Azadliq.az

Azərbaycan Xəbərləri


Azadliq » Xeberler» Xeber

Hoçaz döyüşü – Döyüş xatireleri

Hoçaz döyüşü - Döyüş xatirələri

02/08/2016

11:20

02.08.2016 / 10:12 xeber –

Qarabağ müharibəsini xatırlayanda çoxları kimi məni də acı təəssüf və dərin məyusluq hissi bürüyür. Ancaq məruz qaldığımız ümumi itkilərimiz fonunda xatırlayarkən qürur duyduğumuz, fəxrlə danışa biləcəyimiz epizodlar da az deyil. Düşmən üzərində qələbə duyğusunu bizə dadıran belə xoş epizodlardan biri – 24 il əvvəl baş vermiş Hoçaz döyüşü haqqında xatirələrimi paylaşmaq istəyirəm. Bu döyüş Laçının işğalından sonra rayonun şimal istiqamətində ermənilərə vurulan ilk sarsıdıcı zərbə idi. 

1 avqust 1992-ci il. Günəşli bir yay günü idi. Mərhum Vaqif Quliyevin komandirliyi altında rotamız Alxaslı kəndindən Hoçaz istiqamətinə irəliləyirdi. Məqsədimiz Hoçaz kəndi ətrafında möhkəmlənmək idi. Laçını yaxşı tanıyanlar mərhum Rövşən Cavadovun ata yurdu olan Hoçazın hansı hərbi-strateji əhəmiyyətə malik olduğunu yaxşı bilirlər. İxtisasca tarixçi olan və Vağazin kənd orta məktəbinin direktoru vəzifəsini qoyaraq torpaq uğrunda savaşa atılmış Vaqif müəllim döyüş qaydalarını da gözəl bilirdi. Ona görə də hələ bir sutka əvvəldən Hoçaz istiqamətində 5-6 nəfərlik kəşfiyyat qrupu göndərilmişdi. Avqustun 1-də təxminən saat 12.00 radələrində kəşfiyyat qrupu geri dönərək Sonasar kəndində bizə çatdı. Məlum oldu ki, düşmənin bir rotası bizdən qabaq Hoçaz kəndinə daxil olmuş və orada mövqelərini möhkəmlətməklə məşğuldur. Komandirimiz qısa müzakirə təşkil etdi və qəti qərara alındı ki, ləngitmədən düşmənə zərbə vurulsun. Hətta qəfil döyüş planı barədə yuxarı komandanlığa məlumat verməyi də lüzumsuz saydıq. Çünki təxminən 80 nəfərdən ibarət bir rota ilə 90-100 nəfərlik düşmən qruplaşmasına edilən bu həmlə kəşfiyyat xarakterli bir döyüş olmalıydı. 

 

Dəqiq yadımdadır, düz 16.00 radələrində Hoçaz dağının yamacında meşənin içindən düşmənin bütün mövqelərini aydınlaşdırmışdıq və hər birimiz nə edəcəyimizi bilirdik. Vaqif müəllim ən cəsur döyüşçülərdən ibarət 15 nəfərlik bir qrupa Hoçaz dağından aşaraq kəndin cənubuna – düşmənin arxasına keçmək əmri verdi və yarım saatdan sonra ilk atəşin açılacağını bildirdi. Döyüş deyilən vaxt başladı. İlk həmlədə yaxın mövqelərdəki düşmənlərin bir-bir məhv edildiyi aydınca görünürdü. Qəfil və inamlı hücum öz işini gördüyündən cəmi yarım saat sonra düşmənin pərən-pərən olduğu, fürsət düşdükcə qaçmağa çalışdığı aydınca görünürdü. Lakin qaçmaq da asan deyildi. Düşmənin bütün mövqeləri tam nəzarətdə idi, xüsusən Cəmilin dəstəsinin arxadan gözlənilməz zərbəsi onların qaçmaq imkanını da tükətmişdi. Beləcə təxminən iki saat çəkən döyüşdən sonra ermənilər tərəfdən artıq bir atəş də yox idi. Düşmənin mövqelərinə gəldikdə isə hər tərəfə meyitlərin səpələndiyi bir mənzərə var idi. Onların təkcə döyüş meydanda qoyduğu cəsədlərin sayı 45-50 civarında idi. Düşmənin bütöv bir rotası məhv edilmişdi. Bir nəfər əsir götürülmüşdü. Növbəti gün əsir götürülən başqa bir erməni deyirdi ki, dünənki döyüşdən cəmi 10-15 nəfər canını salamat qurtarmışdır. Qalanların çoxu ölmüş, bir qismi isə yaralanmışdır.

 

Hoçaz döyüşü bizim üçün də itkisiz olmadı. Elə həmin döyüşdə rotamız ilk şəhidlərini verdi: Minkənddən Vüqar, Alxaslıdan Qasım və Polad, Hoçazdan Asəf və Kamil qardaşları, Vağazindən Ramiz, Bozgüneydən Səməd. Onların hər biri qəhrəmancasına döyüşərək şəhid oldular. Asəf və Kamil qardaşlarının şəhid olması isə yəqin ki, Qarabağ savaşının ən təsirli hadisələrindən biri kimi tarixə düşdü. Hoçazın kənarındakı evlərdən birində olan 2-3 nəfər düşmən təslim olmaq istəmirdi. Evin hər tərəfi yaşıllıq və köhnə tikan çəpər olduğundan düşməni görmək mümkün deyildi. Yeganə variantın evə daha da yaxınlaşmaq olduğunu düşünən Kamil həmin evin təxminən 40 metrliyində iri ağ qayanın arxasında düşmən gülləsinə tuş gəldi. Qardaşı Asəf bunu bilincə özünü ona tərəf atdı. Mən də daxil heç kəsin xahiş və yalvarışı onu saxlaya bilmədi. Bəlkə də qardaşının yaralı vəziyyətdə hələ sağ olduğunu düşünən Asəf aşkar təhlükəyə baxmadan ona doğru qaçdı və qardaşının cansız bədəninə sarıldığı an öz döyüşçü yolunun sonuna çatdı. Kim bilir, bəlkə Asəf bu yolla özünü qardaş acısı çəkməkdən xilas etmək istəmişdi. Onların meyitləri döyüş meydanında xeyli müddət bir-birinə sarılmış vəziyyətdə qaldı. 

 

Alxaslı kəndindən olan Bəylərov Poladın şəhidlik anı da çox təsirli idi. Döyüşdə yox, ovdaymış kimi qorxmazlıq göstərən Poladın son sözü də dəqiq yadımdadır: «Ə, sürək edin, mən vuracam!». Bu cümlədən sonra sifətində xoş bir təbəssüm olan Polad gözümün qabağında iri bir alça ağacının dibində üzü üstə yerə uzandı. Onun meyitini qaldıranda təsirli bir mənzərə var idi: ürəyindən iki güllə keçmiş Poladın üzündə təbəssüm mimikası qalmışdı. Sanki o, canını qurban verdiyi doğma torpağı gülə-gülə qucaqlamışdı. 

 

Hoçaz döyüşündə rotamızın bütün heyəti şücaət göstərdi. Lakin iki epizod xüsusən maraqlı idi. Döyüşdə xüsusi qəhrəmanlıq göstərən Cəmil mənə dedi ki, bir ermənini düz gözündən vurdum. Düşmənin cəsədini mənə göstərdi və hər şey doğru idi. Güllə onun göz bəbəyindən girmişdi. Özü də elə dəqiqliklə girmişdi ki, hətta kirpiklərə də toxunmamışdı. 

 

Digər yaddaqalan epizod isə sabahısı gün – avqustun 2-də oldu. Avqustun 1-dəki döyüşdən sonra əvvəlki mövqeyimizə çəkildik. Avqustun 2-də yenidən Hoçaza doğru yaxınlaşanda ermənilərin öz meyitlərini odun parçaları kimi yük maşınına yığdığını gördük. Yenidən döyüş başladı. Təxminən 40 dəqiqəlik döyüşdən sonra ermənilər 10-dan artıq itki verərək qaçdılar. Lakin kəndin kənarında olan məktəbin binasında bir neçə düşmən gizlənmişdi. Döyüşçülərimiz məktəbi tam əhatəyə aldığından onlardan ikisi qaçmağa çalışarkən məhv edildi. İçəridə qalanlar qaçmağın da mümkün olmadığını görərək müqavimət göstərdilər. Rəhmətlik Vaqif müəllim göstəriş verdi ki, atəşi dayandırın. Tam sakitlik olanda içəridəkilərə rusca dedi ki, 2 dəqiqəyə təslim olun, sizi öldürməyəcəyik. Vaxtın tamamında ultimatumu bir də təkrarladı, heç bir reaksiya olmadığını görərək hamıya məktəbin pəncərələrinə yayındırıcı atəş açmaq əmri verdi. Rəhmətlik özü qapıdan içəri keçən kimi atəşi dayandırdıq. Təxminən 10-15 saniyədən sonra içəridən əvvəlcə iki qısa atəş, daha sonra şappıltı səsi gəldi. Ardınca Vaqif müəllimin səsi eşidildi və gördük ki, o, bir ermənini boynunun arxasından tutaraq çölə sürüyür. Rəhmətlik dedi ki, birini içəridə gəbərtdim, bu alçaq o qədər yaxından atəş açdı ki, avtomatının alovu saqqalımı ütdü, qızmış lüləsi isə əlimi yandırdı. Ancaq yüksək fiziki hazırlığı olan Vaqif müəllif (rəhmətliyin boyu təxminən 185 santimetr idi) bir zərbə ilə onu yerə sərərək əsir götürmüşdü. Bu, Hoçaz döyüşündə ələ keçən ikinci əsir idi. 

Hoçaz döyüşünü tez-tez xatırlayıram. Keçən 24 il ərzində bu və bunun kimi epizodları sakitcə təhlil edəndə bircə qənaətə gəlirəm: biz kifayət qədər güclü idik. Sadəcə əhəmiyyətsiz təxribatlardan özümüzü qoruya bilmədik. Əgər belə təxribatları ram edə bilsəydik, nəinki Qarabağı, hətta qədim yurdumuz olan Qərbi Azərbaycanı da düşməndən azad edə bilərdik.

Şəhidlərdən 2 nəfəri – Ramiz və Səməd doğma Vağazin kəndində dəfn olunublar, bu gün onların məzarı bizim üçün əlçatmazdır.

Ərşad Hüseynov

 

mənbə :
lent.az




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.
Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti yellow profiles