Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Aile büdcesi: neden imtina etmeli, nece xerclemeli – MƏSLƏHƏT

Ailə büdcəsi: nədən imtina etməli, necə xərcləməli - MƏSLƏHƏT

26/01/2016

19:22


26.01.2016 / 19:19 xeber –

“Ümumi götürdükdə ailə büdcəsi dövlət büdcəsindən heç nə ilə fərqlənmir. Ailə büdcəsi, müəssisənin büdcəsi və dövlət büdcəsi ardıcıllıqla gedən, bir-birinə bənzəyən gəlir və xərclərin planlaşdırılmasından asılı olan eyni strukturdur. Bu səbəbdən ailə büdcəsinin idarə olunması çox vacibdir”. Bu fikirləri APA TV-də yayımlanan “Sosium” proqramının qonağı, iqtisadçı ekspert Samir Əliyev deyib.

 

Böhran durumunda vətəndaşların ailə büdcəsini düzgün planlaşdırmasının vacibliyini vurğulayan ekspert hesab edir ki, istənilən cəmiyyətə ailənin rifahı büdcəni düzgün planlaşdırmaqdan asılıdır: “Bu gün biz baş verən iqtisadi proseslərin fonunda bəlkə 10-cu dərəcəli mövzunu müzakirə edirik, amma ümumi götürəndə inkişaf etmiş ölkələrin özündə də ailə büdcəsinin düzgün idarə olunması fikri insanlara aşılanır, təbliğ olunur. Çünki büdcəni idarə etmək çox vacibdir. Elə ailələr var ki qənaət edirlər, gəlirləri az olsa da, öz tələbatlarını ödəyə bilirlər. Amma elə ailələr də var ki, çoxlu gəlirləri var, ailə üzvlərinin hamısı qazanır, amma ailə ehtiyat vəsait toplaya bilmir. Araşdırmalardan görürük ki, hər bir halda ailədə büdcənin idarə olunması ilə bağlı qarşılıqlı razılaşma olmalıdır. Təcrübə də göstərir ki, burada qadının üzərinə çox böyük yük düşür. O ailədə ki qadın qənaət rejimində çalışır, həmin ailələrdə pulla bağlı korluq olmur. Kişi bir qayda olaraq xərcləməyə daha çox meylli olur və ya bəzi hallarda əlavə vəsait xərcləməyə məcburdur. Hər bir halda əsas problem gəlir məbləğidir. Nə qədər qənaət etsək də, gəlirlərimiz istədiyimiz məbləğdə olmazsa, biz istədiyimiz nəticəni əldə edə bilmərik”.

 

Samir Əliyevin sözlərinə görə, Azərbaycanda orta statistik ailənin xərclərinin 70-75 faizini ərzaq xərcləri təşkil edir: “Gəlir az olduqca, xərclərin tərkibində izafi xərclərin payı yüksək olur. Avropa ölkələrində bu 15-20 faizdir. Gəlirin məbləği çox olduğuna görə onlar ərzağa çox az məbləğdə vəsait xərcləyirlər. Azərbaycanda ailə gəlirinin 75 faizini ərzağa xərcləyirsə, deməli digər xərcləri ödəmək üçün ya borca girməlidir, ya kredit götürməlidir. Bunun birinci səbəbi gəlirin az olması, ikinci səbəbi isə büdcənin düzgün idarə olunmaması ilə bağlıdır. Xaricdə keçirilmiş sosial sorğuların nəticələrinə baxdıqda görürük ki, ailədə bir nəfər işləyəndə pul daha düzgün idarə olunur, nəinki ailəyə bir neçə nəfər gəlir gətirdikdə. Gəlir bir mənbədən gələndə daha qənaətlə, daha düzgün idarə olunur.

 

Ailədə qadın işləmirsə, müəyyən işlər görür ki, bu, ailə üçün böyük bir gəlirdir. Məsələn uşağın təhsili ilə məşğul olur, amma elə ailələr var ki ər də, arvad da işləyir, uşağı dayə yanına qoyurlar. Elə ailələr var ki, imkanlıdır deyə restoranlarda, kafelərdə yemək yeyir, evdə yemək bişirmir. Əlbəttə ki, ailədə qadının işləməyi lazımdır. Bu, təkcə maddi təminat baxımdan deyil, həm də doğulacaq uşaqların gələcəkdə daha intellektual olması baxımından da vacibdir. Amma qadınlar işləməsə belə, ailə büdcəsinə kişisinin qazandığı puldan da çox fayda verə bilirlər. Qənaət sistemində müxtəlif variantlar var. Məsələn amerikalının evində böyük soyuducu var, onlar həftədə bir dəfə bazarlıq edir, hər gün mağazaya getmirlər. Bu, vaxt və qiymət baxımından ailəyə sərf edir. Bizdə kişi işləyir deyə vaxtı olmur, qadın isə nəyin, harada və daha ucuz qiymətə satıldığını bilir. Yarmarkalar var ki, qiymətlər marketlərdən kifayət qədər ucuzdur. Buradan bazarlıq etməklə qadınlar kifayət qədər büdcəyə qənaət edə bilirlər. Kişilərin psixologiyası elədir ki, çox axtarmağa meylli olmurlar. Amma qadınlar həm axtarmaq baxımından, həm qiyməti aşağı salmaq baxımından bu məsələdə daha uğurlu alıcı hesab olunurlar. Biz qənaət etmək istəyiriksə, bunun yollarından biri məhz birdəfəlik bazarlıqların edilməsidir. Ucuz və çox. Un, kartof, soğanı mövsüm zamanı almaq lazımdır, çünki qiyməti sonradan dəyişə bilər, bu zaman qeyd olunan məhsullardan daha çox alırlar ki, bu da qənaət sistemidir. Avropa ölkələrində bu üsul çox yayılıb. Avropalılar daha ucuz olan qonşu ölkələrə gedib bazarlıq edirlər. Bizdə də supermarketlər şəbəkəsi son illərdə inkişaf etməyə başladı, əvvəllər bu kimi marketlərdən bazarlıq etməyə meyllilik yox idi. İndi supermarketlərdəki qiymətlər adi mağazadan ucuzdur. Marketlərdə nağdsız ödəniş də mümkünüdür. Azərbaycanda rentabellik çox yüksək idi, insan qısa müddətdə çox məbləğdə pul qazana bilirdi, məsələn, taksi sürücüləri. Amma indi neft gəlirləri və dövriyyədə dollar kütləsi azaldığına görə, artıq pul qazanmaq imkanları çətinləşəcək. Buna görə insanların iqtisadi aktivliyi daha da artmalıdır, tənbəllik dövrü arxada qaldı”.

 

Samir Əliyev minimum ailə büdcəsinin hesablanması ilə bağlı da fikirlərini bölüşüb: “Minimum ailə büdcəsi ilə bağlı həm, həm rəsmi şəkildə açıqlamalar verilir, istehlak səbəti var. Bu səbətə münasibətdə orta gəlir səviyyəsi çox aşağıdır. Biz  ikinci devalvasiya olmamışdan əvvəl, müstəqil araşdırma apardıq, məlum oldu ki, ailədə adam başına orta hesabla 250 manat aylıq xərc düşür. Nazirlər Kabinetinin açıqladığı istehlak səbəti ilə hesablayanda bu rəqəm aşağı çıxır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının adam başına düşən aylıq xərclərin hesablanmasına dair xüsusi normativləri var.  O normativlərlə nəqliyyat xərclərini, internet xərclərini də hesabladıq, orta rəqəm 250 manat alındı.  Devalvasiyadan sonra bu rəqəm daha da arta bilər. Qənaət rejimi insanların təfəkküründə oturmalı, öz yerini tapmalıdır. Məsələn, Avropa ölkələrində daha az yanacaq yandıran, kiçik tutumlu maşınlara üstünlük verilir. Bizdə isə vətəndaşlar iri “Jeep”lər almağa üstünlük verir ki, həm yer tutur, həm də belə maşınların istismar xərcləri çoxdur. Avropada evi də yığcam tikirlər, amma bizdə ikimərtəbə tikirik, ömür boyu da təmir edirik. Müqayisəli baxanda pulun nə qədər səmərəsiz xərcləndiyini görürük”.

 

Samir Əliyev devalvasiyadan sonra yaranmış iqtisadi və sosial şəraitin şəhərdən kəndlərə axını gücləndirəcəyini ehtimal edir: “Əvvəllər Bakıya güclü axın  var idi, indi artıq əks proses gedir. Bu proses hələlik kütləvi hal almayıb. Bu gün keyfiyyətli kənd təsərrüfatı məhsullarına çox ehtiyac var. Kənd yerindən gətirilən təbii məhsullar tez də alınır. Əgər regionlarda orta fermer təsərrüfatlarını inkişaf etdirə bilsək, bu, həm işsizliyin qarşısını alar, həm qiymətlərin ucuzlaşmasına səbəb olar. Sovet dövründə kənd camaatı hər zaman imkanlı idi”.

 

Ekspert banklardan lazım oldu-olmadı götürülən kreditlərin ailə büdcəsinə böyük ziyan vurduğunu da deyib: “İnsanlar kredit almaq üçün zərurət olduğu halda müraciət etsinlər. Xarici valyutalı kreditlərdən imtina etsələr, manatla kredit alsalar, daha yaxşı olar. Avqust ayından etibarən banklar krediti verəndə vətəndaşın gəlirini nəzərə alır. Aylıq kredit faizi, aylıq qazancın 50 faizindən çox ola bilməz. Bu, artıq banklar tərəfindən tənzimlənir. Maksimum dərəcədə kreditlərdən imtina etmək lazımdır. Çalışmaq lazımdır ki, gündəlik deyil, birdəfəlik bazarlıq olunsun. Hər halda büdcəsi planlaşdırılan zaman əlavə xərclər də çıxa biləcəyi nəzərə alınmalıdır. Qənaət mütləq olmalıdır. Əvvəlik dövr arxada qaldı, alternativ gəlir mənbələri tapmaq lazımdır, iqtisadi aktivlik lazımdır. Burada da dövlətin üzərinə düşən vəzifə insanların iqtisadi savadının artırılmasıdır”.

mənbə :
lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti info website