Azadliq.az

Azərbaycan Xəbərləri


Azadliq » Xeberler» Xeber

Bakıdan Tayqaya seyahet: 38 İLLİK SİRR – I YAZI

Bakıdan Tayqaya səyahət: 38 İLLİK SİRR - I YAZI

05/05/2016

16:48

05.05.2016 / 15:45 xeber –

 

– Narahat olmayın. O qədər də uzaqda deyilik. Bakıdan yəqin Moskvaya uçacaqsınız. Moskvadan ya Bratska uçun, ya da Krasnoyarska. Təyyarə 6 saata gəlir. Qatarla isə 6 günə.

 

– Bəs oradan?

 

– Krasnoyarskdan Severobaykalska sutka yarım yoldur.

 

– Severobaykalska yaxındır?

 

 – Hə, yaxındır. Oradan 180 km yoldur Anqoyaya. Amma bir şeyi də unutmayın. Sevrobaykalskdan bizim qəsəbəyə gündə bir dəfə, günorta saat 1-də avtobus işləyir. O avtobusa çatmasanız, bir də sabahı gözləməli olacaqsınız.

 

Daha heç nə demədim. Sağollaşıb, telefonu söndürdüm. Və dərhal da keçdim xəritənin qarşısına. Aha, bura Baykal gölüdür. Severobaykalskı da tapıram. Anqoya isə heç görünmür. Ümumiyyətlə, xəritədə yoxdur deyəsən. Haradan olsun ki? Vur-tut 800 nəfərə yaxın əhalisi var.

 

Yenidən zəng edirəm.

 

– Yaxşı, bəs başqa, daha rahat bir yol necə, məsləhət görə bilməzsiniz?

 

– Mən sizə ən rahatını dedim, cavan oğlan.

 

Bayaqdan Şutovla danışırdıq. Sergey Yuriyeviç Şutov, Anqoya qəsəbəsinin administrasiya sədri. O Anqoya ki nə az, nə çox, Bakıdan düz 7 min kilometr aralıda, Tayqanın tən ortasında yerləşir.

 

O Anqoya ki nə az, nə çox düz 30 il əvvəl elə həmin Tayqanın ortasındaca azərbaycanlılar salıblar.

 

O Anqoya ki hələ də oralarda Azərbaycanı unutmayıblar. Qəsəbənin ən böyük küçəsi belə “Azərbaycan” küçəsi adlanır.

 

O Anqoya ki, bu qəsəbənin dəmiryolu vağzalı da Heydər Əliyevin adını daşıyır.

 

Və bu sətirlərin müəllifi bir neçə gün tərəddüd etdikdən sonra, nəhayət, ora getmək qərarı verdi. Və biz bəlkə də sovet dönəmindən sonra ora ayaq basan yeganə azərbaycanlı jurnalist idik. 

 

 

*** 

 

Moskvadan Bratska uçuruq. 6 saatlıq yoldur. Təyyarə köhnədi-nədi, elə hey yırğalanır. 6 saatlıq yolda sərnişinlərə ancaq kiçik buterbrod təklif edirlər. Məndən başqa hamı hazırlıqlıdır deyəsən. Kəmərləri bağlar-bağlamaz hərə öz çantasını açır. Kolbasa, soyutma toyuq və təbii ki arağın iyi salonu bürüyür. Mənim kimi tək-tük sərnişin nəzərə almasaq, əksəriyyəti sibirlidir.

 

Bratsk sovetlər dövründə salınmış şəhərdir. Elə güman etməyin ki, bu şəhəri qardaş sovet xalqları saldığına görə, məhz Bratsk adlanır. Yox, qardaş sovet xalqları çox sonralar üzü Şərqə doğru başqa şəhər və qəsəbələr salacaqdı. Və bu şəhərsalma Baykal Amur Magistralının (BAM) tikintisiylə bağlı olacaqdı. O BAM-ın ki onun tikintisinə Azərbaycandan da gedəcəkdilər. Əvvəl Tayqanın ortasında Ulkan qəsəbəsini salacaqdılar. Daha sonra isə bayaq adını çəkdiyimiz və yolçuluğunu etdiyimiz Anqoyanı.

 

 

Hə, Bratskadan danışırdıq axı… Bu yerlər ta qədimdən buraytların məskəni olub. Buryatlarla eyni qoldan olan evenklər, tunquslar həm də özlərini “brask” camaatı adlandırırmışlar. Ruslar bu yerlərə ilk dəfə 1609-cu ildə gəlib çıxıblar. Elə yerli əhalinin təbirincə, buraları “brask torpaqları” adlandırıblar. 1955-ci ildə Bratsk şəhəri salınanda da çox fikirləşməyiblər, şəhərin adını braska uyğun Bratsk adlandırıblar.

 

Köhnə sovet şəhərini xatırladır Bratsk. Eləcə də sonradan gedəcəyimiz Sevrobyakalsk. Bir çox yerdə nostalgiyadan doğan həvəslə SSSR adlı kafelərə də rast gəlmək mümkündür. Köhnə tikililər, yamaqlı yollar, elə insanların geyimi də iri şəhərlərdən fərqlidir. Rusiyanın mobil operatorlarına da burda çalışmaq çox çətindir. Təsəvvür edin, qatarla Bratskdan Severobaykalska gedərkən dörd, ya beş yerdə telefonun dalğası tutdu. Yol isə sözün həqiqi mənasında Tayqanın içiylə uzanıb. Tayşetdən uzaq şərqə doğru uzanan bu yol, elə əslində BAM-dır…

 

Zəruri qeyd:

 

Baykal-Amur Magistral dəmir yol xətti. Qısaca olaraq BAM. SSRİ-nin 20-ci əsrdə ən böyük strateji layihələrindən biri olub. 1974-cü ildən start götürən bu nəhəng layihə SSRİ məkanında Avropa ilə Asiyanı birləşdirdi. Dəmiryol xəttinin uzunluğu 4324 kilometrdir. 60-dan çox şəhər və qəsəbəni əhatə edən dəmir yolu xətti 200 stansiyadan keçir. BAM SSRİ zamanı ən çox gəncin cəlb olunduğu “Əsrin tikintisi” adını almış bir layihə olub.

 

Bəziləri BAM-ı SSRİ-nin avantürası adlandırsa da, zaman sübut elədi ki, əslində bu, həddən artıq nəhəng layihə olub. Bu layihənin tikintisinə isə Azərbaycan da öz töhfəsini verib. Tayqa, keçilməz bataqlıqlar, sərt hava Azərbaycandan gəlmiş gəncləri qorxutmayıb. Azərbaycanlılar işlərinin öhdəsindən uğurla gəliblər.

 

1978-ci ildə, “Azbamstroy” adlı tikinti dəstəsinin tərkibində buralara gələndə onların sayı 40 nəfərdən çox imiş. Azərbaycanlıları Bratsk-Severobaykalsk yolunun üstündə yerləşən və sonradan Ulkan adlanacaq sahəyə təhkim etmişdilər.

 

– Burlar tam meşəlik idi. Ucu-bucağı görünməyə meşəlik. Ən yaxın yaşayış məntəqələri olan Yuxta və Tarasovo haradasa 70-80 km aralıda yerləşirdi. Ağaclardan komalar tikirdik. Komanın içinə isə saman səpirdik. Nəmişliyi azca da olsa, aradan qaldırırdı. Bəxtimizdən həmin il dəhşətli şaxtalar düşmüşdü. Təxminən 45-50 dərəcə. Bir dəfə Yuxtada hətta 63 dərəcə şaxta qeydə alınmışdı. Amma bununla belə işləyirdik. Briqadamızın qarşısında plan qoyulmuşdu. Mart ayına qədər 40 km irəliləməliydik. İrəliləməli deyəndə bilirsiniz nəyi nəzərdə tuturam? Meşənin içiylə dəmiryolunun keçəcəyi 40 km yolu açmaq. Çox az adamın meşə qırmaq təcrübəsi vardı. Amma gecə-gündüz işləyirdik.

 

Bunu Rüstəm Əliyev deyir. BAM-ın ilk azərbaycanlı “əsgərlərindən” biri.

 

Həmsöhbətimizin dediyinə görə, iş şəraiti ağır olsa da, BAM-da çalışanların əməkhaqqı o dövrə görə çox yüksək imiş. Heç bir ixtisası olmayan fəhlənin aylıq maaşı 1000 rublu keçirmiş. Bundan başqa, demək olar ki, hər həftə vertolyotla onlara təzə meyvə, şirələr, süd, qırmızı kürü, hisə verilmiş kolbasalar, hətta kofe belə gətirirmişlər. Bu hələ harasıdır? BAM-da çalışanlar o vaxt sovet adamının qibtə edəcəyi az tapılan malları belə rahatlıqla əldə edirdilər. Xəz palto, Çexiya istehsalı olan ayaqqabılar, yapon maqnitofonları, büllur qablar, kostyum və təbii ki cins şalvarlar. Bütün bu defisit malları BAM fəhlələri rahatlıqla ala bilirdilər.

 

Həmin dövrdə işçilərin aylıq maaşını paylamağa məsul olan İnna Raskovanın dediyinə görə, əməkhaqqını iri kisələrdə vertolyotla gətirib atarmışlar.

 

– Bəzən, kisələrin dalınca bir qədər gec gedərdim. Amma işlədiyim dövrdə bircə dəfə də olsa, oğurluq hadisəsi olmadı. On minlərlə rubl kisələrdə qalırdı, heç kim əlini vurmazdı. Belə səmimi və mehriban mühit vardı.

 

Hə, bax İnna bunu düz deyir. Elə BAM-a gələn Şamil Qurbanova da bu mehribançılıq necə təsir edibsə, valideynlərinin geri qayıtmaq barədə təkidlərinə baxmadan burada qalıb. Atası Azərbaycanda tanınmış sovxoz direktorlarından biri olub Şamilin. Özü isə güləş üzrə idman ustası. Sən demə, SSRİ yığmasına əsas namizədlərdən imiş Şamil. 1976-cı il Kanadanın Monreal şəhərində keçiriləcək olimpiadaya belə gedəcəkmiş. Amma son anda özünün də bilmədiyi səbəbdən adını siyahıdan çıxarıblar. O da acıq edib… BAM-ı tikməyə gəlib. Və o qalan qalıb.

 

– Əvvəl elə bildim hirsim soyuyacaq, hər şey keçib gedəcək. Amma sonra öyrəşdim. İndi özümü burasız ümumiyyətlə təsəvvür edə bilmirəm, – deyir Şamil dayı. Elə buradaca evlənib. Fizika müəlliməsi Natalya xanımla. İki oğlu var. Böyük oğlu Kazaçinsk-Lensk rayonunun prokuror köməkçisidir.

 

***

 

1978-ci ilin mayında Bakıdan Ulkana azərbaycanlı memarlar da göndərilir. M. Dativin, A. Cabbarov və Y. Tovstonoqov Tayqada yeni qəsəbənin, Ulkan qəsəbəsinin layihəsini hazırlamalıydlar. Tezliklə qəsəbədə ilk küçə meydana gəlir. Küçəni 26 Bakı komissarları adlandırılar. Tədricən ilk evlər tikilir, məktəb, bağça inşa edilir. Amma bununla da qurtarmır. Qısa müddətdə magistralın Ulkan stansiyasını istismara verirlər. O vaxt SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin 1-ci müavini olan Heydər Əliyev şəxsən həmyerlilərinə baş çəkməyə gələcəkdi. Balbuxta – Severomuysk xəttində dəmiryolunun son metrləri döşənirmiş. Bir tərəfdən azərbaycanlı Elxan Sultanovun, digər tərəfdən isə Aleksandr Bondarın briqadası xətti çəkə-çəkə üz-üzə gəlirdi. Dəmiryolu xətləri birləşməli, yol istifadəyə verilməliydi.

 

Sonradan Bondar xatırlayacaqdı: “Heydər Əliyev Mi-8 vertolyotu ilə düz briqadanın işlədiyi əraziyə endi. Onu SSRİ-nin yol-nəqliyyat naziri Nikolay Konerev, tikinti naziri İvan Sosnov, BAM-ın tikinti rəisi Konstantin Moxortov və başqaları müşayiət edirdilər.

Mən Heydər Əliyevi və digər qonaqları tikinti işləri ilə tanış etdim. Heç özüm də bilmədim niyə belə oldu, qəfil əlimdəki iri çəkici Heydər Əliyeviçə uzadıb dedim:

 

– Heydər Əliyeviç, relsləri birləşdirən “zubilanı” vura bilərsinizmi?”

 

Sən demə, heç kim briqadirdən bunu gözləmirmiş. Heydər Əliyev isə tələsmədən, aramla iri çəkiclə “zubilanı” relsə vurdu. “Zubila” yerinə tam oturandan sonra alqış qopdu”, – deyə Bondar xatırlayırdı.

 

Mərasimdən sonra Heydər Əliyev azərbaycanlılarla bir araya gəlir. Və…

 

Və hər şey də elə bundan sonra başlayır…

 

(Davamı olacaq)

 

(Yazı “Çudo Peçka” MMC-nin təsisçisi Çingiz və Pərviz Cəlilovların dəstəyi ilə hazırlanıb)

 

Səbuhi Məmmədli,

 

Bakı-Moskva-Bratsk-Severobaykalsk

 

+6

mənbə :
lent.az




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.
Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles