Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Suriyada “İsrail”, yoxsa “Ermenistan” qurulur? – Türkiye ve Rusiyanın ortaq maraqları

Suriyada “İsrail”, yoxsa “Ermənistan” qurulur? - Türkiyə və Rusiyanın ortaq maraqları

01/07/2016

18:20

01.07.2016 / 17:17 xeber –

Bölgədə qüvvələr balansında yenidən dəyişiklik cəhdləri hiss olunur. Türkiyə bir tərəfdən Rusiya və İsraillə münasibətləri normallaşdırmağa çalışır, digər tərəfdən son onilliklərin ən böyük terror təhdidləri ilə üz-üzədir. ABŞ və Avropa İttifaqından istədiyini ala bilməyən Ankaranın Yaxın Şərqdə də işləri yaxşı getmir. Ölkə Suriya ilə mövcud sərhədlərə nəzarəti de-fakto itirmək üzrədir. Proseslərin bu istiqamətdə inkişaf edəcəyi barədə fikirlər hələ aylar öncə “Panoram” proqramında gedən müzakirələrdə səsləndirilib və Türkiyə-Rusiya münasibətlərinə dair irəli sürdüyümüz proqnozlar özünü doğruldub. Proqramın bugünkü qonağı həmin proqnozların müəllifi, Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin sədr müavini, siyasət üzrə fəlsəfə doktoru Nazim Cəfərsoydur.  

 

Rezume:

 

Türkiyənin Rusiyaya məktub jesti və Türkiyə-İsrail protokollarının imzalanmasının eyni vaxta düşməsi təsadüf deyil. Bu, türk diplomatlarının öncədən planlaşdırdığı addıma daha çox bənzəyir. “Mavi Mərmərə” hadisəsi ilə Rusiya təyyarəsinin vurulması insidenti arasında müəyyən paralellər aparmaq olar. Türkiyə birində zərərçəkən qismində, digərində zərər yetirən qismində idi. Normallaşma prosesinin eyni günə təsadüf etməsi də bundan qaynaqlanırdı. Türkiyə eyni gündə Rusiyanın istədiklərini yerinə yetirdi, İsraildən isə istədiklərini aldı. Bu, Türkiyə üçün daxili siyasətdə tarazlıq yaratmaq baxımından vacib idi və yaratdı.

 

Atatürk hava limanında baş verən hadisənin Türkiyə-Rusiya və Türkiyə-İsrail yaxınlaşması ilə birbaşa deyil, dolayı əlaqəsi ola bilər. Bu, daha çox Ankaranın İŞİD-ə qarşı münasibətinin son dövrlər daha da sərtləşməsi ilə bağlıdır. Türkiyə ötən müddətdə istər ölkə daxilində, istərsə də Suriya və İraqda İŞİD-ə qarşı əməliyyatları intensivləşdirib. Bu əməliyyatlar əvvəllər də aparılırdı, amma intensivliyi az idi. İndi isə terror aktı baş verənə ərəfədə Türkiyə Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının az qala hər gün “İŞİD mövqelərini vurduq” başlıqlı açıqlamalarının şahidi olurduq. Türkiyə İŞİD-ə qarşı mübarizənin dozasını hər gün artırır və bu intensivlik avtomatik olaraq ölkənin İŞİD-in hədəfinə çevrilməsinə səbəb olur. İŞİD-ə gəldikdə, irimiqyaslı terror aktları törətmək üçün Türkiyə həm coğrafi baxımdan, həm sərhədləri keçməyin asanlığı baxımından Avropadan daha asan hədəfdir.

 

Türkiyədə İŞİD terrorunun davam etməsi ehtimalı hələ də böyükdür. Ümumiyyətlə tarixə baxsaq, yay fəsli Türkiyədə terrorçu fəaliyyətlərin aktivləşdiyi dövrdür. Nəzərə alsaq ki, Atatürk hava limanında törədilən dəhşətli terror aktından sonra Türkiyənin İŞİD-ə qarşı əməliyyatları daha da intensiv xarakter alacaq, o zaman yay fəslində Türkiyədə daha böyük və çoxsaylı terror aktları həyata keçirmək cəhdləri olacaq. Bu, həm İŞİD, həm də PKK tərəfindən həyata keçirilə bilər. PKK kiçik şəhərlərdə, qəsəbələrdə məğlub olduğuna görə, özünü bu dəfə böyük şəhərlərdə təsdiqləməyə çalışacaq. Eyni zamanda Ankara artıq terrora qarşı mübarizədə İsraillə əməkdaşlıq etmiş olacaq. İŞİD törətdiyi terror aktının səbəblərini açıqlayanda Türkiyə-İsrail yaxınlaşmasını əsas gətirə bilər.

 

Türkiyə-Rusiya münasibətlərində sürətli bir yaxınlaşmanın olacağı şərtdir. İki dövlətin əməkdaşlığının əsas kontekstlərində biri və bəlkə də birincisi Suriya məsələsi olacaq. Önümüzdəki dövrdə Rusiya Əsəd rejimi ilə Türkiyə arasında vasitəçilik edə bilər, Ankara Suriya və Rusiyadan müəyyən güzəştlər əldə edə bilər. Məsələn, Türkiyə razılaşma əsasında İŞİD-in Suriyadakı mövqelərinə havadan zərbələr endirmək imkanı qazana bilər. Bundan başqa Rusiya ilə münasibətlərdə türkmən həssaslığı ön plana çıxa, Rusiya türkmən məsələsinə daha həssas yanaşa bilər. Belə olarsa, hər iki tərəfdən türkmənlər məsələsinə həssaslıq atılan addımlara daxildən veriləcək dəstəyi artırmış olacaq. Həm Rusiya, həm Türkiyə çox güman ki, münasibətlərdəki problemlərin kompleks şəkildə həllinə çalışacaqlar və bu, Ankaranın qırmızı xətlərindən sayılan Hələb məsələsinə də təsirsiz ötüşməyəcək. Məsələn, Hələbdə keçirilən hərbi əməliyyatlar bir az koordinasiya olunmuş şəkildə aparıla bilər. Ümumilikdə isə yaxın gələcəkdə Türkiyə-Rusiya-İran üçtərəfli maraqlar formulunun ortaya çıxması da mümkün ola bilər.

 

Suriyada kürdlərin gələcəyinə dair ABŞ və Rusiyanın mahiyyətcə fərqli, amma formaca üst-üstə düşən baxışları var. Orada bir kürd özünüidarəsinin qurulmasından söhbət gedir, amma hələlik məlum deyil ki, Suriyada bir Rusiyanın təsir dairəsində olan “Ermənistan” qurulacaq, yoxsa, ABŞ-la müttəfiq “İsrail” yaradılacaq. Son zamanlar gedən proseslər göstərir ki, “İsrail” qurulması ehtimalı daha böyükdür. “Ermənistan” qurma ehtimalı azalan Rusiya öz planı baş tutmadığına görə qarşı tərəfin “İsrail” qurma planının qarşısını almağa cəhd edəcək. Burada isə Moskva və Ankaranın maraqları demək olar ki, üst-üstə düşür.

 

Türkiyənin Suriya məsələsində Rusiya ilə maraqları uzlaşdırmaq cəhdləri Qərbin diktəsi ilə deyil, təşviqi ilə keçirilmiş ola bilər. Suriya probleminə Qərbin və Rusiyanın baxışlarında radikal fərqlərin olduğunu düşünmürəm. Strateji planda da üst-üstə düşən məqamlar var. Türkiyə isə Suriya ilə bağlı Qərb və Rusiyanın planlarına yaxınlaşa bilər.

 

Rusiya ilə maraqları uzlaşdırsa belə, bu, Qərbin Türkiyəyə münasibətini dəyişdirməyəcək. Çünki Türkiyə-İsrail münasibətlərinin normallaşması və “Brexit”in nəticələri həm Rusiyanın, həm də ABŞ-ın nəzərində Türkiyənin xüsusi çəkisini, geostrateji əhəmiyyətini  artırır. Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxması ABŞ-ın bu birlik daxilində təsir imkanlarını azaldacaq, eyni zamanda Aİ ölkələri Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmağa cəhd edə bilərlər. Həm Vaşinqton, həm Moskva bu proseslərin neqativ təsirlərini azaltmaq üçün Türkiyədən istifadə etməyə çalışacaqlar.

 

Bundan əvvəl Türkiyə Qara dənizin NATO hövzəsinə çevrilməsi təşəbbüsü ilə çıxış edir, Ukrayna ilə ikitərəfli hərbi əməkdaşlığı genişləndirmək xətti yürüdürdü. Hər iki xətt Rusiyanın maraqlarına zidd idi, bundan sonra Ankaranın hər iki istiqamətdə mövqeyində dəyişiklik ola bilərmi sualı meydana çıxır. Fikrimcə, Ankara Ukrayna məsələsində geri addım atmayacaq, NATO-nun rəqabət planlarında təşəbbüskar mövqeyindən isə bir az geri çəkiləcək.

 

Türkiyə tərəfi üzr istəmədiyini bildirir, Rusiya isə bunun əksini iddia edir. Məktub və üzrxahlıq məsələsində, nəzərdən qaçırılan bir məqam var. Bir dövlət başçısı digərinə məktub göndərən zaman o məktubun iki nüsxəsi göndərilir. İndiki halda ümumi protokola əsasən, Putinə məktubun türk dilində əsli və rus dilinə tərcümə edilmiş xülasəsi, yəni qeyri-rəsmi versiyası göndərilib. Rəsmi məktubla qeyri-rəsmi mətn arasında fərq ola bilər, tərcümənin üslubu ilə bağlı anlaşılmazlıq da ola bilər. Digər bir məqam odur ki, məktub Putinə yazılsa da, orada pilotların ailəsindən üzr istənilir. Bu da nəzərə alınmalı ciddi məqamdır. 

mənbə :
lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles