Azadliq.az

Azərbaycan Xəbərləri


Azadliq » Xeberler» Xeber

Abid Şerifov yanan binadan danışdı

Abid Şərifov yanan binadan danışdı

26/07/2015

22:24

22:11 xeber – Son zamanlar ölkənin müxtəlif media orqanlarinda Azadlıq prospektində yanan bina ilə bağli müxtəlif fikirlər dolaşir. Kütləvi informasiya vasitələrində binanin təmirinin əslində heç də baha başa gəlmədiyi, qiymətlərin şişirdilməsi haqqinda yazilara rast gəlmək olur. Medianin gündəmini zəbt edən digər bir mövzu isə rayon qeydiyyatinda olan maşinlarin paytaxta buraxilmamasi ilə bağli fikirlərdir. Əhalini narahat edən bütün bu suallari Mir Şahin Ağayev baş nazirin müavininə ünvanlayib. Mir Şahin Ağayevin Abid Şərifovla olan müsahibəsini təqdim edirik.

– Abid müəllim, gəlin söhbətimizə Binəqəqdi rayon ərazisində yanmış binanın aqibəti ilə bağlı görülən işlərdən başlayaq. Sonra isə söhbətimizin gedişində digər məsələlərə çıxacayıq.

– Bəli.

– Əvvəlcə başlayaq ki, yanmış binanın belə desək, külünün altından nə çıxdı? Günahkarlar, müqəssirlər həmin o yaxalananlarmı oldu, yoxsa əlavələrdəmi çıxdı ortalığa? Bir sədr olaraq bildirərdiz, komissiya nə nəticələrə gəldi?

-Yanan bina ilə əlaqədar, vallah, hələ istintaq sona çatmayıb. Hələ son nəticə yoxdur. Yəqin ki, yaxın günlərdə bu məlum olasıdır. Son nəticə, səbəb və kimlərinsə təqsirləndirilməsi… Bu barədə mən əlavə deyə bilərəm? Indi hələ istintaq gedir, ona görə də, hələ ki, iki-üç gün bundan qabaq üçün məlumat belədir.

-İstintaq gedirsə onda hələlik onda bunun terror aktı olub-olmaması da hələlik araşdırılır?

-Yox, bu barədə söhbət yoxdur. Xeyr. Amma son nəticə, yəqin ki, gələn həftə, 10 gün ərzində tamamilə bitməlidir. Yəni son nəticə. O ki, qaldı digər məsələlərlə əlaqədar, inşaatla əlaqədar, biz çox çalışırıq ki, yəni inşaatçılar və biz də belə bir tapşırıq almışıq ki, bu bina 15 sentyabra kimi qurtarsın.

Nə üçün 15 sentyabr? Yəni dərslər başlanana qədər qurtarsın ki, orada yaşayan insanların balaları üçün, övladları üçün məktəb problemi, institut problemi yaşanmasın. Çünki bu insanlar ayrı-ayrı yerlərdə yaşayırlar. Bəziləri şəhərdən kənarda yaşayır, bəziləri uzaqda yaşayır, həmin o rayonda yaşamır. Ona görə bir problem olmasın deyə, əsas məqsədimiz bundan ibarətdir ki, 15 sentyabra kimi bu binanı qurtaraq. Düzdür bu, çox çətin məsələdir. Çox adam, ayrı-ayrı qəzetlıərdə mətbuatda, danışıqlarda araşdırmadan öz fikirlərini söyləyirlər. Ona görə mən istərdim bəzi məsələlərə aydınlıq gətirim.

– Əvvəl yuvarlaqlaşdıraq o deyilən fikirləri ki, sizin cavab verməyiniz üçün şərait yaradaq. Bəli mətbuatda məlumatlar yayılır ki, hətta, guya işlərin müəyyən bir hissəsi baha başa gəlir. Hətta deyirlər ki, guya camaatın orada yaşayacaq hissəsi nədənsə narazıdır. Yəni mən istiqaməti müəyyənləşdirirəm, sizi də bu istiqamətdə cavab verməyə dəvət edirəm.

– Mir Şahin müəllim, mən sizə onu deyə bilərəm ki, əvvəla biz baxmayaraq ki, yanğın söndürüləndən sonra (inşaataı təmin edəcək) podratçı təşkilat vətəndaşların, ev sahiblərinin iştrakı ilə, mənim xahişim və tapşırığım ilə və icra hakimiyyətinin nümayəndələri bütün o yanmış mənzilləri bir-bir gəziblər. Bir-bir və aktaşdırılıb. Yəni biz əvvəlcədən, sökməmişdən qabaq bilmişik ki, filan nömrəli mənzildə kafel nədir, hansı divar kağızıdur… Təxmini. Yəni divar kağızı yana bilərdi, tüstüdən rəngi gedə bilərdi, amma prinsipcə, aboy hansı rəngdədir, hansı ölkənin istehsalıdır və qiyməti nədir, bunu təxmini bilirdik.

-Əlbəttə, onu aydınlaşdırmaq olar.

– Yəni tam yananlardan söhbət getmir, prinsipcə, əksəriyyətini biz öyrənmişik. Ona görə də biz burada mənzilləri seçə bilmərik, biz mənzillərin hamısında cənab prezidentin göstərişinə uyğun olaraq, ən yüksək keyfiyyətli istər kafel, metlax aboy olsun, bunlar hamısı qoyulasıdır. Burada seçicilik söhbəti ola bilməz ki, kiminkində ucuz olub və ya baha olub. Hamısı ən yüksək keyfiyyətli- bu bir. İkincisi isə cənab prezidentin göstərişinə uyğun olaraq bütün mənzilləri biz mebellə təmin edəsiyik. Burada yalnız yataq mebeli yox, eyni zamanda mətbəx mebeli də təmin olunasıdır. Bütün mənzillər.
Bir də ki, bəzi adamlar təmirlə bütün yanmış evin bərpasını qarışdırır. Misal üçün bunu biz müqayisə edək indiki müasir vaxtda tikilən evlərlə. Deyirlər satırlar bir metrə kvadratını filan qədərə – min iki yüzə, min üç yüzə… Yerindən asılı olaraq amma təmirsiz. Elədirmi?

– Elədir.

– Yəni içərisində onun yalnız santexnika işləri görülür, kanalizasiya, istilik sistemi çəkilir, hər bir şey. Yalnız divar kağızıu vurmaq. rəngini aparmaq, döşəməni vurmaq, pəncərələr də yerində olur. Amma, bu evdə heç nə yoxdur. Bu evdə karkasdan başqa, hansı ki, o da 6-cı mərtəbədən möhkəmləndirilib, bütün fasad tamamilə sökülüb, pəncərələr, qapılar hamısı yanıb. Ona görə də bunu kimsə deyir ki, bu ucuzdu və ya bahadır… Bu, əsaslandırılmamış söhbətlərdir. Yəni bir də mən sözü təkrar edirəm ki. göstərişə uyğun olaraq ən yüksək səviyyədə bərpa olunur. Bundan əlavə demək istəyirəm ki, o sahədə istilik sistemi çox zəifdir. Ümumiyyətlə o 7-8 evdə belədir. Ona görə də yeni qazanxana tikilir. Tikilir yox, daha doğrusu, orada qazanxana yox idi, istilik mərkəzi idi. Onu çeviririk qazanxanaya ki, bu insanlar istər isti su, istər istilik olaraq yararlansın. O evlərdə ümumiyyətlə isti su məsələsi yoxdur. Bilirsiz ki,16 mərtəbəli evlərdə ümumiyyətlə qaz məsələsi yoxdur. Hamısı elektrik təchizatı ilədir. Amma təəsüflə qeyd edirəm, bunu ehtiyyatla danışıram. Mən bildiyim qədər, məndə olan məlumata görə, o 16 mərtəbəli evlərdə evin içərisində balon qazı istifadə olunur. Bu odla oynamaq kimi bir şeydir. Daha bir az qeyri-normal danışmış olsam, ölümlə oynamaq kimi bir şeydir. Evin içərisinə balon qazı gətirib, mətbəxdə və yaxud da isti su kimi və başqa prinsiplərə görə, istifadə etmək bu çox-çox xatalı bir məsələdir. Biz ona görə, bundan istifadə edib istəyirik ki, bu evin isti su problemini də mərkəzləşdirilmiş halda həll edək. Eyni zamanda bu evin su problemi. Burada yulnız bu evdən söhbət getmir. Biz o sistemi düzəltdikdə bütün ətrafdakı evlərin su sistemi yaxşılaşacaq. Eyni zamanda elektrik təchizatı. Belə ki, hər bir şey sıradan çıxıb. Burada istər birinci mərtəbə, istər beşinci, istər ofislər tamamilə sıradan çıxıb. Bütün fasad da o cür. Yəni, demək istəyirəm ki, çox ağır işdir bu, həqiqətən. İşin əvvəla həcmi çoxdur və tapşırıq ciddi tapşırıqdır ki, 15 sentyabradək, özü də, yüksək keyfiyyətlə öz həllini tapsın. Bir şeyi də nəzərə alın ki, bu 16 mərtəbəli evdə bir kran yox, bir şey yoxdur. Hamısı əllə görülmə işdir, məsələ burdadır. Mən sizə sadəcə bir misal söyləyəcəm. Binanın lifti… orada yəni belə bir balaca 50 kiloqramlıq qaldırıcı qoyulub. Onun maksimum qaldırma gücü 50 kiloqramdır. Amma iki dənə lift montaj olunmalıdır orada, lift qalxmalıdır 16-cı mərtəbənin damına. İndi düşünün. Ora 50-70 metr hündürlüyə qalxan kran da yoxdur.

– Yəni bu tikinti işlərini görməkdən ötrü lazımdır?

– Tikinti işləri çox çətindir. Yəni o müddətə görə deyirəm. Ona görə də liftlər də dəyişilir, məsələ bundadır. Ona görə də bəzi adamlar, bu bahalı məsələsinə görə, gəlsinlər. Bizə hər zaman inşaatçılar, sifarişçi, layihə institutu bütün sənədləri göstərə bilər. Artıq-əskik söhbətlərə yol verməmək məqsədi ilə. Əsas məsələ ondan ibarətdir ki. biz insanlarımızı razı salmalıyıq. Orada yaşan adamlarımızı. Ona görə də tapşırıq belədir ki, yüksək keyfiyyət olsun. Təkrar edirəm bir də, istər mətbəx, istər evdə bütün mebellə təmin olunmalıdır.

– Abid müəllim bu insanların dərdinə böyük hörmət. böyük sayğı ilə yanaşırıq. Bu gün fürsətdən istifadə edib bir də o binada yanmış, xəsarət almış, həlak olmuş insanların dərdinə şərik oluruq, ölənlərə baş sağlığı arzu edirik.

– Allah rəhmət eləsin!

– Bunlar öz yerində, amma biz bilirik ki, insanın naturasında bir az fürsətçilik var.

– Bəli.

– Onlar yaranmış fürsətdən istifadə edib həmişə bir-iki addım irəli düşmək istəyirlər. İndi təbii ki, kimsə evini, kimsə mənzilini itirib. Sizin dediyinizdən də belə başa düşdüm ki, bəziləri bu yaranmış fürsətdən istifadə edib daha çox əldə eləmək istəyirlər. Belə şeylərin şahidi olmursuz ki?

– Vallah, mən hazıram bir komissiyanın bir sədri kimi, hər bir vətəndaşı, mən gələn həftə gedərəm, məlumat verərəm İcra hakimiyyətinə, görüşərəm bir başa yerində. Bəlkə camaatın hansı sa bir istəyi var. Hələ mən bu günə qədər, yalnız bir məsələni biz sona çatdırmamışıq, o yanan maşınlarla əlaqədar. Ancaq mən adətən, məndə necə deyərlər bu poçtaya baxmaq məsələsi çox ciddi qoyulub. Belə bir məsələ və ya digər məsələlərlə əlaqədar mən özüm elə bir şey eşitməmişəm. Mən yığaram camaatı, xahiş edərəm görüşə gəlsinlər, kimin sualı varsa baxarıq. Bu yerdə mən hazıram baxmağa. Ancaq o deyilən çərçivə-çərçivəsində. Biz təkrar etmək istəmirəm…biz o Rəhmətə gedənlərə mən də qoşuluram, hamısının ailələrinə bir daha…Allah Rəhmət eləsin, Allah səbr versin. Amma biz lazımı işi lazımı keyfiyyətlə görəcəyik. Əyər kiminsə hansısa bir şikayəti varsa mən hazıram qulaq asmağa və baxılmağına.

– Bu binaların üzdüklərinin dəyişdirilməsi prosesi tam başa çatdı?

– Yox hələ, davam edir, bu yaxınlarda başa çatacaq.

– Bu hansı təşkilat edir? Adın da demişdiz siz keçən dəfə jurnalistlərimizə. Üzlüklərin dəyişdirilməsi ilə məşğul olan təşkilatın adını.

– Onlar (təşkilatlar) çoxdu.

– Yox. Alabala demişdiz, Əlibala demişdiz o şirkət.

– Yox o məndən soruşmuşdular ki, yanan evdə kim təmin edəsidir, kim məşğul olasıdır. Mən də o suala dedim ki, ay balam sənin üçün nə fərqi var kimdir? Sən guya bütün şirkətləri tanıyırsanmı? Bunu ciddi bir problemə döndərdilər.

– Bilirəm. Elə ona görə də qayıdıram, bir az yarı-zarafat gəldim bura.

– Orada işləyir “Aqrartikinti” şirkəti. “Aqrartikinti” şirkəti istər Bakıda, istər Bakıdan uzaqlarda, Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrində, istər məktəb tikintisində, istər yaşayış evlərinin tikintisində təcrübəli bir şirkətdir. Mən bu şirkətin mütəxəssislərini tanıyıram, 50 ildən çoxdur ki, inşaata (sahəsində) işləyirəm, elə o müddətdə də onları tanıyıram.

– Yəni zəmanət var onların fəaliyyətinin keyfiyyətinə.

– İndi mən bir neçə misal çəkə bilərəm o şirkət haqqında, heç başqa şeyləri demədən. Heydər Əliyev sarayını yenidən təmir edən şirkətdir.

– Aydındır.

– Hacı Zeynalabdin Tağıyevin ev muzeyini restavrasiya edən şirkət. Bununla hər şey deyilir.

– Aydındır, aydındır.

– Yaşayış evlərindən, məktəblərdən danışmağa heç ehtiyac yoxdur. Elə bilirəm ki, bu hər bir ən aparıcı şirkətlər üçün də misal ola bilər. Yəni burada o keyfiyyətdən (ayrı) söhbət ola bilməz. Yəni zəmanət verilir. Düzdü təkrar etməyim amma, (yanan binanın) çoxmərtəbəli olmasından işin çətinlikləri əmələ gəlir.

– Abid müəllim nəzərə alsaq bu bizim bu yanmış bina ətrafında sizinlə yekun söhbətimizdir, indi siz özününz məsləhət bildiyiniz bir halda mətbuata açıqlama verəcəksiz, bu təbii ki sizin işinizdir.

– Sözsüz, bəli-bəli.
– Amma yekun söhbət olduğu üçün mən bu sualı vermiyə bilmərəm. Hökümət baş verən bu hadisədən hansı dərsi çıxartdı? Bundan sonra nələri başqa cür eləmək lazım gələcək?

– Əvvəla cənab prezident tərəfindən ciddi tapşırıq verilib və ayrı-ayrı qurumlara, o cümlədən də mənə. Biz tapşırıq veririk, otapşırıqların əsasında. Yeni qaydaların tətbiq olunması, cəzaların ciddilənməsi, ola bilsin bəzi dəyişikliklər olasıdır ki, mən onu indidən deyə bilmərəm. Soz söz, qərar qəbul olunasıdır. son nəticədə. Yəqin ki, buna vaxt lazımdır, çünki bu elə-belə xırda məsələ deyil. Ona görə də biz tapşırığa uyğun olaraq, ayrı-ayrı ölkələrin bir daha və bir daha…istər Avropa, istər Yaponiya, istər Amerika və digər aparıcı dövlətlərin, qonşu bizə qardaş dövlətlərin təcrübələrini öyrənirik, onlarda (olan) qanunlarını öyrənirik. İndi hesab ediz, 10-15 ölkənin yüzlərlə qanun-qaydalarını qaldırmaq…

– Bəli.

– Minlərlə vərəq.

– Böyük işdir.

– Onları almaq, çatdırmaq,öyrənmək, müqayisə etmək..

– Vaxt aparan işdir.

– Kiçik məsələ deyil. Ona görə də buna vaxt lazımdır. Biz belə bir tapşırıq almışıq. Yəni elə bilirəm ki, cənab prezidentin tapşırığına uyğun olaraq biz öz təkliflərimizi hazırlayıb təqdim edəsiyik.
– Və sonuncu sualım bu Nazirlər kabinetinin Bakıya müxtəlif rayonlardan gələn maşınların buraxılması ilə bağlı verdiyi qərarla bağlıdır. Bu qərar mətbuatda müxtəlif şəkildə təfsir olunur. Bəziləri hətta belə bəyanat verirdilər ki, guya rayon qeydiyyatında olan maşınlar şəhərə buraxılmayacaq. Bunun üçün aydınlaşdıraq.

– Çox sağolun bu suala görə Şahin müəllim. Başlamışıq biz hamımız şəhərə buraxmırlar və s. Mən sizə bir şey deyim də, əvvəla elə bir anlayış yoxdur. Biz şəhərə rayondan gələn vətəndaşlarımızı buraxmırıq…necə yəni buraxmırıq? Kim deyir onu buraxmırıq?
Biz deyirik ki, yəni biz belə bir rəyə, nəticəyə gəlmişik ki, şəhərə girən avtomobillər 5 tondan yuxarı, gün ərzində, saat 9-10 kimi buraxılmır. Yəni hansı ölkəyə getmiş olsaz bu qayda-qanun var.
5 tonacan fərq etməz. Gəlir, şəhərdə- girir, çıxır işləyir- problem yoxdur. 5 tondan yuxarı, gün ərzində şəhərin mərkəzinə girmək olmaz. İstər bu inşaatla əlaqədar olsun, istər bizim şirkətlər olsun, şəhər, istər digər fərq etməz. Yalnız axşam saat 10-dan səhər 7-yə kimi işləmək olar. Bütün ölkələrdə bu qəbul olunmuş qaydadır. İctimai nəqliyyatdan söhbət yoxdur ümumiyyətlə. Yəni Azərbaycanın istənilən bölgəsindən şəhər istiqamətində gələn avtobuslar, dövlət maşınları, xüsusi maşınlar, yəni xüsusi təyyinatlı maşınlar…heç bir problem yoxdur.

– Bu xüsusi təyyinatlı nələr daxildir? Təcili yardım maşınları, inkasator maşınları…

– Təcili yardım, yanğın maşınları, texniki yardım maşınları və s. Avtobuslar…heç bir problem yoxdur. Avtobuslar avtovağzalacan, taksi- avtovağzalacan…rayondan gəlir lisenziyası ilə…heç bir problem yoxdur. Amma gəlib şəhərin içində, hesab ediz də…

– Hesab ediz nədi, görürdükdə. Şəhərin mərkəzinə qədər çıxırdılar.

– O minik maşınları ilə gələnlər, hansılar ki, gəlirlər şəhərə,biz deyirik axşam gəlin. Bəzi adamlar deyirlər ki, bəzi bizim mütəxəssislər və ya ekspertlərimiz…eşidirəm, oxuyuram bəzi qəzetlərdə ki, axşam ən çox qəza vaxtıdır. Axşam bu şəhərə gələn şəhərdə oynamağa gəlmir ki, bu hansısa məqsəd üçün gəlir. Ya evinə gəlir, ya qonşusuna gəlir, ya bir iş dalınca gəlir…çox gözəl. Gəlir-gəlsin. Xoş gəlib. Gözümüz üstə yeri var. Əgər günüz vaxtı gəlirsə oturub gözləməlidir həmən o duracaqda.

– Bəli.

– Maşını qoyub gələ bilər avtobusla, ya taksi ilə. Maşını orda, necə deyərlər ödənişsiz dayanacaqdır, bütün orda şərait yaradılıb insanlar üçün. Yəni söhbət avtomobildən gedir, insanlardan getmir. Kim istəyir gəlsin.

– Təbii-təbii.

– Oradan da şəhərin istənilən istiqamətlərində avtobus marşurutları olasıdır, taksilər olasıdır. Və orda əyər kim istəsə bir saat, iki saat, üç saat oturmaq üçün bütün şərait yaradılasıdı. O ki, qaldı kimsə xüsusi maşında gəlir. Deyirik axşam gəl. Deyirlər ki. guya axşam-üstü ən çox qəza…hardadı o uçot? O uçota ən çox baxan mənəm, o bir komissiyanın sədri kimi. Biz əksinə deyirik ki, götürək bir komissiya kimi yox, vətəndaş kimi. Götürək bu jiqulidə yayın bu istisində, günün altında, nə kondisioneri var, nə bir şeyi var…40-45 dərəcə istinin altında, arvad, uşaq, bala, ana, “jiquli”də gəlir, ya bir “volqa”-da gəlir, ya başqa bir maşında gəlir. Bir də var ki axşam tərəfi gəlir, rahat gedir şəhərdə işini görür, maşınla gəzir, hara istəyir gedir, hara istəyir çıxır, sonra qayıdır çıxır gedir…qayıtmağa heç bir mərhələ yoxdur. Burada nə problem ola bilər, mən heç bir problem görmürəm. Sadəcə vətəndaşlarımıza deyirik ki, siz o minik maşınları ilə… yəni xəstələrdən söhbət gedə bilməz, kəndə təsərrüfatı məhsullarından gedə bilməz. 24 saat ərzində şəhərə girən bütün növ nəqliyyatlar, kənd təsərrüfatı məhsulları ilə buraxılırlar. O barədə söhbət ola bilməz. o cürə də qərar qəbul olunub.
Yalnız şəhərdə də biz xüsusi tələblər qoyasıyıq. Çünki şəhərdə istər işləyənlər üçün, yaşayanlar üçün normal şərait olmalıdır. Hər bir vətəndaşımızı narahat edən, Bakı sakinlərini…birinci şəhərdə olan bu nəqliyyatla əlaqədar problemlərdir. Məktəblərimizin yanından səhər keçmək olmur- doğrudurmu?

– Bəli-bəli.

– Hamı balasını uşağını maşınla gətirir, maşınla aparır. Yollar bağlanılır. Məktəblərin adını çəkmək istəmirəm.

– Təbii ki, hamısının ətrafı belədir.

– İkincisi. Bizdə Azərbaycanda institutlar, dövlət müəssisələri eyni zamanda işə başlayır. Əksəriyyəti 9-da, ya da doqquzun yarısında. Biz bu qərarı qəbul etməmişdən qabaq, mən sizə konkret sxemlərdə təqdim edə bilərəm ki, hansı ölkələrdə necəsir. İstənilən adama təqdim edə bilərəm. Avropa ölkələrinin hamısında, yalnız Avropa ölkələri yox, bütün dünyada…və bu başlayır birinci Amerikada. Biz ona görə də yazmışıq. Biz özəl sektora göstəriş verə bilmərik. Biz aidiyyati qurumlarımızdan xahiş edirik, tövsiyyə edirik ki, özəl sektorla danışıqlar aparsın ki, onlar işə başlamalıdırlar saat 8-in yarısından səkkizəcən. Dövlət sektoru- 9-un yarısından 10-un yarısına qədər. Bank sistemi…sığorta, o biri, bu biri- 10-dan başlamalıdır işə. Hətta bu iş adamları üçün istər bankla əlaqədar, sığorta ilə əlaqədar adamlar üçün ki, işdən qurtardı saat 6-da gedib bankda öz işini görə bilər, o şirkətdə öz işini görə bilər. Yəni bu insanlara vaxt da qazandırır? elədirmi?

– Bəli-bəli.

– Və yaxud da götürək başqa bir misalı. Bizim universitetlərimizin, xəstəxanalarımızın böyük bir sahəsi var. Adlarını çəkmirəm, göz qabağındadır. Hamımız bu şəhərin sakinləriyik və bilirik. Amma heç kim, heç bir avtomobili içəriyə buraxmırıq. Niyə..? Niyə?
Bütün yollar bağlanılır. Yollarda müəllimlərin, tələbələrin avtomobilləri bütün yol ətrafı (düzülür). İstənilən universiteti götürmüş olsaz həmin bu vəziyyətdir elədirmi?

– Elədir.

– Biz deyirik ki, yaxşı həyətin varsa, zəhmət olmasa aidiyyati üzrə nazirlik, aidiyyəti üzrə təşkilat…bu avtomobillər içəridə dayanmalıdır. Və yaxud da ki, get “stoyanka”da dur.
Götürək bir başqa misal. Əvvəlcə deyirdilər ki, şəhərin mərkəzində parklanma yeri yoxdur. Götürək Azadlıq meydadında və ya Heydər Əliyev adına sarayın ətrafında, o boyda parklar tikilib. Gedir yolda saxlayır, amma…

– Ora getmir

– Hər bir avtomobil üçün bəyəm xüsusi bir post yaranmalıdır ki, balam yolda dayanmaq olmaz? Birinci növbədə biz bu şəhərdə, küçələrdə dayanan avtomobillərər qarşı xahiş edirik, tələb edəsiyik ki, bunlara qarşı nəzarət ciddiləşsin, bunlar yolların hərəkətini çətinləşdirməsinlər. Götürək bir başqa misal Sumqayıt…Mən bir başqa misal çəkim sizə. Mən bu yaxınlarda iki günlüyə İsrailə getmişdim işlə əlaqədar. Mən orada mənlə olan, orada İsraildə tanınmış adamdan soruşuram ki, İsraildə bir ildə avtomobil qəzasında nə qədər insan tələf olur? Deyir 190-220 arasında.
İsrailin 8 milyon 500 min əhalisi var. Bizdə bu günə 9 milyon 650 min. İndi heç kimə də sirr deyil bunun beş-altı yüz mini istər tələbə kimi xaricdə oxuyur, istər bir iş adamı kimi ayrı-ayrı respublikalarda çalışırlar, amma adı Azərbaycandadır, gəlir-gedir.

– Bəli-bəli.

– Demək olar ki, əhalimizin sayı uyğundur.

– Bəli-bəli.

– Bizdə amma, bir ildə 6-7 dəfə İsraildən çox insan Rəhmətə gedir, dünyasını dəyişdirir, 1200-1300 arasında. Bir üç-dörd dəfə də çox insanlar şikəst olur. Mən o biri hələ cəhətlərini demirəm. İndi baxın. Avtomobilin sayı da bizdən çoxdur (İsraildə) istər ölçü üzrə, istər adam başına düşən. Necə edək ki, bu nədən əmələ gəlir? Biz bundan heç vaxt danışmırıq ki, necə edək ki, bu bədbəxtçilikdir ki, bir il ərzində baxın 1260-1300 insanı, özdə əksəriyyəti də cavan-cavan uşaqlar itiririk. Bir 4 dəfə də, 3 dəfə yarımdan da artıq insanları şikəst edirik. Biz bundan danışmırıq, bunun səbəbini araşdırmırıq ki, nə üçün biz içmiş və yaxud da ki, belə insan kimi maşın sürə bilmirik ki, bu insanlarımızı itiririk. Bundan danışmırıq. Amma biz deyəndə ki, ehtiyyatlı ol, belə vaxtı şəhərdə “probka” yaratmayaq, insanları incitməyək, minlərlə insan stres keçirməsin, bir beş-on nəfər, ya əlli nəfər, ya yüz nəfər gəlib bir iki saat dayansın orda…biz bunu həmən problemə döndəririk. Mən sözün doğrusu necə deyim çətinlik çəkirəm belə məsələlərdə. Amma ürək yanğısı ilə danışıram ki, mən çox istərdim ki, çox arzulardım ki, biz hamımız eyni mənada bunu dərk edək. Azərbaycanda olan qəzaların ən çoxu Bakı şəhərindədir. Nə üçün? Elə bu səbəbdən. Hansı səbəbdən qəzalar baş verir, mən bunu açıqlayasa deyiləm. Onu mütəxəssislər, tez-tez ayrı-ayrı televiziya kanallarında dövlət yol polisinin işçiləri son zamanlar deyirlər. Ona görə də istəyimiz nədir. Birinci növbədə ayrı-ayrı məhdudiyyətlər qoyduqda. Bakıda yaşayan iki milyon yarımdan çox əhali bunlar stress içərisində yaşamasınlar. İşə getmək problem-işdən qayıtmaq problem. 20 dəqiqəlik yolu bir saata gedirlər. İndi hesab elə bu insanlar nə yaşayırlar. Ona görə biz istəyirik ki, camaat üçün, camaatımız üçün, insanlarımız üçün normal şərait olsun. İstəyimiz budur, başqa bir şey deyil.

– Aydındır. Abid müəllim indi buradan çıxan iki sual var. Mən bunları da mütləq verməliyəm. Əvvəla biz dedik ki, günün belə deyək də, işıqlı saatlarında onlar şəhərə girməkdə məhdudiyyətlərlə üzləşəcəklər, konkret adlarını çəkdiyimiz sahələrdə, hamıya şamil olunmur bu, amma axşam oların şəhərə daxil olması sərbəst olacaq.

– Özü girsin də, avtobusla minsin gəlrsin, taksiylə gəlsin.

– Yox-yox, onu bitirdik. Amma onun maşınının içəri girməsi, şəhərə girməsi mümkün olacaq axşam.

– Axşam gəlsin, nə vaxt istəyir .

– İndi sizə elə gəlmirmi ki, gündüz bir problemi şəhərdən qırağa çıxarırıq, axşam o problemi dəvət eliyirik Bakıya

– Niyə?

– Tıxaclar olacaq Bakıda axşamlar

– Yox-yox. Əvvəla siz gündüzlə gecə sızlığını, axşam sıxlığını müqayisə etmək qeyri mümkündür. Bu ayrı-ayrı şeydir. Yox.

– Bu belə olmayacaq?

– Yox-yox, yox-yox

– Yəni araşdırmalar zamanı bunu müəyyən etmisiz?

– Hər yerdə, əksər ölkələr də olan şeydi. Yəni biz, necə deyərlər, samovar deyirlər də icad etmək fikrində deyilik.

– İndi biz nəqliyyatdan danışırırqsa yəqin velosiped daha yaxşı olardı da, velosiped icad etmək…

– Tamamilə doğrudur

– Abid müəllim bilirsiz nə üçün soruşuram? Tutaq ki. bu adam gündüz gəlməyib, axşam gəlib şəhərə, düzdür- fərq var, gündüz və axşam şəhərə daxil olan avtomobillərin sayında da fərq var, gəzintinin, maşınla gəzintinin də tezliyində fərq var. Amma Nazirlər kabinetinin qərarının verilməsi zamanı araşdırmalar yəqin aparılıb və biz müəyyənləşdirə bilmişik də, şəhərdə tıxac yaradan nəqliyyat vasitələrinin hansı hissəsi rayondan gələnlərdir?

– Yox onu siz düz sual verirsiz. Şəhərdə tıxac yaradan rayondan gələn əyər say hesabı saysaq, hardasa 60-80 min arasıdır. Yəni bura Sumqayıt da, Bakının ətraf qəsəbələrindən söhbət getmir. Bu Azərbaycanın ayrı-ayrı rayonlarından gələn maşınlardır. 60-80 ayrı-ayrı vaxtlarda yəni qış-yay vaxtlarında bu dəyişilir. 60-80 bəzən 90 minə də çatır. Bu az rəqəm deyil.

– Böyük rəqəmdir bəli.

– İndi götürək Sumqayıtı. Yəqin ki, bilməmiş deyilsiz. Sumqayıtdan bura gəlir gündə 18-20 min maşın gəlir-gedir. Ona görə də cənab prezident tərəfindən qərar qəbul olunub, göstəriş verilib daha doğrusu, göstəriş verilib ki, Bakı-Sumqayıt arasında sürətli elektrik qatarı sentyabrın 15-nə kimi işə düşməlidir. Bundan ötəri qatarlar da alınıb, bura gəlməlidir. Böyük iş görülüb, çox ciddi iş. Yəni Bakıdan Sumqayıta qədər dəmir yolu tam təmir olunur, yenidən qurulur, elektrik işləri yenidən qurulur, avtovağzallar yenidən qurulur. Bu sözsüz ki, elektrik qatarının işə düşməsi işimizi asanlaşdırasıdır. Amma yalnız rayondan gələn avtomobillərlə bitmir iş. Söhbət, biz yalnız, bizim komissiyanın qərarı ilə tanış olan olmuş olsa, orada çoxlu-çoxlu ciddi məsələlər qoyulur. Mən sadəcə bir-ikisini sizə söylədim

– Yox, mən oxumuşam o sənədlə də tanışam.
– Söhbət eyni zamanda avtobuslardan gedir, söhbət eyni zamanda taksilərdən gedir, söhbət eyni zamanda lisenziyasız taksilərdən gedir, istər rayondan gələn, istər şəhərin özündəkilərdən, istər nizam-intizamdan gedir, istər avtobusların özbaşnalıqları, sürücülərinin dayanacaqlarda və yaxud da yollarda icazəli-icazəsiz, mən bir-ikisini söylədim də sizə…universitetlər, məktəblər, xəstəxanalar…bu cürə də dövlət idarələrindən də danışmaq olar, bu cürə də ayrı-ayrı özəl şirkətlərin hamısının qabağı bağlı, yollar daralı, bunun da nəticəsində problemlər yaranır. Mən yalnız, indi hamını maraqlandırır ki, bu məhdudiyyət nə üçündür, amma şəhər içərisində soruşan olmur. Biz bütün bu məsələləri öyrənib, araşdırıb, ətraflı, istər dövlət yol polisi işçiləri tərəfindən, istər Daxili işlər naziri, Nəqliyyat naziri, şəhər İcra hakimiyyəti, ayrı-ayrı ölkələrin təcrübəsin öyrənib biz bu nəticəyə gəlmişik.

– Və nəhayət sonuncu sual. Bu yəqin ki, bizim hər birimizi həmişə narahat edən məsələdir. İnsan faktoru nəzərə alınıbmı burada? Yəni bu qərarı icra edənlər xırda məmurlar da var iri çəkili məmurlar da olacaq…necə nəzarət edə biləcəyik ki, bizim qoyduğumuz, hökümətin qoyduğu bu qanun, bu qayda yerlərdə qüsursuz icra olunacaq? Kimsə (pul) alıb buraxmayacaq şəhərə. Necə nəzarət olunacaq?

– Bilirsiz yerlərdə əvvəla Daxili İşlər nazirliyi tərəfindən, yalnız Bakının, şəhərin girəcəyindən söhbət ola bilməz. Ayrı-ayrı rayonlarda, İcra Hakimiyyətlərinə tapşırılıb, ayrı-ayrı rayonlarda, şəhərin girəcəyində-çıxacağında, necə indi mövcud postlarda, danışıqlar aparılır vətəndaşlarımızla. Xahiş olunur ki, bu boyda yolu gəlib burada daynma, axşam tərəfi gəl. İndi hesab ediz 400 kilometr yol gəlir…400 kilometr çıxmasın saat 12-də, çıxsın saat 2-də 3-də fərqi varmı?
– Bəli, bəli.

– Sözsüz ki, əyər kimsə düşünürsə. kimsə yolda dayanasıdı, ver-keç məsələsi…bu artıq səhv düşüncədir. Bütün ölkə masştabında bu danışıqlar. bu işlər aparılasıdır və artıq bu işdə gedir. Siz bəyəm hiss etmirsiz ki, şəhərdə?

– Yox ümumiyyətlə hiss olunur

– Düzdü indi tələbələr yoxdu. İndi hesab ediz ki,artıq ali təhsil ocaqlarında 60 min uşaq, tələbələrimiz, balalarımız oxuyasıdır, gələsidirlər 15-sentyabrdan. 60 min…hələ mən məktəbləri demirəm, elədirmi?

– Bəli, bəli.

– Bunların bilmirəm nə qədəri rayondandır, nə qədəri şəhərdəndir, biz o uçotu aparmamışıq, bilmirik, təəssüflə qeyd edirəm. Ancaq buna baxmayaraq, elə Avropa oyunlarından qabaq şəhərdə nəfəs almaq olmurdu elədirmi?

– Elədir.

– İndi bu müddətdə həmən şəhərdə problem varmı bu gün?

– Yox çox rahatdır, bəli-bəli çox rahatdır.

– Biz bir problem yaratmamışıq ki?

– Yox.

– Sadəcə, ciddiləşib məsələ ki, insanlarımızla, vətəndaşlarımızla bütün bölgələrdə iş aparılır. Çünki bu camaataı, indi hesab ediz ki, mən 20 mindən 30 mindən danışmayım, 5 min…lap 5 min gəlib. 5 min saxlamaq olarmı? Bu ağla batan şey deyil. Kimsə o cür düşünürsə səhv düşünür.

– Yox indi bütün hallarda bu suallar cəmiyyətdə varsa biz onları verməliyik və təşəkkür edirəm ki, siz də cavab verdiz.

– Sağ olun.

– Bu günləri çox səmimi çox şəffaf bir söhbətimiz oldu

– Çox sağ olun.

– Çox sağ olun, Abid müəllim.

– Sağ olun.

mənbə :
anspress




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
VAZ'ın haberine göre Oyuncu'ın ünü dünyaya yayıldı. Fırat'ın sevimli usüluyle uzun yazma yeteneğine hayran olan birçok Reklam şirketinin kendisine metin yazarı olarak çalışması için iş teklifinde bulunduğu haberde yer aldı. Çok sayıda televizyon ve gazetenin Fırat Demirhan'la röportaj için Hagen'e gittiği öğrenilirken, Japonya'dan da televizyon kanallarının görüşme isteğinde bulundukları haberlerde yer aldı. Bazı üyelerin faiz artırımından önce çekirdek enflasyon rakamlarında artış görmek istedikleri ifade edilen tutanaklarda, ücret artışının bu noktada önemli rol oynayacağı görüşüne yer verildi. Birkaç üyenin düşen enerji fiyatlarının uzun vadeli enflasyon beklentilerini de aşağı çekebileceği görüşünde olduğu görülen tutanaklarda, güçlenen doların ABD'nin ihracatını sınırlarken, enflasyonu daha da düşürebileceği uyarısı da yer aldı. Buna karşın, Komitenin enflasyonun düşen enerji fiyatlarının geçici etkisinin azalmasıyla kademeli olarak yüzde 2 hedefine yaklaşmasını beklediği belirtilirken, fiyat istikrarına yönelik gelişmelerin yakından izleneceği bildirildi. FOMC üyeleri geçen Ocak ayı toplantısında faiz artırımında "sabırlı" olmaya yönelik kararı oy birliğiyle almıştı. Komitenin bir sonraki toplantısı 17-18 Mart'ta gerçekleştirilecek. Bu arada, bugün açıklanan verilerin beklentileri karşılamaması nedeniyle satış ağırlıklı seyreden New York Borsası, FOMC toplantı tutanaklarının ardından kayıplarını artırdı. Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının istihdam verilerine göre, devlet, kamu hizmetlerinin kalitesini artırmak ve çeşitli hizmet alanlarında oluşan personel açığını gidermek için personel takviyesine gitti. Kamunun istihdam ettiği kişi sayısı, emeklilik ve istifalara karşın çeşitli istihdam türlerinde 120 bin 455 arttı. Böylece 2013 sonunda 3 milyon 319 bin 584 olan kamunun personel sayısı, geçen yılın sonunda 3 milyon 440 bin 39'a yükseldi. Kamudaki yıllık istihdam artışı yüzde 3,6 olarak gerçekleşti. İstihdam sayısında en fazla artış kadrolu personelde oldu. Kamuda kadrolu olarak çalışanların sayısı geçen yıl 106 bin 146 arttı. Böylece kadrolu personel sayısı 2 milyon 826 bin 113'e ulaştı. The posters, displayed at at least one coffee shop in Los Angeles, angered Armenian Americans because of sensitivities around the deaths of more than a million Armenians at the hands of Turkish Ottoman forces in the early 20th century. Türk genci, çok sevdiği arabası için verdiği 'Kız arkadaşımın isteği üzerine aracımı satmak zorundayım' başlıklı ilan büyük ilgi çekti. Demirhan, sayfalarca kız arkadaşının hamile kalması nedeniyle ve aracın bebek geldiğinde kendilerine küçük geleceğini detaylı ve oldukça samimi bir dille anlatması üzerine, ilan 150 bin kişi tarafından okununca internet fenomeni haline geldi. Bu nedenle yabancı yatırımcılar bizim için çok önemli. Birçok firma Türkiye’de yatırımı düşünüyor. Ancak yaşanan dalgalanmalardan dolayı Türkiye’ye yatırımlarını erteleyen firmalar oldu. Türkiye’de büyüme motorlarının başında inşaat sektörü geliyor. Açıklanan birçok projenin hayata geçmeye başladığını görüyoruz. Bu vizyon çerçevesinde projeler 2023’e kadar tamamlanacak bu kapsamda iş ve inşaat makinaları sektörünün hedefini yakalayacağını düşünüyoruz. Türkiye’de döviz piyasasında günlük ortalama 24 milyar dolarlık işlem dönüyor. Dolarda toplam işlem hacminin yüzde 64’ünü ise yurtdışı bankalar ve merkezler başta olmak üzere yabancılar gerçekleştiriyor.Dolar/TL’nin baş döndürücü yükselişi fiyatları 2.64’lü seviyelerin üzerine taşıdı. Merkez Bankası artan dolara karşı ilk önlemini almasına rağmen ABD’de tarım dışı istihdamın şubatta 295 bin artış göstermesi kurun yeniden yukarı yönlü hareket etmesine ve tüm zamanların en yükseğine çıkmasına neden oldu.Yunanistan hükümeti ve kreditörleri arasındaki müzakerelere ilişkin belirsizliğin, mevduat sahiplerini olumsuz etkilediği ifade edilen açıklamada, geçen yıl Aralık ayından bu yana gerçekleşen mevduat çıkışının 25 milyar avroya ulaştığı kaydedildi. Banks arasındaki Türk Lirası karşılığı döviz işlem hacmine baktığımızda döviz piyasasında günlük ortalama 24 milyar dolarlık işlem dönüyor. Bu işlemin yüzde 43’ü yani 10 milyar dolar spot piyasada gerçekleşirken yüzde 51’i swap, yüzde 6’sı ise vadeli piyasada gerçekleşiyor. Verilere baktığımızda yerli yatırımcıların spot piyasada al - sat yaptığını ancak yabancının swap ile para kazandıklarını görüyoruz. Bunu çok trading amacıyla değil de bizim bankaların TL veya döviz likidite ihtiyacına göre yapsalar da kur yukarı giderken daha düşük kurdan bağlanan swap pozisyonları bizim bankalara zarar ve karşı tarafa kâr yazıyor.Ticari ve bireysel gayrimenkul yatırımının çok yüksek gelir sağladığı İstanbul'da bazı ilçeler altın değerinde. İşte ilçe ilçe satılık ofis ve dükkan fiyatları...Dolarda gerçekleşen toplam işlem hacmi kimler tarafından gerçekleştiriliyor diye baktığımızda bunun yüzde 52’sinin yurtdışı bankalar, yüzde 12’sinin ise yurtdışı merkez ve şubeler tarafından gerçekleştirildiğini görüyoruz. Yani yüzde 64’ü yabancılar tarafından gerçekleştiriliyor. Yüzde 24’ü ise yurtiçi müşteriler ve yüzde 12’si de yurtiçi İnterbank’ta gerçekleşiyor.Şu günlerde kurun artmasının bir diğer nedeni de şirketlerden gelen döviz talebi. Şirketlerin ileri tarihli döviz borcu ödemeleri için döviz talebi yaratması yükselişe ivme kazandırıyor. Olası kur artışlarına karşı risk almak istemeyen kurumlar döviz pozisyonlarını kapatmaya çalışıyor. Gelişmelere bakılırsa dolar/TL’de ilk direnç 2.64’te. Bu seviyenin üzerinde 2.75-2.80 seviyelerine doğru çıkış sürebilir. Elbette dalgalanmalar yaşanacak. Ancak bunun daha çok yurtdışı kaynaklı olduğu, yurtiçi gelişmelerin de ivme kazandırdığı unutulmamalı. Öte yandan Türkiye’nin risk primi 215 ile tırmanışını sürüdürüyor,SWAP NEDİR?Swap kelime anlamı ile takas etmek, değiştirmek anlamına geliyor. Swap basit olarak borçlanılan para birimi için ödenen faizle, borç verilen para biriminden alınan faiz geliri arasındaki net fark. Yabancılar yurtdışında faiz oranları sıfıra yakın olduğu, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde faiz oranları yüksek olduğu için parayı buraya getiriyor. Belli bir süre için TL faizini alıyor. Yurtiçi yerleşikler daha önce TL değer kaybederken (yurtdışından döviz talebi olurken) dövizlerini satıp TL’deki değer kaybını sınırlı tutarlardı. Tarihte birkaç kez yurtiçi yerleşikler TL’nin değer kaybettiği yerde döviz satmak yerine alıcı oldu ve doğal dengeleyici rollerini üstlenmeyerek TL’deki değer kaybını artırdılar. Kasımdan bu yana TL’deki değer kaybına ilk tepkileri yine döviz ve altın satışı şeklinde oldu.Kasım sonundan bu yana doların yükseldiği ilk iki ayda yurtiçi yerleşikler 12.5 milyar dolar kadar ABD doları ve altın sattı. Ancak şubatta döviz aldıklarını gördük. Ocak sonundan 20 Şubat haftasına kadar hem bireyseller hem de yurtiçi tüzel kişiler dolar mevduatlarını 5 milyar kadar artırdı. 27 Şubat haftasında dolar kuru 2.50 TL’ye giderken ise yurtiçi yerleşiklerin döviz pozisyonlarını artırmadığını gördük. Martta ne tepki verdiklerini henüz göremiyoruz. Bu davranış değişikliği de TL’deki değer kaybı üzerindeki etkenlerden biri. Eylül ayında dış ticaret açığı yüzde 46,6 azalarak 7 milyar 13 milyon dolardan 3 milyar 742 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 2014 Eylül ayında %66 iken, 2015 Eylül ayında %75,7’ye yükseldi. Türkiye İstatistik Kurumu ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan geçici dış ticaret verilerine göre ihracat 2015 yılı Eylül ayında, 2014 yılının aynı ayına göre %14,2 azalarak 11 milyar 659 milyon dolar, ithalat %25,2 azalarak 15 milyar 401 milyon dolar olarak gerçekleşti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat %5,1 arttı Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre 2015 Eylül ayında bir önceki aya göre ihracat %5,1, ithalat %2,7 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise 2015 yılı Eylül ayında önceki yılın aynı ayına göre ihracat %2,9, ithalat %14,8 azaldı. Avrupa Birliği’ne ihracat %7,7 azaldı Avrupa Birliği’nin (AB-28) ihracattaki payı 2014 Eylül ayında %43,9 iken, 2015 Eylül ayında %47,2 oldu. AB’ye yapılan ihracat, 2014 yılının aynı ayına göre %7,7 azalarak 5 milyar 508 milyon dolar olarak gerçekleşti. En fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu Almanya’ya yapılan ihracat 2015 yılı Eylül ayında 1 milyar 138 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla İngiltere (959 milyon dolar), Irak (607 milyon dolar) ve İtalya (583 milyon dolar) takip etti. İthalatta ilk sırayı Çin aldı Çin’den yapılan ithalat, 2015 yılı Eylül ayında 1 milyar 968 milyon dolar oldu. Bu ülkeyi sırasıyla Almanya (1 milyar 607 milyon dolar), Rusya (1 milyar 423 milyon dolar) ve ABD (1 milyar 25 milyon dolar) izledi. Türkiye piyasalarının Cumhuriyet Bayramı nedeniyle resmi tatilde olduğu dönemde ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri sabit tutmasına karşın ilk artışın 15-16 Aralık'ta yapacağı toplantıda yapılabileceğinin sinyalini vermesiyle kur sert yükseldi. Bankacılar bugünkü işlemlerin ardından piyasadaki ana belirleyicinin ise hafta sonu gerçekleşecek genel seçim sonuçları olacağını belirttiler. Fed öncesi yarın gün işlem gerçekleşen 28 Ekim'de saat 14:30 civarında 2.90'ın hemen altında işlem gören dolar/TL, bu sabah güne 2.9341/2.9391 seviyesinden başladı. Öte yandan 28 Ekim'de saat 14:30'da 3.20 civarında işlem gören sepet bazında TL bu sabah 3.0784/3.0833, euro/TL ise 3.2213/3.2240 seviyesinde güne başladı. Faizlerde değişiklik olması yatırımcıları şaşırtmadı, ancak Fed'in son aylarda küresel piyasalarda görülen çalkantıyı dikkate almayarak aralık ayını işaret eden açıklamaları piyasaları şaşırttı. Fed'in Çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, "Kurul bir sonraki toplantıda faiz aralığı hedefini belirlerken, azami istihdam ve yüzde 2 enflasyon hedefine ne kadar yaklaşıldığını ve ilerlendiğini değerlendirecek" denildi. Yatırımcıların ilk faiz artırım tarihine yönelik beklentileri de hızla değişti. Vadeli işlem kontratlarına göre Aralık ayında faiz artırma ihtimali toplantı öncesindeki yüzde 34 düzeyinden yüzde 43'e yükselirken, ilk faiz artırım tarihini daha önce Mart olarak öngören yatırımcılar bunu Ocak sonuna çekti. Bir diğer taraftan ise bazı yatırımcıların para politikasında ek gevşeme beklentilerine rağmen Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) politikada değişikliğe gitmemesi de piyasalara destek vermedi. Bir bankanın döviz masası müdürü, "Dolar/TL'de görülen hareket aslında Fed'in faiz artışının beklediğimizden de yakın olduğu izlenimiyle başladı. Fed toplantısı öncesi aralıkta bir faiz ihtimali düşük görülürken artık yüzde 50'ye yakın bir ihtimalden bahsediyoruz" dedi ve ekledi: "Bugünden sonra ise piyasa açısından en önemli gelişme seçim olacak. Öncelikle seçimin güvenli bir şekilde atlatılması, ardından sonuçlar izlenecek." Piyasalarda ağırlıklı olarak yurtdışına paralel bir seyir görülse de siyasi gelişmeler de yakından izleniyor. 1 Kasım seçimleri yaklaşırken, yapılan anketler AKP'nin tek başına iktidarı sağlayamayacağına işaret ederken, seçimlerin ardından siyasi belirsizliğin azalacak olması ve olası bir AKP-CHP koalisyonunun TL'ye olumlu yansıyacağı belirtiliyor. Bugün iç piyasada açıklanacak üçüncü çeyrek turizm gelirleri, Eylül ayına ilişkin dış ticaret dengesi ve Hazine'nin önümüzdeki üç aya ilişkin iç borçlanma stratejisi takip edilecek. ABD'nin en büyük bankalarından Goldman Sachs, dolar ve euro paritesinin Aralık ayı gibi eşitlenmesini beklediklerini ifade etti. Bloomberg'in haberine göre, bankanın uzun zamandır öngördüğü euro/dolar parite eşitlenmesinin Aralık ayı gibi gerçekleşeceğine işaret edildi. Neden olarak ise ABD ve Avrupa merkez bankalarının para politikalarında farklılık göstermesi gösterildi. ABD merkez bankası Fed, son Toplantısında Aralık Ayında faiz arttırma ihtimaline işaret etti. Avrupa Merkez Bankası ise Aralık ayında parasal genişlemede yeni adımlar atılabileceği mesajı vermişti. Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) ekim ayı toplantısında faizleri değiştirmemesine karşın aralık ayında faizleri artırabileceği beklentilerinin artması ile karışık bir seyir izliyor. Fed'in çarşamba günü faizleri değiştirmemesine rağmen karar metnindeki ifadelerden aralık ayında faiz artırımının yapılabileceği beklentilerinin arttığı görülüyor. Fed kararı ile önceki gün hızlı yükselen New York borsaları, dün açıklanan ABD 3. çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verisinin beklentilerin altında, yüzde 1,5 artmasının ardından günü düşüşle tamamladı. Dolar endeksi de önceki günkü kazançlarının önemli bir kısmını geri verdi. ABD 10 yıl vadeli tahvil faizleri Fed kararının ardından ikinci işlem gününde de yükselişini devam ettirerek yüzde 2,08'den yüzde 2,18'e çıktı. Dow Jones endeksi yüzde 0,13, S&P 500 endeksi yüzde 0,04 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,42 değer kaybetti. Analistler, Fed'in aralık ayındaki ilk toplantısına kadar açıklanacak makroekonomik verilerin faiz artırım sürecine ilişkin beklentiler ve piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını dile getiriyor. Avrupa tarafında, avro/dolar paritesi, önceki gün Fed kararının ardından 1,0897 ile yaklaşık 3 ayın en düşük seviyesine kadar geriledikten sonra dün kayıplarının bir kısmını telafi ederek 1,10 sınırına kadar çıktı. Dün Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,29, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,65 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,10 azaldı. Analistler, bugün açıklanacak enflasyon verisinin izleneceğini belirterek, pay piyasalarının hafta başından bu yana dar bant içinde hareket ettiğini, bu bandın kırılması durumunda kırılma yönüne doğru hareketin ivme kazanabileceğini vurguluyor. Asya tarafında bugün açıklanan Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faizler ve para politikasında değişiklik yapmaması ve kişisel harcamalar verisinin beklentilerin oldukça altında kalmasına karşın Nikkei 225 endeksi kapanışa yakın yüzde 0,94 yükseldi. Şu dakikalarda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,35 ve Hindistan'da Sensex endeksi yüzde 0,29 değer kazandı. Yurt içinde, 1,5 günlük Cumhuriyet Bayramı tatilinde ara verilen piyasalarda bugün, uluslararası piyasalarda 2,88'lerden 2,94'e kadar yükselen dolar/TL'nin negatif etkisinin görülebileceği belirtiliyor. Çarşamba günü Fed'in faizleri değiştirmemesine rağmen karar metninin aralık ayında faiz artırımı olabileceği beklentilerini artırması ile TL, diğer gelişen ülke para birimlerine paralel dolar karşısında değer kaybetti. Analistler, bankalararası piyasada güne 2,94'ün hemen altında başlayan dolar/TL'nin 2,90 - 2,95 bandı içinde hareket edebileceğini, hafta sonu gerçekleştirilecek genel seçim sonuçlarının bekleneceğini öngörüyor. BIST 100 endeksinin de 77.500 seviyesinin destek, 80.500 seviyesinin direnç konumuna geldiğini kaydeden analistler, bugün yurt içinde dış ticaret verileri, yurt dışında ise Avro Bölgesi TÜFE ve ABD tüketici güven endeksi başta olmak üzere yoğun veri akışının izleneceğini dile getiriyor. Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, "Günümüzde tüketiciler sanal bir refah yaşıyor. Bunun temel nedeni, tasarruf bilincinden uzaklaşma ve plastik parayı (kredi kartı) kullanmanın cazibesine kapılmalarıdır" dedi. Ağaoğlu, "31 Ekim Dünya Tasarruf Günü" dolayısıyla AA muhabirine yaptığı açıklamada, tasarruflu ve tutumlu olmanın önemine değindi. Ülkenin zenginleşmesi ile gelir seviyesinin yükselmesinin, daha çok istihdam, üretim ve ihracatla mümkün olduğuna işaret eden Ağaoğlu, Dünya Tasarruf Günü'nün de bu konuda farkındalık yaratılması amacıyla gerçekleştirildiğini söyledi. Kredi kartı kullananlara uyarılarda bulunan Ağaoğlu, şunları kaydetti: Günümüzde tüketiciler sanal bir refah yaşıyor. Bunun temel nedeni, tasarruf bilincinden uzaklaşma ve plastik parayı kullanmanın cazibesine kapılmalarıdır. Ülkemizde yaklaşık 55 milyon bireysel kredi kartı kullanımda olup 2 milyon kişi kart borçlarını ödeyemediklerinden yasal takibe düşmüştür. Bu noktada, yıllar önce unuttuğumuz, 'Cimri olma, tutumlu ol' felsefesine milletçe sarılmalı, ihtiyacımızdan ve ödeme imkanımızdan fazlasını harcamaktan uzak durmalıyız. Bugün tüketicilerin büyük bölümü borcu borçla ödemekte ve mevcut hayat standardını, temin ettiği tüketici kredisiyle sağlayabilmektedir" Aydın Ağaoğlu, günümüzde bir çok kişinin borçlu olduğuna işaret ederek, "Alışkanlıklarımızdan vazgeçmeli veya en aza indirmeliyiz. Yılda 3 gömlek alan kişi 1'e düşürsün, yırtılırsa yamasın giysin. Ayakkabısı delindiyse gidip pençe yaptırsın. Yenisi 100 liraysa tamiri 20 lira. Gösterişten uzak dursun. Yüksek teknoloji aletleri, akıllı cep telefonları, tabletler, bilgisayarlar, bunları almak için borçlanmaya değer mi?" değerlendirmesinde bulundu. Bilinçli Tüketiciler Platformu Sözcüsü Mehmet İmrek de tüketicilerin tasarrufa yönelmesini gerektiğini söyledi. Vatandaşlardan ihtiyacı olduğu malı almadan önce, araştırma yapmasını isteyen İmrek, ekonomik duruma göre en uygun şekilde ihtiyaçların giderilmesini tavsiye etti. Tüketicilerin aşırı ve uzun vadeli borçlanmadan kaçınmaları gerektiğini vurgulayan İmrek, "Çünkü ekonomik alım gücü gün geçtikçe pahalılaşıyor. Tüketicilerin alım gücü düştükçe, uzun vadeli borçlanmalarda borcunu ödeyemez hale geliyor. Bunun için mümkün mertebe ihtiyacından fazlasını tüketmemelerini öneriyoruz" dedi.
Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles