Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Banklar niye leğv olunur, banklar niye birleşir? – TƏHLİL

Banklar niyə ləğv olunur, banklar niyə birləşir? - TƏHLİL

01/02/2016

13:56


01.02.2016 / 13:54 xeber –

Ötən ilin sonunda Azərbaycanda baş vermiş devalvasiya ölkənin maliyyə sektorunda geri dönülməz dəyişikliklərə səbəb olub. Devalvasiyadan sonrakı ilk günlərdə ölkədə valyuta ajiotajı  baş verib və bu prosesdə kommersiya bankları özlərini demək olar ki, yaxşı tərəfdən göstərməyib. Dollara tələbat artan zaman bankların dollar ehtiyatı yoxa çıxıb, xaricə pul köçürmələr prosesi tam və ya qismən dayandırılıb, digər bank əməliyyatlarında durğunluq yaranıb.

 

Ümumilikdə bank sistemində bir neçə gün ərzində yaranmış vəziyyət isteriyanı xatırladırdı. O çətin günlərdə kommersiya bankları fors-major vəziyyətlərə hazırlıqsız olduğunu əyani nümayiş etdiriblər. Elə təkcə dollar məsələsində yaranmış vəziyyət indiyə kimi sirr qalır: dollar birdən-birə banklardan yoxa çıxıb, banklar dollar satışını dayandırıb, amma paralel olaraq “qara bazarda” dolları qeyri-real məzənnə ilə istənilən həcmdə almaq mümkün olub. Heç kəsi ittiham etmək istəməzdik, amma banklardan dolların “qara bazara” axını faktdır. Valyuta ajiotajı yaranan kimi Mərkəzi Bank banklara dərhal dollar kütləsini satmağa başlayıb, hərraclar keçirib. Baxmayaraq ki, auksionlarda banklar tərəfindən irəli sürülən tələbat tam olaraq təmin edilib, banklarda dollar kütləsi bir müddət “peyda olmayıb”. Bu yalnız bizim ehtimalımızdır, amma hər şey ona bənzəyir ki, devalvasiyadan sonra bankların hazırlıqsız yaxalanmaları, bəlkə qeyri-peşəkarlıq, bəlkə gizli valyuta sövdələşmələrinə getmələri Mərkəzi Bankın səbr kasasını daşdıran son nöqtə olub. Çünki… Mərkəzi Bank bu proseslərdən sonra ardıcıl olaraq bir neçə bankın lisenziyasını ləğv edib, digər banklara isə birləşmə təklif edib. Əks halda…

Devalvasiyadan sonra bankların özlərini pis tərəfdən göstərməsi əhali arasında banklara etimadı aşağı salıb. Son iki ay üzrə statistika hələlik yoxdur, amma ehtimal etmək olar ki, banklardan əmanətlərin ciddi axını baş verib. Faktiki olaraq bir neçə gün ərzində illərlə qazanılan etimad yoxa çıxıb. Çünki Azərbaycanda kommersiya banklarının likvidliyi o dərəcədə yüksək deyil ki, deponentlərin müraciətlərini birə-bir təmin edə bilsin. Bu hadisə baş versəydi, bank sistemi rəsmən çökəcəkdi. Yenə də əlimizdə faktlar yoxdur, amma əminliklə demək olar ki, bəzi banklarda bu, ya ona bənzər proses baş verib. Nəticədə, bu vaxta kimi tələblərə cavab verən banklar, o cümlədən məcmu kapital və kapitalın adekvatlığı üzrə tələblərə cavab verən banklar birdən-birə bu tələblərə daha cavab vermir. Təkcə bu il ilin əvvəlindən “Bank of Azerbaijan”, “Gəncəbank”, “Yunayted Kredit Bank”, “NBC bank”, “Qafqaz İnkişaf Bankı”, “Atrabank” kimi bankların lisenziyaları ləğv edilib. Səbəb standartdır və məcmu kapitalın, kapitalın adekvatlığı üzrə tələblər cavab verməməsi, prudensial qaydaların pozulması, kreditorlar qarşısında öhdəlikllərin yetirə bilməməsi kimi bəndləri əks etdirir.

 

Paralel olaraq nisbətən iri banklarında da mühüm hadisələr baş verir, o cümlədən bəzilərdə növbədənkənar yığıncaqlar keçirilir və rəhbərlikdə dəyişikliklər edilir. İki bank “AG Bank”  və “Dəmirbank” isə birləşmə barədə razılığa gəlib və artıq bu barədə ilkin protokol imzalanıb. Mərkəzi Bankın mövqeyi sərtdir: bankların bağlanması davam etdiriləcək, birləşmə prosesi isə stimullaşdırılacaq. Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmovun sözlərinə görə, artıq 5-7 bankın konsolidasiya prosesi getməkdədir. Ötən ilin yekunlarına həsr olunmuş tədbirdə o bir daha vurğulayıb ki, Mərkəzi Bank bank sektorunun restrukturizasiya prosesinə başlayıb, sektorun maliyyə dayanıqlığının gücləndirilməsi və risklərin idarə edilməsi tədbirlərini daha da artırıb. E. Rüstəmovun sözlərinə görə, bank nəzarəti və prudensial tənzimləmə üzrə proaktiv yanaşma nümayiş etdirməklə sektorda əlavə risklərin akkumulyasiyasına yol verilmədən, requlyativ çərçivə yeni situasiyaya adaptasiya edilib, banklara dair tələblər üzrə kontr-tsiklik rejim tətbiq edilib. Məzənnə korreksiyasının borcalanların borc yükünə təsirinin minimallaşdırılması, eləcə də bank sektorunun kredit portfelinin keyfiyyətinin qorunması məqsədilə borcalanların maliyyə yükünün azaldılmasına yönəldilmış kompleks tədbirlər görülüb. Bu istiqamətdə Mərkəzi Bank tərəfindən prudensial tələblər yumşaldılıb, kreditlərin aktiv restrukturizasiyası üzrə bankların imkanları artırılıb. Eyni zamanda bank sektorunda maliyyə dayanıqlığının qorunması və kreditləşmənin dəstəklənməsi ilə bağlı kapital tələbləri optimallaşdırılıb. Bundan əvvəl isə E. Rüstəmov bir neçə dəfə bəyan edib ki, zəif banklar bağlanacaq.

 

Bütün bunlar nə deməkdir? İlk növbədə o deməkdir ki, Mərkəzi Bank ölkənin bank sisteminə xələl gətirə biləcək, kreditorların qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirə bilməyən, yüksək risklərə malik olan banklar aradan götürüləcək. Qalan nisbətən iri banklar isə birləşməlidir. Məqsəd ilk növbədə ondan ibarətdir ki, bank sistemində sayı az olsa da iri, sağlam və rəqabətli iştirakçılar qalsın. Əmin olmaq olar ki, hazırda bütün banklarının müxtəlif göstəriciləri üzrə həm konkret rəqəmlər üzrə, həm də likvidlik və ödəmə qabiliyyəti üzrə qiymətləndirmə aparılır. Qeyd edək ki, nə “AG Bank”, nə də “Dəmirbank” zəif deyil, onların ikisi də bütün bank göstəriciləri üzrə ilk onluqdadır. Buna baxmayaraq, onlar konsolidasiya olunur, çünki konsolidasiya, indiki şəraitində bir neçə üstünlük verəcək, amma buna bir qədər sonra qayıdacağıq. Hazırda hansı bankın bağlana biləcəyini, hansının isə birləşəcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir.

 

Dünya bank nəzəriyyəsinə əsasən, bankların konsolidasiyası əsasən iki cür olur: məcburi və ya vəziyyətin təsiri altında, ya da könüllü. İkinci halda konsolidasiyanın əsas məqsədi (əgər, əlbəttə ki, söhbət bir bankın digərinə daxil olmasından getmir, bərabər hüquqda birləşmədən gedir) bazarda mövqelərini möhkəmləndirmək, rəqabət qabiliyyətini artırmaq, bazarın daha iri payına malik olmaq və sairdir. Aydındır ki, daha iri maliyyə qurumu özünə daha iri layihələri götürə bilər, daha iri məsuliyyət, daha iri depozitlər və nəhayət, daha iri gəlir və mənfəətə sahib ola bilər. Faktiki olaraq, könüllü birləşmə rəqabət mübarizənin bir üsuludur, çünki birləşəndən sonra həmin qurum artıq əvvəlki rəqiblərindən ikiqat güclüdür və əvvəl əlçatmayan oyunçularla rəqabət apara bilir. Məcburi konsolidasiya əksər hallarda bir qurumun digəri tərəfindən alınması formasında həyata keçirilir və birincinin hər hansı formada bazarda qalması məqsədi daşıyır. Əgər həmin qurumun maliyyə vəziyyəti yaxşı deyil, öhdəliklərin yerinə yetirilməsində çətinliklər yaşanır, bu növ birləşmə bağlanmadan yaxa qurtarmaq üçün yeganə yol olur. Bizim halda, demək olar ki, birləşmələr hər hansı bir qarışıq formatda olacaq, çünki bir tərəfdən yaranan şərait iriləşməni tələb edir və gələcəkdə problemlərin yaranması heç kəs üçün istisna deyil. Digər tərəfdən isə bazarda “təmizləmə” zamanı birləşərək birdən-birə daha yüksək paya sahib olması imkanı da çox cəlbedicidir. Bəs başlanan proses maliyyə sisteminə nə verəcək?

 

Əvvəlcə qeyd edək ki, bankların iriləşməsi məsələsi Mərkəzi Bank tərəfindən həmişə təbliğ edilib, Azərbaycanda 45 bankın çox olduğu, hətta nisbətən iri banklarının belə kapitallaşma səviyyəsinin aşağı olduğu kimi amillər həmişə vurğulanıb. Bu fikirlər illərlə vurğulansa da, vəziyyət əvvəlki qaydada qalırdı. İri, kiçik, ortabab banklar öz fəaliyyəti ilə məşğul idi və bu heç kimi narahat etmirdi. İndi isə vəziyyət dəyişib, yeni iqtisadi şərait, yeni valyuta və monetar siyasət onu tələb edir ki, sistemdə yalnız etibarlı və dayanıqlı iştirakçılar qalsın. Subyektiv amilləri kənara qoysaq, bu, hazırda aparılan sistemin təmizlənməsi üçün yeganə səbəb və eyni zamanda məqsəddir. Eyni hüquqlu birləşmə nəticəsində yeni yaradılan qurumun aktivləri, depozit portfeli, kapitalın həcmi və digər göstəricilər iki qat və ya buna yaxın səviyyədə artacaq. Bu, bankların dayanıqlığını kəskin şəkildə artırmış olacaq. Bundan əlavə, bankın likvidliyin idarə edilməsi üzrə imkanlarını artıracaq ki, bu da öz növbəsində bankın maliyyə imkanlarını daha da çoxaldacaq. Sistem baxımından isə bu, risklərin azaldılması deməkdir, indiki şəraitdə isə əsas məqam da budur.

 

Çünki devalvasiya nəticəsində valyuta kreditlər üzrə problemlər yaranacaq və buna hazır olmaq lazımdır. İki bankın imkanlarını birləşdirərək, likvidliyin təmin edilməsi və problemli kreditlər sahəsində yarana biləcək zərərin təmin edilməsi daha asandır. Nəticədə, bank sistemində ciddi problemlərdən qaçmaq mümkün olacaq.

 

Nəhayət, daha bir vacib məqam. Əgər bank sistemində sağlamlıq təmin olunarsa, banklar öhdəliklərin yerinə yetirilməsi məsələsində çətinlik çəkməzsə, sistemdə sabitlik yaranacaq və əhalinin banklardan depozitləri çıxarması ehtimalı kəskin azalacaq. Bu baxımından demək olar ki, Mərkəzi Bankı tərəfindən bankların bağlanması, digər bankları birləşməyə “itələmək” müəyyən mənada müsbət psixoloji təsirdir. Mərkəzi Bank bununla həm də pozitiv siqnal ötürmüş olur – zəif, həyat qabiliyyəti olmayan, təhlükə yaradan və ya yarada biləcək banklar bağlanır, vəziyyət nəzarət altındadır və qalan banklara artıq tam olaraq etibar etmək olar.

 

Vahab Rzayev, APA Analitik Mərkəzi

mənbə :
lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles