Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri













Azadliq » Xeberler» Xeber
17/02/2015

“Deyirler, peyğemberin üzünü çekmek olmaz… Niye, harda yazılıb?” – “AYNA”

“Deyirler, peyğemberin üzünü çekmek olmaz… Niye, harda yazılıb?” – “AYNA”


17.02.2015 / 13:55 xeber –

Lent.az-ın “AYNA” rubrikasında Aysel Əlizadənin budəfəki qonağı rəssam Pəri Miniatürdür.

 

Fotoqrafımız müsahibimin şəkillərini çəkəndən sonra yaxınlaşıb, astadan dedi: “xanımın gözləri çox kədərlidi, elə bil illərdi sevinmir”. İlk dəfəydi kimsə haqqında belə deyirdi bizim fotoqraf. Görünür, şəklini çəkdiyi adamların gözlərində olanları fotoqraflar, rəssamlar bizdən daha tez görür. Yaradıcı qadınlarla söhbətimiz davam edir. Qonağım da rəssamdı. Rəssam Pəri. Mən onun ruhunun şəklini yazmağa, bəlkə də çəkməyə çalışacam.   

– Miniatür sənətində Tanrını çəkən olub?

– Tanrını yox, ancaq peyğəmbərləri olub. “Cami ət-təvarix”də var onlar.

– “Peyğəmbərin meracı” da var… Avropa, ABŞ, Şərq muzeylərində qorunur, eləmi?

– Əlbəttə. Miniatür sənətində hər mövzu var. Ona görə əvəzsizdi. Deyirlər, Məhəmməd peyğəmbərin üzünü çəkmək olmaz. Harda yazılıb? Niyə olmaz? Mən məsələn, Tanrını da çəkmək istəyərdim. Onu hiss edək, bizə yaxın olsunlar. Allah ədalətlidirsə, niyə biz ondan qorxmalıyıq? Guya bu Allaha xidmətin göstəricisidi? Minbərə qalx, həccə get, gündə on dəfə namaz qıl, neynirsən elə, içində işıq yoxdusa, kinlə, pisliklə, paxıllıqla dolusansa, Allahdan çox uzaqsan.

– Hansı rəssam sizi işilə dəhşətə gətirib, “belə böyük rəssam olarmı” düşünmüsüz?

– Böyük rəssamlar çoxdu. Ancaq miniatür sənəti kimi heç nə məni heyrətləndirmir. Bizim də böyük rəssamlarımız var. Rəssam Faiq var, Səttar Bəhlulzadə…

– Mikelancelo Musanın heykəlini yaradandan sonra çəkiclə onun dizinə vurub bağırır: "İndi isə danış!" Sizi belə ekstaza gətirən əsəriniz olub?

– Mikelancelo özünü həmin an Tanrı hesab edib. Tanıdığım bir rəssam var, adının çəkilməsini xoşlamır. O bir dəfə dedi ki, işimi bitirəndən sonra o qədər yüksəkdə hiss etdim özümü, istədim stulları üst-üstə qoyub qalxım yuxarı. Ancaq özüm hələ “o” əsəri çəkməmişəm.

– Özünüzə aid bir tapıntı varmı bu işdə?

– 16 ildir, çəkirəm. Elə ştrixlər var, əminliklə “bunu mən etmişəm ilk dəfə” deyə bilərəm. Məsələn, iki element birləşib üçüncü aktiv element yaradır. Və bu element təkcə öz rolunu yox, başqa rol da oynayır. Bu kimi tapıntılarım var.

– Kimə ağıllı adam deyirsiz?

– Mənim üçün elmli, savadlı adam dəyərlidi. Ağıllı adam isə başqasına – insanlara, cəmiyyətə ziyan verməyəndi. İstəyir lap ətdən paltar geyinsin. Müharibələr edən, insanların başını kəsən adamları ağıllı saymıram. O qədər günahlar, haqsızlıqlar olur,  düşünürəm, heç bu dünya yaxşı yer deyil. Ona görə öz dünyamı yaratmışam.

– Məktəb açmışdınız uşaqlar üçün. Necə gedir işlər?

– Alınmadı. Uşaq yığılmadı. Bizim cəmiyyət belədi, uşağına yüz manatlıq ayaqqabı alar, ancaq onu rəssamlığa qoymaz.

– Uşağın rəssamlığa istedadı olduğunu nədən bilmək olar? Mənim qızım bütün günü çəkir.

– Rənglərə qarşı həssaslığından. Bütün uşaqlar şəkil çəkir. Ancaq çəkdiyi şəkillərdə hansı rənglərdən istifadə edir, fantaziya qatırmı, bundan bilmək olur.

– Boşanmalar da ildırım sürətilə artır, səbəbi barədə düşünmüsüz heç? 

– Bir rəfiqəmiz boşanmasını belə izah etmişdi: bizim ortaq heç nəyimiz yoxdu. Bircə ikimiz də limonlu çay içirik. Biz onda güldük, ancaq sonra düşündüm ki, bu çox ciddi məsələdi. Bir də adamlar bir-birini sıxışdırdığı üçün bir yerdə yaşaya bilmirlər. Təkcə ər-arvad arasında yox, övlad-valideyn münasibətində də anlayış olmayanda çətinlik yaranır.  Mən boşanmaq istəyəndə, anam dedi ayıbdı, kənddə nə deyərlər? Dəhşətə gəlir adam. Demək valideyn 62 yaşında özünü düşünür, ancaq biz gənc yaşımızda özümüzü düşünməli deyilik.

– Siz də ortaq heç nəyin olmadığı üçün boşanmaq istəyirdiz?

– Təkcə o deyildi səbəb. Aldandığımı öyrəndim. Etiraf etsəydi, xoşuma gələrdi. Ancaq o qədər əmək, sevgi verdiyin adam gözünün içinə yalan deyirsə, yaxşı insan deyil. Halbuki bir-birimizi necə sevmişdik. O Türkiyədə oxuyurdu, mən Bakıda. Onun ikinci məktubu gəlincə birincinin bütün hərflərini əzbərləyirdim. Sevdik, evləndik və zaman keçdi, adam ideallıqdan çıxdı. Əminəm ki, evlənməsəydik gözüm həmişə onu axtaracaqdı. İndi isə rahatam.

– Yaradıcılığınızı qiymətləndirirdi?

– İşi evə yaxın idi, hər gün nahara gəlirdi. Mən də çox vaxt mətbəxdə çəkirdim. İşimi həmişə masanın kənarına qoyurdum ki, içəri girəndə görsün. Çox istəyirdim fikrini desin, baxsın, ancaq heç vaxt gözünün ucuyla da baxmırdı. Mən də usanmadan elə hey rəsmləri masaya qoyurdum. Gözləyirdim, bir gün baxacaq, bu dəfə baxacaq… heç baxmadı.

– Diqqətsiz idi, yoxsa qəsdən belə edirdi?

– Onu diqqətsiz, ağılsız adam hesab etmirəm. Əgər qəsdən edirdisə, demək biz bir evdə yaşayan əbədi düşmən idik. Bir yerdə olmağın adı nə idi bəs?..

– Necə başladı bu roman?

– Yeddi il sevgili olduq. Uzaq idik bir-birimizdən, içdən tanıya bilmədik, ideallaşdırdıq. Ancaq evliliyin dörd ili gözəl keçdi. 24 yaşım vardı biz evlənəndə. Heç kimdən heç nə istəmədən evlənmişdik, məni qaçırmışdı. Sıfırdan başladıq. Heç nəyimiz yox idi. Nə mebelimiz, nə döşəyimiz… Kirayə ev tutduq, bir-birimizə söykənib yaşadıq. Evə gələndə barmaqlarıyla qapını tıqqıldadardı. O tıqqıltı elə doğmaydı… Evdə tozlu bir yerdə barmaqlarının izi qalmışdı. Hər yeri silib o barmaq izini  saxladım. İndi düşünürsən, barmaqlarının izini silmək istəmədiyin adamı həyatından silirsən… nə qədər qəribədi.

– Rəssamlıqla ciddi məşğul olmağa nə vaxtdan başladız? 

– Maddi çətinlik çəkirdik. Uşaq olandan sonra ağlıma gəldi ki, işləyib sata bilərəm. İlk işimi o vaxtın yeddi “şirvan”a satmışam. “Torqovıy”da o vaxt rəsm satanlar vardı. Apardım onlara. O başa gedib qayıdanda oğlan qaça-qaça gəldi ki, işiniz satıldı. Bəlkə də belə olması mənim üçün daha yaxşıdı. Mən xoşbəxtliyi ərinin paltarını ütüləməkdə, sevdiyi tortu bişirməkdə görən qadınlardan deyiləm. Balaca bacım bütün günü ərinə yeni bir yemək bişirmək üçün resept axtarır. Orası da var ki, əri də onun əlindən öpür hər dəfə. Bu stimuldu.

– Miniatür şərq sənətidi və doğal olaraq yalnız bu mədəniyyəti ifadə edir. Eyni mövzuda işləmək darıxdırıcı deyil?

– Miniatür sənəti mərtəbəlidi və tamamilə elmdən ibarətdi. Sultan Məhəmmədin Təbriz məktəbində bir kitabı iyirmi ilə işləyiblər. Şərq mədəniyyəti sirlidi. İndi Bakıda məktəb açılıb. Ərəb əsilli ingilislər gəlib orda şərq kristalloqrafiyasından, miniatür sənətindən dərs deyirlər. Bu işi öyrəniblər, bilirlər. Avropalılar həmişə şərqə maraq göstəriblər.

– Bəs şərqlilər niyə özlərində olmayanı öyrənməyə çox da həvəsli deyillər?

– Bilmirəm… Söhbət məndən gedirsə, bir az millətçiyəm, bəlkə buna görə qərbin rəssamlıq məktəbinə maraqlı olmamışam. Məni Avropada cəlb edən heç nə yoxdu. Biri armaturları əzib fiqur düzəldir, guya sənətdi. İncəlikləri isə bilmir.

– Miniatür sənətini “əbədi modernizm” adlandırmaq olar?

– Çox gözəl ifadədi. Elə bilirəm, modernizm də, sürrealizm də miniatürdə var.

– “Rəssamlıq” rəssamlıqdan başqa nə öyrədib sizə?

– . O qədər incəliklərlə işləyirsən ki, səbrli olmağı öyrənirsən. Axtardığını öz içində tapırsan. İnsan öz içində heç nə tapmayanda başqa yerdə səhv eləyir. Ən azı qeybətdən, pis işlərdən qoruyur.

– Biz yazarlar “oxucu” deyirik, siz nə deyirsiz?

– Tamaşaçı.

– Sizi şaşırdan tamaşaçı olub?

– “Şeyx Şəfi xalçası”nda 16 qırış var. Bir tamaşaçı onları sayıb mənə sual vermişdi ki, niyə on altı? Xalçanın özündə 16 kiçik qübbə günəş şüalarını əks etdirir. Mən də öz işimdə bunu on altı qırışla simvolizə etmişəm.  

– Kişilər sizi anlayır?

 
– Demək olar ki, hər zaman qarşıma çıxan yaradıcı kişilər belə məni rəssam kimi baxa bilməyib. Ruhumu görən olmayıb. Yalnız cism, cism…

– Yaradıcı insanın başqalarından fərqi nədir?

– Bəlkə dövründə Füzulidən də yaxşı düşünən olub, ancaq ondan yaxşı yazan olmayıb. Yaradıcı adamın fərqi budu. Yaradıcı insan içinə əyilə bilir, daha doğrusu, içinə qalxa bilir. Salvador Dali deyirdi, mən hamının gördüyünü görə bilirəm, ancaq hamı mənim gördüyümü görə bilmir.

– Baş götürüb hara getmək istəyirsiz?

– Konyada səmazənlərin yeri var. Gedib orda yaşamaq istəyərdim. Mən kunq-fu ilə məşğul olmuşam. Orda da salamlaşmada “hu” edib nəfəs verirsən. Səmazənlər də belə edir. Onlar fırlananda niyə başları dönmür? Çünki məchula baxırlar, heç yerə baxmırlar əslində, ilahi havaya düşürlər. O yaşam tərzi məni çox çəkir.

– Pəri dərvişdi?

– Yox hələ, olmaq üzrədi (gülür) Bilirsiz, məni namaz, din çəkmir, ancaq İlahi eşq, meditasiya, sufizm çox çəkir. Kölgələrdə, buludlarda, rənglərdə fiqurlar görürəm. Bir siqaret kötüyündə insan profili tapa bilərəm. Bu da mənim həyat tərzimdi.

– Sevdiyiniz kitab hansıdı?

– “Mənim adım qırmızı”. Orxan Pamuk gəncliyində rəssam olub. Əsərdə rəssamları gözəl ifadə edib. Dövr olub ki, rəssamın kor olması titul sayılıb. Simlə gözlərini kor edənlər olub. Bu nədi? Bu, eşqdi, əlbəttə…

Mənbə : Lent.az















На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.

Copyright © 2019. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - azadliq musavat manat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler xəbərlər azadliq qezeti azadliq qəzeti oyunlar oyun oyna oyunlar ən son xəbər, son xeberler, son xeber, xeber, azerbaycan xeberleri,azadliq qazeti