Azadliq.az

Azərbaycan Xəbərləri


Azadliq » Xeberler» Xeber

Sınmayan generalının film kimi heyatı

Sınmayan generalının film kimi həyatı

15/10/2015

13:45

13:33 xeber – Sələfləri ilə fəxr etmək hər bir millətin üstünlük verdiyi həyat tərzi və əsas milli dəyərlərin formalaşmasına güclü təsir göstərən amillərdəndir. Ata-babasının əməlləri ilə fəxr edən insan həmişə ləyaqətinə xələl gətirən hərəkətlərdən uzaq olar.

Bu baxımdan Azərbaycan xoşbəxt xalqdır. Həm öz tariximizdə həm də, dünyada ad qoyub gedən həmvətənlərimizin sayı az deyil. Onların arasında misilsiz şücaəti ilə yadda qalan general Səməd bəy Mehmandarovun xüsüsi yeri var.

Oktyabrın 16-da onun dünyaya gəlməsinin 160 ili tamam olur. Bununla əlaqədər Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev general Səməd bəy Mehmandarovun 160 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.

Səməd bəy Mehmandarovun keçdiyi həyat yolunu xatırlamağı özümüzə borc bilərək ANS Şirkətlər qrupunun məhsulu olan “El” jurnalın 2011-ci ilin 100-cü nəşrində qeneral Mehmandarovun insan və yüksək peşə keyfiyətlərindən xəbər verən ” Sınmayan general” adı altında çap olunan məqaləni (müəllif – G. Qəmbərli – red. ) oxucularımıza təqdim edirik:

Sınmayan general

“Rus imperiyanın qoşunları Mancuriya ərazisində yerləşdirilmişdi. Həmin illərdə rus – yapon münasibətləri artıq kəskin vaziyyət almışdı. Qoşunlara rəhbərlik güclü şəxslərdən təşkil edilsədə, yapon cəsuslarını sıradan çıxartmaq müşkil məsələ idi. Hazırlanan hücum planları nə qədər gizli saxlanılsa da, son anda məxfiliyin pozulduğu ortaya çıxırdı. 1901-ci ildə podpolkovnik Səməd bəy Mehmandarovun artilleriya batalyonu Mancuriya ərazisində idi. Onun taktikasının yüksək səviyyədə olduğunu və verilmiş hərbi tapşırığların öhdəsindən həmişə uğurla gəldiyini bilən ordu generalı Rennenkampf çox götür -goy edəndən sonra adyutantına tapşırıq verdi: – Podpolkovnik Mehmandarovu yanıma çağırın!

Az keçməmiş ortaboylu, qara saqqalı səliqə ilə daranmış ciddi görkəmli podpolkovnik qərargaha daxil oldu və məruzə etdi:
– Əmrinizlə hüzürünuzdayam!

– Canab Mehmandarov, xunxuzları sıradan çıxarmasaq, müharibəni uduzacağıq. Buna ğörə də komandanlıq sizə etimad göstərib mühüm tapşırığı həyata keçirmək üçün əmr verir: Siyan-Sin rayonunda yapon casuslarını sıradan çıxarmalısınız.

– Oldu canab general! – Mehmandarov cavab verdi.

Generalın yanından çıxdığdan sonra Səməd bəy Mehmandarov artileriya batareyasına qayıtdı. Çox düşünüb-daşındıqdan sonra qərara qəldi ki, ən yaxın silahdaşları olan zabitlərə belə etibar etmədən görüləcək işlərin planını təkcə özü hazırlasın və bu planı həyata keçirilməsi lazım bildiyi an açıqlasın. Gecə hamı yatdığından sonra kağız üzərində mürəkkəblə təkcə özünün anlaya biləcəyi cizmaqaraqalar etməyə başladı. Sonra da guya həmin “plan”ı stolun üstündə “unudub” yatmağa getdi.

Ertəsi gün hucuma hazırlıq məqsədi ilə topların yerləşməsinə nəzarət edən Mehmandarov “plan “da qeyd olunan nöqtələrə az sayda uzaqvuran top yerləşdirdi. Əməliyyata başçılıq edəcəyini bilidirib hər bir detalı diqqətlə düşündü. Şər qarışandan sonra isə düşmənin arxasına keçib çoxsaylı toplarını gecəylə qazılan səngərlərdə gizlədib üzərini sıx ağac budaqları ilə örtdürdü. Ertəsi günü qızğın döyüş başladı. Rusların zəif atəşini görən yaponlar irəliləməyə başladılar. Elə bu vaxt podpolkovnik Mehmandarov hücüm əmri verdi:

– Artilleriya, düşmən üzərinə atəş!

Gözlənilməyən hücümdan özünü itirmiş yaponlar pərən – pərən düşdülər.

Qısa zaman ərzində quldurların dəstəsini sıradan çıxaran podpolkovnik Mehmandarov xunxuz generalı Gembeyini də əsir götürdü.

Onun göstərdiyi şücaət haqqında soraq imperator II Nikolaya da çatdı. Döyüşdə fərqlənənlər təltif edilərkən podpolkovnik Mehmandarov III dərəcəli ” Müqəddəs Vladimir” ordenı ilə mükafatlandırıldı. Təntənəli təqdimetmə mərasimində II Nikolay ona yaxınlaşdı və qırmızı döşəkçə üzərində gətirilən brilyantlarla bəzədilmiş qızıl qılıncı Mehmandarova təqdim etdi.

Təqdimat mərasimi bitdikdən dərhal sonra Səməd bəy Mehmandarov qulluq etdiyi Uzaq Şərqə yollandı.

Artıq müharibə Rus imperiyasının xeyrinə bitmək üzrə idi. Səməd bəy Mehmandarov artilleriya batalyonunun səhra hospitalında müalicə alan yaralı əsgərlərinə baş çəkməyə getmişdi. Əsgərlər komandirini görüb xeyli ruhlanmışdılar. Podpolkovnik onlarla söhbət edib zarafatlaşır… Tibb çadırlarını gəzən şəfqət bacısı içəri girib öz etirazını bildirdi:

– Canab Mehmandarov, xəstələrə dincəlmək lazımdır lütfən buranı tərk edin…

Amiranə səsin sahibinə tərəf çevrilən Mehmandarov bir anlı qaşlarını çatıb şəfqət bacısını diqqətlə süzdü, sonra isə uzaqlaşma olan qızı həzin səslə çağırdı:

– Anel, Anel…

…əsgərləri onu saxladılar: -Canab podpolkovnik, siz onu kiminləsə səhv salırsız. Tibb bacısının adı Lizadır.

Podpolkovnik qərargaha döndü. Çarpayısında uzanıb 47 illik ömür yolunu xatırlayırdı… İllər bir-birini əvəz etdikcə çiynindəki ulduzların və sinəsindəki hərbi təltiflərin sayı da çoxalırdı. Polşada xidmət edərkən o, ömrünün ən gözəl çağlarını yaşayırdı. Burada o ilk məhəbbətini tapmışdı. Anel və Səməd bəy vaxt tapan kimi görüşürdülər. Bu eşq macərası sanki nağıllardakı kimi idi… Lakin bir gün Səməd bəy eşitdiyi xəbərdən sarsıldı. Onun Aneli çarəsi tapılmayan xəstəliyi tutmuşdu…O vaxtdan kimsə Mehmandarovun bir hansı qadınla münasibətini görməmişdi.

Baş verənləri Yelizavetta Nikolayevnaya da danışmışdılar. Mehmandarov daha əsgərləri yoxlamağa getmirdi. Özünü günahkar sayan Liza bir axşam onun ardınca yollandı. Yerləşdiyi gərargahın qapısını açıb icazə istəmədən içəri keçdi:

– Olar, cənab podpolkovnik? Səməd bəy, mən sizdən üzr istəməyə gəlmişəm.

Mehmandarov cəld yerindən qalxdı:

– Nə danışırsız, xanım. Siz vəzifə borcunuzu yerinə yetirirdiniz…

– Əgər bizdən inciməmisizsə, onda yenə əsgərlənizə baş çəkməyə gəliniz.

…Bir ay sonra – 1903-cü ilin martında Mehmandarov, Yelizaveta Nikolayevna ilə Peterburqa qayıtdı. Dərhal da dostu və həmyerlisi Əliağa Şıxlinskiya teleqram vurdu: “Səni toyuma dəvət edirəm. Səməd.”

1904 –cü ildə rus-yapon müharibəsi başlayanda Səməd bəyin 48 yaşı vardı. Bu müharibədə Liza həyət yoldaşı ilə çiyin – çiyinə idi.

Port-Artur limanında rusların eskadrasına hücum edən yaponlar zirehli gəmiləri və kreyseri yandırdılar. Ertəsi günü Səməd bəyi 7-ci Sibir atıcı –topçu diviziyasının komandiri təyin etdilər. Mehmandarovun diviziyası ərazini düşmən ordusundan təmizlədi. Göstərdiyi şücaət və şəxsi igidliklərə görə 1908-ci ilin 13 iyulunda Səməd bəyə general – leytenant rütbəsi verildi. Elə həmin ildə Mehmandarov ailəsində bir xoşbəxt hadisə baş verdi. Liza xanım yoldaşına oğul bəxş etdi. Səməd bəy körpənin adını Pir qoydu. Rus imperatoru II Nikolay bu münasibətlə Mehmandarova təbrik teleqramı göndərdi.

1910-cu ilin may ayında Mehmandarov Tiflisdə yerləşən Qafqaz Ordusu korpusunda artilleriya rəisi təyin edildi.


Tiflis, Qafqaz Ordu korpusu

I Dünya Müharibəsi başlayanda Səməd bəyi Tiflisdən geri çağırdılar. O, almanlarla müharibədə düşməni yerinə oturdan ən bacarıqlı generallardan idi. Səməd bəyin adı gələndə alman ordusunun içərisinə vəlvələ düşürdü. 1914-cü ilin 15 sentyabrında həyətə keçirilən Lodz əməliyyəti isə Mehmandarova xüsusi şöhrət qazandırdı. Mehmandarovun 21-ci piyada diviziyası dörd polkdan ibarət idi. O polkları Azərbaycanın bölgələrinin şərəfinə adlandırmışdı. Abşeron, Dağıstan, Samur və Şirvan. Rus diviziyasının geri çəkildiyi an Mehmandarovun diviziyası qələbə əzmi ilə irəliyən düşmənə ağır zərbələr endirib onu geri çəkilməyə məcbur etdi. I Dünya Müharibəsində misilsiz xidmətlərinə görə Səməd bəy Mehmandarov tam artilleriya generalı rütbəsi ilə təltif edildi. 1917-ci ilin 28 martında isə hərbi qulluqdan istefa verib Bakıya gəldi.

Azərbaycan Demokratik Respublikası (ADR) qurulanda general Mehmandarovu hərb nazir təyin etmişdilər. ADR bolşeviklər tərəfindən devriləndə isə Mehmandarovun həyat yoldaşı Liza xanımın təkidinə baxmayaraq, Bakını tərk etməkdən imtina etmişdir. 1920 –ci ilin 4 iyununda Şura höküməti onu general Aliağa Şıxlinski ilə birlikdə həbs edib, iki aydan sonra Moskvaya göndərmişdi.

mənbə :
anspress














Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.
Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles