb. Bu məqsədlə adada C-75 zenit-raket kompleksi yerləşdirilib. 1992-93-cü isə illərdə Rusiya qoşunları adadan tamamilə çıxarılıb.

 

Adanın məskunlaşması haqqında yazılı məlumat əldə edə bilməsək də yaşlı sakinlərin ata-babalarından eşitdiklərinə görə, təqribən 1920-ci illərdə burada balıq bazası olub. Sakinlər burada konserv balıq emal edirmiş. İnsanlar adaya balıq bazasında işləməyə gəlirmiş. Ona qədər burada yaşayış olmayıb. İndi ada əhalisinin əksəriyyəti Masallının Təklə kəndindən gəlmələrdir. Adanın əhalisi çox qısa müddət ərzində artıb. Xüsusən də 1947-ci ildə Xəzərdə ilk neft quyusu istismara başlayandan sonra. İndiyə qədər Çilov adası və onun şelf ərazilərində 115 quyu qazılıb hasilata verilib. Hasilat SOCAR-ın “28 May” neft-qaz çıxarma idarəsi tərəfindən həyata keçirilir. Çıxarılan neft sualtı borularla Dübəndi limanına çatdırılır.

 

Adada ilk tibbi-stasionar məntəqə 1953-54-cü illərdə tikilib. Bu gün qəsəbədə 2 poliklinika fəaliyyət göstərir. Biri neftçilər, o biri əhali üçün. Bundan əlavə, qəsəbədə 1 məktəb və 50 yerlik uşaq bağçası da var. Bağçada 21 uşaq təhsil alır.

 

Milli Qəhrəman Rasim İbrahimovun adını daşıyan 131 saylı məktəbdə 122 şagirdə 23 müəllim dərs deyir. Məktəbin direktoru Rafael Musayevdən öyrənirik ki, müəllimlərin 12-si adada yaşasa da, qalanları Bakının müxtəlif rayonlarından gəlir. Birinci gün dərsdə olmaları üçün onlar bazar günündən adaya gəlirlər. Qapalı məktəb olduğundan burada dərslər həftədə 4 gün tədris edilir. Müəllimlər 5 və 6-cı gün evdə olurlar. Dəniz əmsalıyla burada çalışan insan kimi bu müəllimlər də əmək haqqını 75 faiz əlavə ilə alırlar. Bununla belə, onların maaşı maksimum 400 manat olur.

 

Məktəb iki mərtəbədən ibarətdir. Birinci mərtəbəsində Qarabağ müharibəsi zamanı şəhid olmuş məktəbin məzunları – Rasim İbrahimov və Dmitri Kselyovun xatirə lövhəsi var. Bundan başqa, məktəbdə şəhidlər üçün muzey də yaradılıb. Muzeydə R. İbrahimovun hərbi geyimi, şəxsi qarmonu, şəkil albomu və pioner qalstuku saxlanılır. Rasim İbrahimov Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi məktəbi bitirəndən sonra Almaniyada xidmət edirmiş. Qarabağ müharibəsi başlayan zaman vətənə dönüb və könüllü döyüşlərə qatılıb. Döyüşlərin birində əsgər yoldaşları ilə mühasirəyə düşüb. Yoldaşlarını mühasirədən azad etdikdən sonra ermənilərə təslim olmamaq üçün əlindəki sonuncu qumbarayla özünü partladıb.

 

Məktəbdə əvvəllər rus bölməsi olub. 1988-ci ildən bəri rus bölməsinə paralel olaraq Azərbaycan bölməsi də yaradılıb. 2008-ci ildə isə rus bölməsi bağlanıb. Məktəb kitabxanasında 9576 adda kitab var. Ötən il məktəbin 11 məzunundan 9-u ali məktəbə qəbul olub. 2-i Türkiyədə, 7-i isə Azərbaycanda.

 

Əvvəllər ada əhalisinin əksəriyyətini ruslar təşkil edib. Bunu elə qəsəbə qəbiristanlığına baxanda da görmək olur. Son illər adada yaşayan azərbaycanlıların sayı artıb. 1995-ci ildə qəsəbənin ilk məscidi tikilib. İnsanların boş vaxtlarını keçirmələri üçün 2010-cu ildə kiçik futbol meydançası, çay evi istifadəyə verilib. Bu ilin sonuna qədər adada 150 nəfərlik yeməkxana da istifadəyə veriləcək.

 

Çilova bəzən “iydə ətirli ada” da deyirlər. İynə ağacı quraqlığa davamlı olduğu üçün adanın küçələri başdan-başa iydə ağacıyla doludur. Bura dünyada pulsuz marşrutla təmin olunmuş tək qəsəbədir. Küçə boyunca avtobus dayanacaqları var. Xidmət isə pulsuzdur. Otur maşına, min, get!

 

Qəsəbədə 2 hərbi hissə, SOCAR-ın 3 yataqxanası var. 5-6 saat qəsəbədə olsaq da, gözümüzə polis dəymədi. Çilov sakit yerdir. Burada cinayət olmaz. Olsa da nadir hallarda. Qəsəbəyə Pirallahi rayon Polis Bölməsinin departamenti nəzarət edir. Adada yol polisi yoxdur. Heç içki içən də… Adanın daxili qaydalarına görə, bura içki gətirmək olmaz. Qəsəbənin dükanlarında da spirtli içki satılmır. Bir vaxtlar qəsəbə sakinləri adada toy çaldırsa da, son illər sakinlər xeyir işlərini Bakıda edir.

 

Qəsəbədə gəzdikcə, adamın ruhu dincəlir. Sakit küçələri, yaşıllıq, köhnə evlər. Hərdən adama elə gəlir ki, keçmişə qayıtmışıq. Sovet dövründən qalma qədim evlər… İnsanları isə mehriban və gülərüz. İcra nümayəndəsi Q. Süleymanov deyir ki, gələcəkdə köhnə evlər söküləcək, əvəzinə yeni binalar tikiləcək.

 

Dəniz suyu duzluğunun orta illik qiyməti 12 faiz olduğu üçün adaya içməli su gəmiylə gətirilir. Adada bitki yetişdirmək üçün də normaldan daha çox suya ehtiyac olur. Əhalinin suya olan tələbatını və bitkilərin suvarılması işini “Azneft” İB “28 May” NQÇİ  Mənzil-Komunal Təsərrüfatı Suşirinləşdirmə Xidmət Sahəsi həyata keçirir.

 

Bu barədə bizə məlumatı MKT, suşirinləşdirmə sahəsinin rəis müavini Nazim Zeyniyev verir. Onun sözlərinə görə, hər Osmos qurğusu 1 saata 20 kub metr təmiz su əldə edir. Bunun üçün isə onun 3 misli dəniz suyu emal edilir. Ümumilikdə, sutka ərzində 500-600 kub metr şirinləşdirilmiş su əldə edilir. Təmizlənmiş su drenajlar vasitəsilə 5 tonluq depolara yığılır, tam duzlu su isə geri – dənizə axıdılır.

 

2009-cu ilə qədər gəmilər vasitəsiylə adaya 65 min kub metr içməli su gətirilirmiş. Osmos qurğuları qurulduqdan sonra isə adaya cəmi 1200-1500 kub metr arası içməli su gətirilir. Bu qurğuların sayəsində adada yaşıllaşdırma işləri aparıla bilir.

 

Qəsəbədə əhalinin əksəriyyəti neftçıxarma sahələrində işləyir. Elə müsahibimiz 65 yaşlı Zirəddin Kərimov kimi. O, 43 ildir adada yaşayır. Əslən Ağstafadan olan Z. Kərimov Bakıda 8 saylı Tibb Məktəbini bitirəndən sonra təyinatla adaya feldşer işləməyə gəlib.

 

– 1972-ci ildən burda yaşayıram. İlk vaxtlar çox çətin idi. İşə alışandan sonra adaya da alışdım. Bir il işlədikdən sonra isə evləndim. Onda həyat yoldaşım Tamilla xanım hələ Tibb Məktəbini bitirməmişdi. Sonuncu kursdaydı. Bir il gözlədim, o da məzun olandan sonra onu götürüb gəldim adaya.

 

Mətbəxdən deyilənləri eşidən Tamilla xala özünü yetirir.

 

– Əvvəl dostuyla Zirəddin təyinatla adaya gəlmişdi. Sonra məni də gətirdilər. Yol boyu o dostu elə hey mənə deyirdi, a Tamilla bajı, bax, indi səni aparırıq adaya, amma heç bilmirəm orda qala biləcəksən, ya yox?

 

Amma qalır. Deyir, əvvəl-əvvəl darıxsam da, burada işə başladıqdan sonra alışdım: “Elə adaya da, yeni evimə də. Zamanla uşaqlar da oldu. Darıxmağa vaxt da qalmadı (gülür)”.

 

– Uşaqlar böyüyəndən sonra xərcimiz artdı. Feldşerin maaşı da az olduğuna görə indiki “28 may” NQÇİ-də işləməyə başladım. On il komendant işlədikdən sonra elə o qədər də su təchizatında usta vəzifəsindən çalışdım. 

 

Zirəddin dayıyla Tamilla xalanın iki oğlu var. Hər ikisi də “28 May” NQÇİ-də işləyir. Biri geoloqdur, digəri dispetçer. Adada işləsələr də hazırda Bakıda yaşayırlar. Kərimov artıq iki ildir təqaüdə çıxıb. Amma yenə boş dayana bilmir. Həyətində təsərrüfat yaradıb. Qoyun quzu saxlayıb, göy-göyərti becərir. Deyir, nəvələrim gələndə onlara kabab çəkirəm. İsrarla bizim üçün də qoyun kəsmək istəyir. “Gələn dəfə” deyib, qonaqlığı növbəti səfərimizə saxlayırıq.

Mənbə : Lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti info website