Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Darıxan adam

Darıxan adam

28/12/2015

14:14


28.12.2015 / 14:08 xeber –

(Hikmət Sabirğolunun 50 yaşına neçə günsə qalmış)

 

 

Bir dəfə jurnalist Sevinc İltifatqızı müsahibə üçün suallar göndərmişdi. Biri bu idi: “Azərbaycandakı dostlarınız sizin üçün darıxır. Siz necə? Azərbaycan üçün darıxırsınız?”

 

Belə cavab vermişdim: “İki cür darıxmaq var: biri zamanı saatla, günlə ölçənlərin darıxmağıdı, o biri də illə, əsrlə ölçənlərin. Bütün mənalarda darıxmanın ünvanı insanın özüdü. Məndə klassik anlamda darıxmaq hissi yoxdu. Adam nə üçün darıxa bilər? Gördüyü yer, yaşadığı an, sevdiyi adam üçün, siyahını uzatmaq da olar, yəni, özünün iştirakçısı olduğun zaman və məkan üçün. Sən başqasının yaşadığı həyat, sevdiyi insan üçün darıxa bilməzsən ki! Biz kim üçünsə darıxırıq deyəndə əslində özümüz üçün darıxırıq, sadəcə özümüzün konkret bir həyat kəsimində olduğumuz zaman üçün. Darıxmanın səbəbi ayrılıq olanda ağrılar başlayır. Ayrılıq fizioloji duyğu olduğundan çətin yaşanır. Sualınıza isə yarızarafat belə cavab verim: Şuşayla Hikmət Sabiroğlunu versinlər mənə, bəsimdi, darıxmaram!”

 

Hikmət darıxan adamdı, “zamanı saatla, günlə ölçənlər”dəndi.

 

Son illər yazdığı məktublar durur. Maraqlı yazışmalarımız var, saxlayıram, bəlkə gələcəkdə dərc də elədim! Neçə məktubdan məhz bu yerləri seçdim ki, ona niyə “darıxan adam” dediyimi yaxşı izah edə bilim.

 

Hikmətin məktublarından: “O gün şəkillərimizə baxdım, çox qəribsədim”, “Yenə may ayı gəlir, qaqa, Şuşa ayı”, “…Salamatçılıq və sənsizlikdir…”  “Dədə, saa qurban olum, ürəyim darıxır. Burda olsaydın dərdləşərdik…”, “Salam, qaqa! Adam hərdən lap boğulur… Dost-yoldaş da bəzən adamı axıracan başa düşmür. Ən simsar adamlardan da bəzən elə soyuqluq görürsən, bilmirsən nə edəsən”, “… Sənin Bakıdakı son aylarını xatırlayıram, “Boğuluram” deyirdin. Mən səni anlayırdım, çünki sənin daxilən nə qədər təlatüm yaşadığını bilirdim. İndi lap çox bilirəm…”, “Ayrılıqlar müvəqqətidir… sevgilərsə əbədi… bir də darıxmalar”.

 

Çoxları Hikməti xasiyyətcə ipək kimi bir adam bilir. Mülayim, könülqırmaz, qəlbədəyməz, söz-sovu özündə, uşaqla uşaq, böyüklə böyük. Amma bu ipək kimi yumşaq adamın sərt üzünü görməmisiniz. Ondan danışım, bir az. Tutdusa, onu inadından heç kim döndərə bilməz. O baxımdan çətin adamdı Hikmət. Hikmət Çətin! Bunu hamıdan yaxşı mənim tələbə, onunsa ömür-gün yoldaşı Vəsilə Vahidqızı bilir.

 

fotorqaf Yusif

 

Bir gün arvad-uşağı da götürüb dostlarla Xızıya getmişdik. Uşaqlar oynaşır, xanımlar söhbətləşir, biz də “dərdləşirdik”. Maraqlı keçdiyindən ikinci gecəni də qalmağa hamı razı oldu. Hikmətdən savayı! Fəxri, Yusif, mən, xanımlar, uşaqlar olduq bir tərəfdə, o bir tərəfdə, xeyri olmadı. “Siz qalın də. Mənim işim var, getməliyəm”.

 

Hikmətsiz kimdi orda qalan! Yığışıb qayıtdıq Bakıya. “20 yanvar” dairəsində maşınları saxladıq ki, sağollaşaq.

 

“Neynirsiniz?”, “Ta neyləyəcəyik?”, “Arvad-uşağı yola salaq gedək”.

 

Elə də oldu. Dağ havasını qoyub Bakının istisində “dərdləşməyə” getdik.

 

“Ay Hikmət, bəs, sənin işin vardı, axı!” – birimiz də soruşmadıq. Tanıyırdıq, ona görə!

 

Xızıda Hikməti bir başqa yandan müşahidə elədim. “Kəşf”im əlimdən tutdu. Həmin yay “Kuba dəftəri”nə köklənmişdim. Kitabın “Söz yolu” hissəsini o səfərdən sonra yazdım.

 

Həmin bölmənin girişi belədir:

 

“Allah gildən adam yaradıb nəfəs verəndən sonra hər şeydən qabaq bəndəsinə yol bağışlayıb, axırını göstərməsə də, yolun başlanğıcını nişan verib, taleyini də elə bu yola yazıb. Yol Allahın “Ol!” əmrindən sonra ikinci böyük hadisədi.

 

Adamlar bir-birinin qəlbinə yol salmazdan öncə bir-birinin mağarasına yol tapıb. Sonra birlikdə bəşəriyyətin ilk ovuna çıxıblar. Ov yolu insanın çıxdığı ilk düz yoldu.

 

Ovdan dönəndə, yeyib doyanda, doyub rahatlayanda gözlərdən gözlərə yollar baş alıb gedib. Gözdən başlayan yol qəlbə keçəndə dünyanın ilk sevgisi yaranıb.

 

Görən mağara dünyasının ilk sevəni kim idi, onun ilk kəlməsi nə olub?..

 

Dünyanın ilk sevgi yolu çəkilən gün ona paralel bir yol da başlayıb – nifrət yolu. Mağara əhli dünyanın ilk aşiqini həzm eləməyəndə burunlamağa başlayıb. Beləcə qaydalara ilk etiraz yaranıb. Dünyanın ilk azad sözü azad sevgi üçün deyilib. Və dünyanın ilk aşiqi elə dünyanın ilk azad söz cəfakeşi olub.

 

Mağara başbilənləri dərhal duyublar ki, azad söz təhlükəli virusdu, onu deyən də bu virusu daşıyan xəstə. Odur ki, onu mağaradan qovublar. Dünyanın ilk dissidenti bax beləcə yaranıb. İnanmayanlar inansınlar, hal-qəziyyə belə olub: insan özünü dərk edən kimi özünü ifadəyə başlayıb, bununla da öz sözünün qurbanına çevrilib.

 

O vaxtdan başlayan proses hələ də davam etməkdədi…

 

Mağaradan qovulan aşiq əvvəl əmin idi ki, tənha azadlıq birgə asılılıqdan yaxşıdı! Sonra qurd-quşdan, məsələn, dinozavrdan, aclıqdan, soyuqdan, tənhalıqdan qorxur, xiffətdən havalanır. Fikri dəyişir, qayıdır mağaraya – şərtlərin ən ağırını qəbul edir. O andan dünyanın ilk köləsi yaranır. İnsan xislətinə yeni çalar qatılır – köləlik.

 

Köləliyin canı yarınmaqdadı. Min illərdi insan bu vərdişindən əl çəkə bilmir, çünki kölə təkcə yarınmağa çalışan yox, həm də bu yarınmanı qəbul edəndi.

 

O vaxtdan başlayan proses hələ də davam etməkdədi…”

 

Xızı gəzməyi bu yazıya səbəb oldu. Hikməti bir başqa yöndən gördüm, nə qədər azad olduğunu bir də kəşf elədim. Onun azadlığının mənbəyi darıxmağındadır. Yalnız azad adam elə darıxa bilər.

 

Darıxmağım – azadlığımdır! Qəribə səslənir, deyilmi?

 

Hikməti dünyanın ilk insanlarından biri kimi təsəvvür edə bilirdim, o təsəvvürə başqa heç kim gəlmirdi. Çünki Hikmət bəşər övladının sözlə yox, səslə danışdığı çağın adamıdı. Dünyanın hələ kirlənmədiyi zamandan gələn Adamdı!

 

***

 

Bir 8 may günü feysbukda belə cümlə yazdım: “Hikmət Sabiroğlu” ilə “Şuşa” sinonim sözlərdi dostlar üçün”. Onu ən azından mənim qədər tanıyan bilir ki, bu sözümdə nə qədər həqiqət payı var.

 

Şuşa Azərbaycandan ötrü hansı dəyərdədisə, Hikmət də dostları üçün elə qiymətlidi! Şuşanın dəyərini biləndə Hikmətin də dəyərini biləcəyik – giley olmasın – aylar uzunu işsiz qaldı, gündə bir qəzeti, saytı açılan məmləkətdə. Ölkənin üç-beş peşəkar redaktorundan biridi, amma.

 

Sözə həssas yazı-pozu adamı üçün yazdığı mətnin nə qədər dəyərli olduğunu elə yazı əhli bilər. Yazılarımı etibar etdiyim adamdı – Hikmət. Hikmətin redaktəsindən sonra taleyindən bilmərrə nigarançılıq keçirdiyim nə bir yazım, nə də bir kitabım var. Bu həm də yazının vicdan süzgəcindən keçirilməsinə bənzəyir.

 

Hikmətin gözündəki nisgil gəlmələr – yayda Şuşaya dincəlməyə gələnlər – çəkilib gedəndən sonra boşalıb qəribsəyən Şuşanın payız halıdı eynən!

 

Hikmətin könül tarixi bəşərin sevgi tarixiylə yaşıddı, şişirtmirəm, elə bilirəm.

 

***

 

Yanvarın 1-də onun 50 yaşı tamam olur. Elə bilirsiniz bu, ona yubiley yazısıdı? Yox! Hikmət haqqında yazını indi yazmıram ki! Tanıyandan yazıram – 27 ildi…

 

Hikmet Sabiroglu 2

 

Yazıya köklənəndə Nazim Hikməti xatırladım. Bilirəm, Qarabağda ağlına, zəkasına görə hamının “Kəllə Sabir” çağırdığı atası Sabir əmi Hikmətə o böyük şairin adını verib. Görəsən Nazimin bu misrasının onun həyat devizi olacağını da bilirdimi rəhmətlik? “Sen şimdi yalnız saçımın akında, enfarktında yüreğimin, alnımın çizgilerindesin memleketim, memleketim”.

 

Hikmət səbrli adamdı, “zamanı illə, əsrlə ölçənlər”dəndi həm də.

 

İlk insanın mağaradan çıxıb günümüzə dikələ-dikələ gəldiyi təkamülü kənardan izləyəcək səbrdən danışıram…

 

Hikmət adamları kədərindən tanıyır. Onun insanlara, lap dünyanın o başındakı bir bəndəyə hər kəsdən fərqli baxışı var. Allahı insandı onun – o, insana inanır. Bütün qara kədəri fonunda insandakı dümağ ümidə inanır. Hikmətin sehri də elə bu inamda, ümiddə, işıqdadı.

 

1 yanvar sərhəd məntəqəsinə bənzəyən tarixdi. Yeni ilin sərhəd qapısından keçirsən. Yeni arzunun, yeni umudun… ya da köhnə arzunun yeni qapısından. Nə qədər arzu var, qapısı döyüləsi…

 

Səni təbrik edirəm, əziz dostum – millətin, məmləkətin dərdini daşıyan – darıxan adam, dərdə gülməyi bacaran adam! Darıxmaların ən uzunu 50 yaşdan sonra başlayır, deyəsən – havası gəlir, ondan bilib, duyuram. Zamanı illə, əsrlə ölçənlərin darıxmağıdı bu. Səbrin Darıxmağıdı!

 

…Amma darıxma! Özün demiş: “Yaxşı olacaq!”

 

Dekabr, 2015

mənbə :
lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti info website