Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri













Azadliq » Xeberler» Xeber
20/09/2018

Rus dili ile bagli problem seref meselesidirmi – Cemiyyetimiz iki cinaha bolunub

Rus dili ilə bağlı problem şərəf məsələsidirmi - Cəmiyyətimiz iki cinaha bölünüb



2018-09-20T20:00 xeber –
BAKI, 20 sentyabr — Sputnik. Rus dili, rus məktəbləri və rus bölmələri ətrafında növbəti polemika avqustun axırlarında meydana gəldi. Və qəribə deyil ki, bu, müxtəlif forumlarda və sosial şəbəkələrdə inert formada davam edir. Təhsil Nazirliyinin bir neçə rəsmi nümayəndəsi də öz bəyanatları ilə bu mövzuda diskussiyalara dəstək verir.
Puşkini xatırlayarkən
Hər şey ondan başladı ki, mediada orta məktəblərdə rus dilində pulsuz təhsilin ləğvinin zəruriliyi barədə fikirlər səsləndi: Rus dilində təhsil kimə lazımdırsa, qoy pulunu ödəyib alsın. Dövlət kiminsə xarici dildə təhsil almaq arzularını vergi ödəyəcilərinin hesabına yerinə yetirməyə borclu deyil.
©
Foto: Facebook / bakuedu.gov.azTəhsil Nazirliyi sistemində ciddi problem: Vətəndaşlara çağırış edilir
Bu polemikalar bir qədər sərt tonda davam etdi. Təbii olaraq rusdilli azərbaycanlılar kəskin şəkildə rus məktəblərinin və bölmələrinin bağlanması ideyasına qarşı çıxdılar. Növbəti dəfə Puşkini, Çexov və Dostoyevskini xatırladaraq rus məktəblərində boş yerlərin olmadığını misal gətirdilər.
“Milliyyətçilər” isə yenidən danışmağa başladılar ki, artıq 27 ildir ölkə müstəqildir, lakin rus dilinin təsiri davam edir.
“Kiyevdə hələ ötən il rus dilində baza təhsilini qadağan etdilər, baxmayaraq ki, əhalinin 17%-i rusdur. Qazaxıstan da qazax dilində tam təhsilə keçdi. Gürcüstan və Baltikyanı ölkələr çoxdan rus dilini təhsil sistemindən çıxarıblar. Müstəqillik ideyalarının tərəfdarı olan ölkələr üçün bu məsələ milli şərəf məsələsidir” — tipli bəyanatlar bu günlərdə “Facebook”da cövlan edir.
Rus dilinin müdafiəsi istiqamətində parlamentin Regional məsələlər komitəsinin sədri Arif Rəhimzadə, Milli Məclisin deputatı, BDU-nin professoru Kamilə Əliyeva və daha bir neçə deputat və ictimai xadim çıxış etdi.
Sentyabrın əvvəllərində Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə Soçidə keçirilən görüş zamanı Prezident İlham Əliyev isə qeyd etdi ki, Azərbaycanda rus mədəniyyətinə, rus dilinə, əsrlər boyu xalqlarımızı birləşdirmiş və bu gün də birləşdirən nə varsa, hamısına çox qayğı ilə yanaşırlar: “Azərbaycanda təhsilin rus dilində olduğu 340-dan çox məktəb fəaliyyət göstərir, Rusiyanın aparıcı universitetlərinin iki filialı mövcuddur”.
“Bu gün biz humanitar, təhsil, mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə dair gələcək addımlarımızı müzakirə etdik, o cümlədən idman sahəsində imzalanmış sənədlər ölkələrimizi və xalqlarımızı daha da yaxınlaşdıracaq” — deyə prezident bildirdi.
Orta məktəblərin cəmi yeddi faizində təhsil rus dilində aparılır
Lakin əhalinin bir hissəsi qızğın şəkildə bu məsələni müzakirə edir və rus məktəblərinin bağlanması tələbini irəli sürür. Niyə zaman-zaman rus dili mövzusu belə qabarıq şəkildə ortaya atılır? Doğrudanmı, rus təhsili Azərbaycanda ümumu təhsil prosesinə belə güclü təsir edir?
Təhsil üzrə ekspert Nadir İsrafilov dövlət büdcəsindən maliyyələşən rus məktəblərinin birmənalı olaraq əleyhinə çıxıb. O, hesab edir ki, dövlət büdcəsindən maliyyəşən bütün təhsil müəssisələrində təhsil yalnız bir dildə — rəsmi dövlət dili olan Azərbaycan dilində olmalıdır.
©
Sputnik / Grigory VasilenkoMoskvadan Bakıya ilginc rus dili təklifi: Bizim cavabımızı gözləyirlər
Təhsil məsələləri üzrə digər ekspert Kamran Əsədov isə hesab edir ki, bu problem bir qədər quramadır: “Ümumilikdə orta məktəblərin 7,6%-də təhsil rus dilindədir. 4472 orta məktəbin 340-ı rus məktəbidir. Bu məktəblərdə 90 min şagird oxuyur. Bu isə o deməkdir ki, ümumilikdə təhsil alan uşaqların 6,3%-i rus dilində oxuyur. Doğrudur, orta məktəblərdə 450 min uşağa rus dili xarici dil kimi tədris edilir. Bu isə ümumi şagirdlərin 32% —i deməkdir”.
Problem həqiqətən də quramadır. Rus məktəblərində təhsil alan 90 min uşaq bu qədər diskussiya doğurub. Təhsil nazirinin müavini, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) müdiri vəzifəsini icra edən Məhəbbət Vəliyeva bu yaxınlarda bildirib ki, İdarənin tabeliyində olan məktəblərdə orta və tam orta səviyyələr üzrə rus bölmələrində bəzi siniflər ümumiyyətlə fəaliyyət göstərmir.
Vəliyevanın sözlərinə görə, rus bölməsinin bəzi siniflərində şagird sayı azdır. Bu sahədə kadr çatışmazlığı da əlavə problemlər yaradır. İlkin təhlillər bəzi məktəblərdə rus bölməsinin bütün siniflər üzrə davamlı olmadığını, sinif sayının 2-3, bəzilərində isə 8-9 olduğunu göstərib. Şagird sayının azlığına baxmayaraq, həmin məktəblərdə buraxılış imtahanlarının nəticələri kifayət qədər yaxşı olmayıb. Bu da təhsilin keyfiyyət göstəricilərinə mənfi təsir edib. Buna görə də BŞTİ son 3 ildə davamlı şəkildə 9-cu siniflərin tədrisini təmin edə bilməyən məktəblərin siniflərinin yaxın ərazilərə köçürülməsi və təhsilin daha keyfiyyətli təşkil olunmasına şərait yaradıb.
Niyə paltar satıcısı iki xarici dil bilməlidir?
Deməli, problem rus dilində və rus məktəblərində deyil. Yaxşı təhsil verən həmin sovet məktəbləri də artıq yoxdur. Rus məktəblərində də Azərbaycan məktəblərindəki problemlər mövcuddur.
Fərq yalnız ondadır ki, rus dilini bilmək şagirdə Runet-in böyük imkanlarından istifadə etməyə imkan verir, yarıboş Aznet isə sadəcə hansısa yarımçıq bilgilər üçün yarayır.
Əlbəttə, ayrı-ayrılıqda Azərbaycan məktəblərinin yetirmələri müdhiş nəticələr göstərirlər, ali məktəblərə daxil olmaq üçün 650-700 bal toplayırlar. Lakin bu, onu göstərir ki, ayrı-ayrı şagirdlər məktəb proqramını normal mənimsəyib.
Lakin rus bölməsinin ümumi erudisiyası bir çox hallarda məhz Runet-in biliklərinin zənginliyi sayəsində mümkün olur. Bütün dünya ədəbiyyatına, sənət əsərlərinə və digər biliklərə çıxış rus dilinin biliciləri üçün tamamilə pulsuzdur.
Kəskin mübahisələrə görə, Azərbaycan aydın şəkildə iki qrupa bölünür: rus dilini yaxşı bilənlər və ümumiyyətlə bu dili bilməyənlər. Rusdilli əhali bu dildə ana dili kimi danışır. Bəzən Azərbaycan dilində rus dilindən daha pis danışırlar.
©
Foto: REPORT / Elçin MuradNazir müavini: “Məktəblərdə rus dili müəllimi çatışmır”
Bununla yanaşı, marketə və digər yerlərə gedəndə də dövlət dilində danışmaqdan imtina edərək hamıya rus dilində müraciət edirlər. Əlbəttə, gündəlik həyatda və ictimai yerlərdə rus dilindən istifadə etməyə alışmış azərbaycanlılar digər insanların bununla əlaqədar qəzəbini anlamırlar.
Məhz bu səbəbdən işəgötürənlər vətəndaşların işə qəbulu zamanı iki dili — ingilis və rus dillərini bilməyi şərt kimi irəli sürürlər, hətta aşağı maaşlı işə qəbul edərkən belə.
Niyə balaca geyim mağazasında satıcı işləyən adam iki xarici dildə danışmağı bacarmalıdır?
Çünki həmin obyektin əksər müştəriləri rus dilində danışan insanlar və digər ölkələrdən gələn xarici turistlərdir. Onlarla ya rus, ya da ingilis dilində danışmaq lazımdır. Xarici dil kurslarında qiymətlər ayda 100 manatdan başlayır. Sonunda mağazada 300 manat maaşa satıcı işləmək üçün ömrünün bir neçə ilini və bu qədər vəsaiti xarici dil öyrənməyə sərf etməyə dəyərmi? Xarici dil səbəbindən hətta prestijli olmayan işin belə, tapılmaması əhalinin bir hissəsini haqlı olaraq qıcıqlandırır.
Rus dili və məktəblər barədə səsimiz batanadək mübahisə etmək olarmı?
Yaxın 20 il rəzində rus dilində danışan əhalinin sayında azalma nəzərə çarpmır. Çünki bu boşluğu Rusiyadan qayıdan azərbaycanlılar doldurur.
Azərbaycanlıların bir hissəsi uzun illərdən sonra Rusiyada doğulmuş uşaqları ilə bilrikdə tarixi vətənlərinə qayıdırlar. Və həmin uşaqlar heç də ana dilində danışmırlar, çünki onlar üçün rus dili demək olar ki, ana dilidir. Digər şərtlərə adaptasiya olunmaq uzun çəkir.
Rus dili və məktəblər barədə səsimiz batanadək mübahisə etmək boşuna vaxt sərfidir. İnsanlar danışdıqları dildə təhsil axtaracaqlar. Azərbaycanın müstəqillik əldə etdiyi 27 il ərzində yeni təhsil sistemi formalaşıb və elə də yaxşı işləmir. Yeni dərsliklərdən istifadə, dərs ilinin başlanğıcı və sonu, kurrikulumun qəbulu və ya ləğvi barədə daimi eksperimentlər cəmiyyətdə fasiləsiz diskussiya həlqəsi yaradır.
“Mənim uşaqlarım rus bölməsində oxuyur. Mən vaxtilə öz ana dilimdə kifayət qədər məlumat tapa bilmədiyim üçün rus dilində olan ədəbiyyatlardan istifadə etmişəm. Problem hələ də aktual olaraq qalır və istəmirəm ki, uşaqlarım da mənim kimi əziyyət çəksin” — deyə sosial şəbəkə istifadəçilərindən biri rus dilinə sevgisini belə izah edir.
İnsanları daim bu əbədi sual maraqlandırır: Nəhayət, Aznet-i baza bilikləri ilə doldurmaq üçün bir dövlət proqramı olacaqmı?
Bu məsələ həll olunduqdan sonra rusi dili üzrə mübahisələr bugünkü əhəmiyyətini itirəcək

mənbə :
Sputnik















На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2019. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti oyunlar oyun oyna oyunlar ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti