Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri



Azadliq » Xeberler» Xeber

Her ud bir şairdir… – Ud aleti

Hər ud bir şairdir... - Ud aləti

14/09/2016

20:04

14.09.2016 / 19:01 xeber –

Bu səsin hər bir telinə ayrı bir duyğu yüklənib. Sevgi, kədər, bəzən isə sevinc hissini aşılayan o tellər, sanki bütün duyğuları özündə birləşdirir. Bu səs əsrlərlə sehrliyini itirməyən, nəsihətlə dolu ud alətinin səsidir.  

 

Udun özünəməxsus, qüdrətli, nəsihətli səsini dahi Məhəmməd Füzuli “Yeddi cam” poemasında belə təsvir edir.

 

Bir gün yenə mən nəşəl bir bəzm düzəltdim,

Mən bu işi bir hikmət üçün bərqərar etdim.

Bir ud sədası bu zaman qalxdı həvayə,

Yandım, tütünüm çıxdı mənim övci-səmayə.

 

Nizami Gəncəvi isə “İsgəndərnamə” poemasında udu yad edərək belə yazır:

Odur göylərin yeddinci sirrini açan

Odur səkkizinci qəranə sultan

 

Udun səsi hər zaman bizə nəsihəti xatırladır. Sanki nurlu bir insan həyatının hər hansısa bir anında sənə nəsihət verir. Ud dost, sirdaş, bəzən isə insanı ölümdən xilas edən bir möcüzə kimi xatırlanır. Rəvayətlərə görə, Çingiz xanın nəvəsi Hülaki xan Bağdadı ələ keçirir və Xəlifəyə yaxın bütün insanları həbs etdirir, asdırır. Növbə çatır Səfiəddin Ürməviyə. Onu dar ağacından asmaq istəyəndə ustad deyir: “İcazə versəydiniz, sonuncu dəfə udda musiqi ifa edib, sonra ölərdim”. Ürməvi udda o qədər gözəl ifa edir ki, daşürəkli Hülaki xan onu əfv edir.

Buna bənzər hadisələrdən biri Əbdülqadir Marağalının da başına gəlib. Əmir Teymur tərəfindən edam hökmünə məhkum edilən Əbdülqadir Marağalı ölüm ayağında olarkən ud ifa edir və əfv olunur. Əmir Teymur özü də incəsənət vurğunu olub və Marağalının udda ifasını dinlədikdən sonra sənətkarın edamından vaz keçir. Ud aləti bizim alimlərimizi, sənətkarlarımızı da ölümdən xilas edib.  

 

Bir sıra çalğı alətləri var ki, onlar Şərq xalqlarının ruhuna uyğun yaradılıb. Bu cür alətlərdən biri də ud alətidir. Ud aləti mizrabla çalınan qədim simli-dartımlı musiqi alətidir. Dahi Əbdülqadir Marağalı XIII əsrdə yaşamış digər azərbaycanlı musiqişünas alim Səfiəddin Ürməvinin “Kitab əl-ədvar” risaləsini təhlil edərkən udun yaranması ilə bağlı olduqca maraqlı məqam ortaya çıxıb. Qeyd olunur ki, udu Adəm peyğəmbərin nəvəsi Qabilin oğlu Lamiş icad edib. XIII əsrdə yaşamış alim Mahmud Amuli udun bir adının da bərbəd olduğunu yazır. Əbdülqadir Marağalı risalələrində bərbət alətini udi-qədim, müasir ud alətini isə udi-kamil kimi qeyd edir.

 

Ümumiyyətlə, çalğı alətlərinin tarixi ilə bağlı arxeoloji, ədəbi, tarixi, linqvistik, etnoqrafik, miniatür mənbələr əsas götürülür. Daha çox tarixçi-jurnalist Fazil Həşimovun əsərlərində alətin türklərdən farslara və ərəblərə keçdiyi barədə bilgilər var. Tədqiqatçı-alim Aslan Məmmədov əsərlərində də eyni tezisi isbatlamağa çalışır. Amma köklü şəkildə udun məhz Azərbaycana məxsusluğu barədə geniş və ayrıca tədqiqat əsəri yoxdur. Etimoloji faktlarda da bu alətin Azərbaycana məxsus olduğu bildirilir. Oğuz türkcəsində ud sözü – bəxtli, şanslı, xoşbəxt anları yaşadan mənasını verir. “Kitabi Dədə Qorqud” dastanında da – qudsuz gəlin, udlu gəlin ifadələri var. O vaxtlar da udlu gəlin ifadəsi – xoşbəxt gəlin hesab olunurdu.

 

Ud 1974-cü ildən etibarən Xalq Çalğı Alətləri Orkestrində təmsil olunur. Zeynəb Xanlarovanın ansamblında təmsil olunan mərhum İbrahim Qasımov mahir ud ifaçısı olub. Müasir dövrdə Mircavad Cəfərov, Yasəf Eyvazov, Behbud Ağakişioğlu, Tacəddin Nuriyevin adı mahir ud ifaçıları arasında çəkilməlidir. Uzun müddət Suriyada yaşamış, eyni zamanda Suriya Konservatoriyasının professoru olan Əsgər Ələkbərovun adı da ud alətinin gözəl ifaçısı kimi qeyd edilir.

 

Ud aləti həm də Azərbaycan filmlərində istifadə olunub və insan yanğısı, kədəri bu alətin səsi ilə çatdırılıb. Udun böyüklüyü “Dəli Kür” filmində səslənən bayatıları daha da sehrləndirir.

 

Bu günə qədər udla bağlı ən qədim tapıntı Azərbaycan hesab olunur. Arxeoloq Aləm Nuriyev Bərdədə arxeoloji qazıntılar nəticəsində xeyriyyə tipli bir qab aşkarlayıb. Həmin qabın üzərində udun qədim variantının cizgiləri verilib. Arxeoloqlar bu qabın ən azı 5500 illik tarixi olduğunu bildirirlər. Bu qədimlikdə udla bağlı ikinci bir arxeoloji tapıntı yoxdur.

Sənətşünaslıq üzrə elmlər doktoru Abbasqulu Nəcəfzadə deyir ki, dünyanın heç bir yerində udla bağlı bu qədər qədim ikinci arxeoloji tapıntı yoxdur: “Bu da bizə deməyə əsas verir ki, bu alət bizə digər milli alətlərimiz kimi daha doğma, daha qədimdir. Yəni ana südü kimi bizim öz qədim alətimizdir. Bəziləri ud alətini gəlmə alət kimi göstərirlər. Amma faktlar onu göstərir ki bu alət Azərbaycana məxsusdur. Düzdür, ud aləti ümumşərq xalqlarının beyninin məhsuludur”.

 

İlk dəfə fundamental şəkildə udun şərhini oğuzların uzluq tayfasından olan XI əsrin sonu X əsrin əvvəllərində yaşamış Əbu Nəsr Fərabi verib. Səfiəddin Ürməvi, Əbdülqadir Marağalı, Həbib Udi də dövrünün gözəl ud ifaçıları olub. Həbib Udiyə gözəl ud ifaçısı olduğu üçün Ud təxəllüsü verilib. XVI əsrdə yaşamış tarixçi İsgəndər Münşi də əsərlərində dövrünün tanınmış musiqiçiləri, bəstəkarları, ifaçılarının adını qeyd edir. Tanınmış bəstəkar Fikrət Əmirovun atası Məşədi Cəmil Əmirov da dövrünün gözəl ud çalanı olub.

 

A. Nəcəfzadə deyir ki, Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra ud tədris olunmasa da, bu alət tamamilə unudulmayıb: “Ud alətini Məşədi Cəmildən sonra böyük auditoriyaya ilk dəfə Əhsən Dadaşov təqdim edib. Əhsən Dadaşovun ifası udu bizə daha da sevdirdi”. Abbasqulu Nəcəfzadə bu mükəmməl alətin tədrisini mütləq hesab edir.

Klassik şairlər şeirlərində hansısa alətləri vəsf etmələri ilə bir növ həmin alətlərin poetik arxivini yaratmış olurlar. Elə bir klassik şair yoxdur ki, onun şeirində udun adına rast gəlinməsin. Abbasqulu Nəcəfzadə deyir ki, vəsf olunan hər bir alət haqqında yetəri bilgi toplandıqdan sonra onun adı çəkilib. Mütəxəssis bildirir ki, bu gün hansısa alət bərpa edildikdə bu proses klassik şairlərimizin verdiyi bilgilər əsasında həyata keçirilir.

 

Udun səsinin sehrinə bir dəfə düşmək kifayətdir ki, o əbədi olaraq insanın sevimli dostuna çevrilsin. Dövrümüzdə udun mahir ifaçılarından Yasəf Eyvazovun ilk dəfə müraciət etdiyi musiqi aləti tar olub. Bir müddət tar təhsili aldıqdan sonra ud ifası eşidib və o gündən bu səsin axtarışına çıxıb. İfaçı nəql edir ki, bu səs elə həmin gündən onu özünə valeh edib. Bir müddət axtarışdan sonra Yasəf Eyvazov yerli televiziya kanallarının birində mərhum Əhsən Dadaşovun udda ifasını görüb. Ud aləti üzrə 6 il Əhsən Dadaşovdan dərs alan Yasəf Eyvazov, bu illər ərzində uda o qədər sadiq olub ki, bundan sonra tarı bir dəfə də olsun əlinə almayıb: “Ud aləti tək mənim deyil, bütün musiqi aləmi, Şərq dünyası üçün böyük bir alətdir. Ud alətinə Şərqin royalı, fortepianosu deyirlər”.

Yasəf Eyvazov udu uşaqlıqdan sevdiyini bildirib və əlavə edib ki, istər-istəməz udun səsini eşidəndə keçmiş xatırlanır. Yasəf Eyvazov deyir ki, udsuz Şərq musiqi aləmini təsəvvür etmək mümkünsüzdür. Ud alətində ifa etmək üçün mütləq bu aləti duymaq gərəkdir. Ud səsi insanı çox həssas və kövrək edir: “Əsas udun öz ifa xarakterini bilmək və duymaq lazımdır. Ud deyərdim ki, tar, saz və ya başqa alət deyil. Bunun kökü də başqadır, səsi də. Hər bir alətin ifa zamanı öz xarakterini vermək lazımdır”.

 

Ud insanı Tanrıya yaxınlaşdıran, daxilində kövrəklik yaradan bir musiqi alətidir. Ud və ney alətinin səsindəki qeyri-adilik çox zaman xatirələrlə dolu olan göz yaşı ilə müşayiət olunur, dinlənilir. Bu səs həm də mənən insanı rahatlaşdırır, sakitləşdirir. Rəvayətə görə, zamanının xanlarından biri atını o dərəcədə sevirmiş ki, onun ölüm xəbərini gətirəcək şəxsin edam olunacağını bəyan edir. Uzun müddətdən sonra xanın atı ölür və bu xəbəri sarayda xana kimin çatdıracağı müzakirə edilir. Sarayda ud ifa edən musiqiçi bu xəbəri onun çatdıracağını deyir, baxmayaraq ki, onu bu xəbərdən sonra ölüm gözləyir. Bütün məclis yığılır bir masa arxasında, musiqiçi başlayır xanın qarşısında ud ifa etməyə. Udu ifa edə-edə zəhmli xan kövrəlir və musiqiçiyə müraciət edib deyir: “Elə ifa edirsən ki, elə bil atım ölüb”. Atının ölməsini ona udun kövrək səsi çatdırır və atının ölümünü xan özü hiss edir. Ud bu dəfə də insan həyatını xilas edir.

 

Udun tədrisi ilə fərdi məşğul olan Yasəf Eyvazov nəql edir ki, ud səsi tək Şərq insanını deyil, həm də qeyri-millətləri özünə cəlb edib.: “Tələbələrim çox olub və var. Hətta onların arasında bir fransız da var. O vaxtı ilə akustik gitara ilə məşğul olub, sonra udun səsini eşidib. Məni özü axtarıb tapdı, burada da vəzifə sahibi idi. Neçə ay ərzində o udda ifa etməyi öyrəndi və gözəl ifa edirdi. “Cahargah” muğamını bütün detallara kimi ustalıqla ifa edirdi. Aləti o dərəcədə sevirdi ki, inanmırdı ki ud da ifa etməyi öyrənib”.

 

“İfa elədiyim hər bir alət övladım qədər əzizdir” deyə illərlə Azərbaycan musiqisinə layiqli xidmət edən Behbud Ağakişioğlu, udun səsinin sehrli olduğunu deyir: “Mənim üçün udun səsi ilahi bir səsdir. Sanki ürəyin səsi, ürəyin döyüntüsü, nurani bir şəxsin nəsihət etməyi var. Ud alətinə alətlərin şahı desək yanılmarıq”.

 

Ud alətini uzun illərdir özünə sirdaş seçən ustad deyir ki, udun bir alət kimi əvəzsiz olduğu hər zaman sübut olunub. Ud səsi insandakı yorğunluğu belə dəf edir. Ud həm də xəyalların dostudur, istər-istəməz xəyal dünyasına qərq edir dinləyəni… Sanki insan duyğuları, düşüncələri bu tellərdə izhar olunur. Behbud Ağakişioğlu udun çox qeyri-adi, unikal səsə malik olduğunu deyir: “Tarı, sazı ifa edirsən, onlarda cingiltililik daha çoxdur. Amma udda bəm səslənir. O biri simli alətlərdə pərdə var, amma bu alətin qolunda məhdudiyyət yoxdur. Və bu aləti çox rahat ifa edə bilirsən”. Behbud Ağakişioğlu dövrümüzdə həm də mahir gitara ifaçısı kimi tanınır və sevilir. Musiqiçi deyir ki, gitaranın gəlmə alət olduğu hətta ifa zamanı belə bilinir, amma udun doğmalığı əllərdə və ifada özünü göstərir. Ud alətində ifa etmək üçün musiqiçidə səs duyumu olmalıdır: “Bu alətdə pərdə olmadığı üçün musiqiçidən böyük bir ustalıq tələb olunur. Səsi tapıb ifa etmək, pərdələrdə xarici barmağın olmaması üçün musiqiçinin alətə bağlı olmasından asılıdır. Yad səs udda çox tez hiss olunur”.

 

Qədim udun dörd simi od, su, torpaq və hava ilə müqayisə edilib. Qədim ud əsrlər boyu quruluş və forma etibarı ilə islah edilib, dövrümüzə qədər təkmil bir alət kimi gəlib çatıb. Ud çanağı sağ dizin üzərinə qoyularaq ifa edilir. İpək sap, bağırsaq və xüsusi kaprondan hazırlanmış simlər bir-birinə kvarta münasibətində köklənir.

 

Ud armudvari çanaqdan, qol və aşıqlar yerləşən kəllədən ibarətdir. Alətin çanağı yığma üsulu ilə bir neçə hissədən, əsasən səndəl, qoz və armud ağaclarından hazırlanır. Müasir ud aləti 11 simdən ibarətdir. 5 mm qalınlığında olan bu taxta hissələr xüsusi qəliblərdə istiyə verilərək lazımi ölçüdə əyilir və hissə-hissə yığılır. Çanağın üzü 5 mm qalınlığında şam ağacından hazırlanmış taxta üzlüklər örtülür. Ümumi uzunluğu 850 mm olan udun çanağının eni 350 mm, uzunluğu 480 mm, hündürlüyü 200 mm olur.

 

Udda hər bir ifa mükəmməl alınır. Hətta cazla sintezi belə qəbul edir ud və tellərini istənilən musiqiyə açır. Bu isə alətin aliliyindən xəbər verir. Tanınmış ud ifaçısı Tacəddin Nuriyevin ifasında dünya musiqisindən Denikonun “Mart yallısı”nda olduğu kimi, ud istənilən musiqidə gözəl və həlim səslənir.  Ud hər dildə danışır dinləyəni ilə. Udun dili tükənməzdir. 

 

Tacəddin Nuriyev hazırda udda Montinin “Czardas” əsərini hazırladığını da nəzərə çatdırıb: “Bu mahnı skripkada ifa olunub. Amma udda ifa etmək çətindir”. İfaçı bildirib ki, ud aləti milli musiqini daha çox sevir və daha rahat ifa edilir. Azərbaycan Xalq Çalğı Alətlərində ilk dəfə təmsil olunan ud ifaçısı Tacəddin Nuriyev olub: “Elə insanlar var ki, udun üzünü belə görməyiblər, amma udun səsinə, musiqi tembrinə valeh olurlar”.

 

Ud bəm və həzin səsi ilə insan qəlbini bütünlüklə fəth edir. Doğmadır, uludur ud səsi. Həyatın bütün anlarında ud yaxın sirdaş, ürəklərin daimi qonağıdır. Yetər ki, ud səsinə ehtiyac olsun, ud hər zaman köməyə yetişir. Hətta ölüm cəzası verilən dostunun belə xilaskarıdır ud. Ud səsi…

mənbə :
lent.az




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.











Azadliq.az - Android

Kitab sifarisi
Pulsuz Oyunlar
MARAQLI
На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2017. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti profiles ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti info website