Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Türkiyede spiker seçkisi: şanslar ve şanslılar – TƏHLİL

Türkiyədə spiker seçkisi: şanslar və şanslılar - TƏHLİL

29/06/2015

18:48


29.06.2015 / 18:44 xeber –

Hər seçkidən sonra parlamentar rejimin qaydalarını qüsursuz şəkildə işlədən Türkiyənin Məclis  sədrliyinə namizədləri keçən həftə açıqlandı.

 

Seçkidən birinci yerdə çıxmış partiyanın Məclisdə əzici çoxluğu yoxdursa, namizədlərin  o biri partiyalardan “səs qopara bilmə məharəti”ylə seçkini üçüncü və hətta son sırada tamamlayan partiyanın namizədi belə sədr seçilə bilir.

 

Hər hansı partiyanın əzici çoxluğunun olmadığı Məclisdə sədr seçkisində əldə edilmiş konsensus qurulacaq yeni hökumətin şifrələri barədə də ip ucu verir. İzlədiyim 20 oktyabr 1991-ci il seçkisini xatırlatsam, bunu deyəcəm ki, Məclis sədrliyinə Əskişəhər millət vəkili Hüsaməttin Cindorukun adı üzərində əldə edilmiş razılaşma  Doğru Yol Partiyası ilə Sosial-Demokrat Halkçı Partiyasının quracağı koalisiyanın doğuşunun müjdəçisi olmuşdu. 24 dekabr 1995-ci ildəki seçkidən Refah Partiyasının birinci çıxmasına baxmayaraq,  seçkini üçüncü sırada tamamlayan Ana Vatan Partiyasının  təcrübəli siyasətçisi  Mustafa Kalemli digər partiyalardan aldığı dəstək sayəsində Məclisə sədr seçilmişdi. İki il yarımdan sonra istefa vermək məcburiyyətində qalan Kalemlinin yerinə isə Məclisə son sırada girmiş (beşinci partiya) Cümhuriyyət Xalq Partiyasının millət vəkili Hikmət Çətin qısa müddətə də olsa, sədr seçilə bilmişdi.  18 aprel 1999-cu ildəki seçkidə  dördüncü   olmuş Ana Vatan Partiyasının millət vəkili, keçmiş baş nazir Yıldırım Akbulut zəngin  siyasi təcrübəsiylə o biri partiyalardan  dəstək alaraq Məclis sədri seçilmişdi; Akbulut Türkiyə Böyük Millət Məclisinə müxtəlif vaxtlarda 2 dəfə sədr seçilmiş yeganə millət vəkili olmuşdu. Ecevit-Bahçeli-Məsut Yılmazın qurduğu koalisiyanın  ahəngdar şəkildə yola davam etdiyi dönəmdə- 2000 ci ildə isə koalisiyaya daxil olan 3 partiya arasındakı razılaşmaya əsasən, MHP-dən Ömər İzgi Məclis sədri kreslosuna otura bilmişdi. AKP-nin 3 noyabr 2002-də əzici çoxluqla qazandığı qələbədən sonra sədr kreslosu uğrunda  mübarizənin anlamı qalmadı; birinci dönəmdə Bülənt Arınç, ikinci dönəmin başlanğıcında mərkəz sağ mənşəli olub AKP-də siyasətə davam edən Köksal Toptan, dönəmin sonunda Məhmət Əli Şahin, üçüncü dönəmdə isə başdan sona qədər Cəmil Çiçək Məclisə sədrlik etdilər.

 

7 iyun seçkisi AKP-nin siyasi arenadakı təkbaşına hegemoniyasına son qoyunca, Məclis sədrliyinə seçkilər yenə 90-cı illərdəki halına döndü; amma çox böyük bir sürprizi də özüylə gətirib-gələrək. Belə ki, Türk parlamentar rejiminin ənənəsində rast gəlinməyən bir örnəklə seçkinin ertəsi gecəsi  prezident Ərdoğan, ən yaşlı millət vəkili kimi Məclisin ilk iclaslarına sədrlik edəcək təcrübəli siyasətçi, CHP Antalya millət vəkili Dəniz Baykalla görüşdü. Görüş həm Məclis sədrliyi seçkisinin həm də yeni hökumətin qurulmasının “ilk məşqi” kimi xarakterizə edildi. Necə ki, 2 saatdan çox davam etmiş qeyri-ənənəvi görüş barədə danışarkən Dəniz Baykal “prezidenti koalisiya hökuməti qurulmasına meylli gördüm” sözlərini tələffüz etməkdə bir sıxıntı görmədi (CHP lideri Kamal Kılıçdaroğlunun “görüşdə koalisya hökuməti barədə danışmaması üçün ona  xəbərdarlıq etməsinə baxmayaraq)…

 

AKP-nin namizədi : Dəniz Baykal naminə İsmət Yılmazmı?

 

Məclisə Nəqliyyat və Kommunikasiya Nazirliyi icra aparatının rəhbəri vəzifəsindən istefa verərək, 12 iyun 2011-ci ildə girən İsmət Yılmaz, dünyəviliyik tərəfdarı olmamasına rəğmən, bir növ, Türk siyasət ənənəsindən kənara çıxılaraq müdafiə naziri vəzifəsinə gətirildi. Nizamnaməyə görə, 3 dönəm millət vəkili seçildiyinə görə, bu seçkidə namizəd ola bilməyən AKP siyasətçiləriylə müqayisə edilə bilməyəcəyi bir yana dursun, partiyanın bugünkü fotosunda belə Məclis sədri vəzifəsini İsmət Yılmazdan daha yaxşı icra edə biləcək xeyli isimin olduğu şəksizdir. Tərəfdarlarına açıq və ya gizli şəkildə “45 gündə hökumət qurulmazsa, erkən seçki  barədə qərar qəbul edərəm”- mesajı verməsinə baxmayın, Ərdoğanın belə bir addım atmasına heç kim dəstək verməz. Prezident Ərdoğana AKP-nin də içində olduğu hökumət lazımdır, bunu ertəsi gecəsi Dəniz Baykalı sorğusuz-sualsız tədavülə daxil edərək göstərmişdir. Seçkinin 30 iyunda keçiriləcək ilk turunda İsmət Yılmaza veriləcək səsin miqdarı həm AKP, həm də AKP-CHP koalisiyası üçün lakmus kağızı olacaqdır. Birinci turda AKP blok halında Yılmaza səs verməzsə, durum daha çox aydınlığa qovuşacaqdır. Hər partiya son tura qədər öz namizədini dəstəkləyərsə, İsmət Yılmazın Məclisə sədri  seçilməsinin önündə heç bir əngəl olmayacaqdır. Amma tablonun dəyişəcəyini keçmiş dönəmləri az da olsa, izləmiş hər kəs bilir.

 

Baykal özünə güvənir, AKP-dən gələcək müəyyən qədər dəstəyə, yoxsa HDP-yə?

 

İlk dəfə 1973-cü ildə  Məclisə girən  Dəniz Baykal hərbi çevrilişlərin gətirdiyi fasilələri və lideri olduğu CHP-nin 1999-2002-ci illər arasında Məclisdən kənarda qalmasını saymayıb  son seçkini də hesaba qatsaq, Türkiyənin  ən uzun müddət millət vəkili olmuş siyasətçisi titulunu daşıyır. Ən yaşlı millət vəkili  kimi bu günlərdə Məclisi o idarə edir, sədrliyə namizədliyini hamıdan əvvəl elan etdi. Baykalın 77 yaşında Məclis sədrliyinə namizəd olub da seçilə bilməməsi onun siyasi kariyerinə kölgə düşürərmi? Düşürəcəyini zənn etmirəm. Digər tərəfdən, prezident Ərdoğanla görüşündə bir çox məsələni müzakirə etməsi (CHP lideri Kamal Kılıçdaroğlunun xəbərdarlığına rəğmən) Baykalın  77 yaşında ayağını yaş taxtanın üstünə basmayacağının  təminatı  sayıla bilər. Normal şərtlərdə AKP-dən Baykala dəstək getməsi qeyri-mümkün kimi görünür, bu olacaqsa, Ərdoğanın öz koalisiya planlarını həyata keçirmə cəhdi sayəsində olacaq.

 

İhsanoğlu bu dəfə ölkənin ikinci kreslosuna namizəddir

 

10 avqust 2014-cü ildəki prezident seçkisinə CHP və MHP-nin “çatı namizədi” kimi girərək Tayyip Ərdoğana məğlub olan Əkmələddin İhsanoğlunun Türk siyasət səhnəsinə millət vəkili kimi çıxmasının ardından Məclis sədrliyinə namizəd göstərilməsi, hər şeydən əvvəl, AKP-dən gələ biləcək limitli dəstəyə hesablanıb. Ancaq AKP-dən İhsanoğluna az da olsa, dəstək gedəcəyinə inanmıram. Seçkinin ilk iki turunda hər partiya öz namizədini dəstəkləyəcək- təcrübə bunu göstərir. Üçüncü turda İhsanoğlunun lazımi “performansı” göstərə bilməyəcəyini görən MHP-nin böyük ölçüdə Dəniz Baykala dəstəkləyəcəyinə  ehtimal vermək olar. 1960-70-ci illərdəki çizgisini dəyişdirməyə heç də həvəsli  olmayan və bu məsələdə  bəzən AKP-dən də mühafizəkar mövqedə duran MHP-nin “sola səs verməmə” ənənəsinin Məclis  sədri  seçkisində Dəniz  Baykalın lehinə dəyişə biləcəyini düşünmək, sadəlövhlük olmayacaqdır. Bunun əsas səbəbi, sol patentli siyasətə uzun müddət liderlik  etməsinə  baxmayaraq, Baykalın “dövlətçi” mövqeyinin Devlet Bahçelidən çox da fərqli olmamasıdır.

 

Dəngir Fırat ancaq HDP-dən səs alacaq; bəs son tur?

 

Son dönəmi saymasaq, Türk siyasətinin son 20 ilində Məclisdə gördüyümüz (Refah-Fəzilət- AKP qurucusu) Dəngir Fıratın kürd təmayüllü HDP-dən Məclis sədrliyinə namizəd olması işi daha rəngarəng etmişdir. Fıratın digər partiyalardan nə qədər dəstək ala biləcəyindən söhbət getmir, zira o dəstəyi minimum səviyyədə də alması bəri başdan mümkün görünmür. İstər Məclis başqanı seçkisi  kimi rəsmi prosedurada, istərsə də koalisiya hökuməti qurulmasıyla bağlı “beyin məşqləri”ndə HDP-nin tamamilə kənarlaşdırıldığını görmək üçün Allahın hamıya verdiyi bir cüt göz kifayətdir. Bu durumun gələcəkdə Türkiyə üçün sıxıntılar yaradacağını bir tərəfə qeyd edərək HDP-nin son turdakı mövqeyinin müəyyənləşdirici ola biləcəyini vurğulamaq lazımdır; bəli, AKP son tura qədər İsmət Yılmazın arxasında durarsa, Məclis sədri kreslosunun taleyini HDP-nin Baykala verib-verməyəcəyi  dəstək müəyyənləşdirəcək. AKP axıra qədər İsmət Yılmazın arxasında durar və HDP son turda Dəniz Baykala dəstək verməzsə, İsmət Yılmazın sədr seçilməsinin önündə heç bir əngəl qalmayacaq.

 

“Kafa karışıklığı”nın durulması üçün 2 gün qaldı.

 

1 iyulda Türkiyə Böyük Millət Məclisinin yeni sədri bəlli olacaq. Nəticə nə olursa-olsun , zövqlü  bir prosedura izlədiyimizi indidən yazmaqda heç bir “sakınca” olmasa gərək…

 

APA Analitik Mərkəzi

mənbə :
lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles