Azadliq.az
Chrome
Azərbaycan Xəbərləri













Azadliq » Xeberler» Xeber
18/05/2021

ABS ve NATO-nun gedisinden sonra Efqanistan – sulh ucun yaradilan sans – SERH

ABŞ və NATO-nun gedişindən sonra Əfqanıstan - sülh üçün yaradılan şans - ŞƏRH



xeber –

Dünyanın müxtəlif ölkələrindəki münaqişələr böyük güclərin maraqlarının toqquşmasından yaranır. Ərazisində silahlı qarşıdurma bitməyən ölkələrdən biri də Əfqanıstandır. Bu ölkə 1919-cu il avqustun 19-da Böyük Britaniya imperiyasından ayrılaraq müstəqilliyini elan edib.

Əslində, heç ingilislər də onu öz ərazisinə qata bilməmişdi. Britaniyanın tərkibində olduğu illərdə belə əfqanlar müstəmləkəçiliyə qarşı silahlı döyüşüblər. Hətta bu, sonralar da davam edib. 1979-cu ildə ABŞ-la keçmiş SSRİ arasında ziddiyyət Əfqanıstanda yeni münaqişənin başlanğıcının qoyulmasına səbəb olub. Sovet qoşunları bu ölkədən çıxsa da, SSRİ dağılsa da, təəssüflər olsun ki, münaqişə davam edir.

NATO 2001-ci il sentyabrın 11-də ABŞ-da törədilən terror aktından sonra Əfqanıstana qoşun yeritdi. Bununla da ölkədə vətəndaş müharibəsinin davam etməsinə “təkan” verildi. NATO qüvvələrinin fəaliyyəti nəticəsində “Taliban” hakimiyyəti devrildi. Əfqanıstan İslam Əmirliyini (“Taliban” belə adlandırmışdı, indi rəsmi adı Əfqanıstan İslam Respublikasıdır) tanıyan Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanının həmin il sentyabrın 22-də bu ölkə ilə əlaqələri kəsdi. Yerinə seçkilər yolu ilə yeni qüvvələri gəldi. Ancaq bu təşkilatın hakimiyyətdən getməsi vəziyyətin sabitləşməsinə yardım etmədi. “Taliban” hərəkatı Əfqanıstanı 20 ilə yaxındır rəsmi olaraq idarə etmir. Ancaq qeyri-rəsmi mənbələrin bildirdiyinə görə, ölkə ərazisinin yarısı onların nəzarəti altındadır.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp qoşunları bir sıra dövlətlərdən, o cümlədən Əfqanıstandan çıxaracaqlarını vəd etmişdi. Ağ Evin indiki yiyəsi Cozef Baydenin də ilk addımlarından biri ordunu bu ölkədən çıxarmaq olub. “Report” xəbər verir ki, ABŞ və NATO silahlı qüvvələri mayın 1-dən rəsmi olaraq Əfqanıstandan çıxmağa başlayıb. Pentaqon ABŞ-ın 60 hərbçisinin mayın 1-də Əfqanıstanı tərk etdiyini açıqlayıb. Əfqanıstanda ABŞ-ın 2 500 – 3 000 arasında hərbçisinin olduğu təxmin edilir. ABŞ hərbçiləri ilə yanaşı, NATO-nin 7 000 hərbçisi də mayın 1-dən Əfqanıstanı tərk etməyə başlayıb.

Yeri gəlmişkən, NATO 2011-ci ildən qüvvələrini bu ölkədən çıxarır. ABŞ və NATO-dakı müttəfiqləri 2001-ci il sentyabrın 11-də törədilən terrordan sonra həmin il oktyabrın 7-də Əfqanıstana daxil olub. ABŞ-ın Broun Universitetinin “Müharibənin maliyyəti” layihəsinə əsasən, 20 il ərzində Əfqanıstanda hərbi əməliyyatlar üçün 2 trilyon dollardan artıq maliyyə vəsaiti xərclənib. Bu müddət ərzində ABŞ-ın 2 442 hərbçisi ölüb, 20 666-sı yaralanıb, NATO isə 1 144 hərbçisini itirib.

ABŞ başda olmaqla NATO qoşununun Əfqanıstandan çıxması regionda hansı problemlər yarada bilər? Son zamanlar “Taliban” hərəkatının təmsilçiləri ilə ABŞ və Əfqanıstanın rəsmi nümayəndələri arasında danışıqların getdiyi barədə xəbərlər yayılır. Rusiyanın da bu hərəkat təmsilçiləri ilə təmaslarına dair məlumatlar dərc edilir. Belə çıxır ki, “Taliban” terrorçu təşkilat sayılmır?! Xarici qoşunların ölkəni tərk etməsindən region dövlətləri, o cümlədn Çin də narahatdır. Rəsmi Pekin amerikalı hərbçilərin bu ölkəni tərk etməsini “tələsik” addım adlandıraraq bildirib ki, bu, Əfqanıstanda barış prosesinə problem yaradacaq. Hətta Rusiya da narahatlığını gizlətmir. Aprelin 27-də Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqu Əfqanıstanla qonşu Tacikistana səfər edib. O, Rusiya ilə Tacikistan arasında hərbi təlimlərin keçirilməsindən danışıb. Bundan əvvəl RF-nin bu ölkədəki 201-ci bazası və Tacikistan Silahlı Qüvvələrinin 3 500-dən çox hərbçisi “Hərb Maydon”, “Sambuli” və “Momirak” sərhədyanı poliqonlarında birgə təlimlər keçirib. Rusiya prezidenti Vladimir Putin Tacikistanla regional hava hücümündan müdafiə sistemi birliyinin yaradılması ilə bağlı razılaşmanın imzalanmasına dair mayın 16-da tapşırıq verib. Xatırladaq ki, mayın 8-də Vladimir Putin Moskvada tacikistanlı həmkarı Emamoli Rahmonu qəbul edib.

Bu arada ABŞ Əfqanıstandan çıxardığı qoşunu İranla sərhədə, körfəzə yerləşdirə bilər. Bütün hallarda Ağ Ev Əfqanıstandan çıxaracağı və ya çıxardığı qoşunun gələcəyi ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Belə ehtimal etmək olar ki, Mərkəzi Asiya dövlətləri regionda vəziyyətin gərginləşə biləcəyindən narahatdır. Qırğız Respublikası ilə Tacikistan sərhədində bu yaxınlarda dinc sakinlərin itkisi ilə nəticələnən hadisə bölgədə vəziyyətin həssas olduğunu deməyə əsas verir. Bu isə Mərkəzi Asiyadan Qərbin sıxışdırılmasına səbəb, yaranacağı ehtimal olunan şərait də Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Qırğızıstanın maraqlarına uyğun gəlməyə bilər.

Ümumiyyətlə, istər 1979-cu ildə, istərsə də 2001-ci ildə xarici qoşunlar Əfqanıstana girəndə yeni sosial, siyasi, hərbi vəziyyətin yaranmasına səbəb oldu. Sovetlər ordusunu ölkədən çıxarandan sonra da şərait dəyişdi və gərginləşdi. Vətəndaş müharibəsi qızışdı. Ölkə vətəndaşları mühacirət etdi. “Taliban” hakimiyyəti dövründə də oxşar hadisə baş verdi. 2001-ci ildə onların hakimiyyəti devrildikdən sonra da mühacirət, vətəndaş müharibəsi dayanmadı. Bu dəfə rəsmi dövlət orqanlarına qarşı mübarizə edənlərdən biri “Taliban” oldu.

İndi ABŞ və NATO ölkədən çıxır. Hakimiyyətə yenidən “Taliban” gələcək, yaxud bu hərəkatı gətirəcəklər? Onda da əvvəlkilərdən fərqlənməyən hadisələrin baş verəcəyi istisna edilmir. Belə qənaətə gəlmək olar ki, Əfqanıstan xarici qüvvələr müdaxilə edəndə də, onlar ölkədən çıxanda da problem yaradırlar. Qeyri-rəsmi mənbələr “Taliban”ın sıralarında 50 mindən çox təcrübəli döyüşçülərin olduğunuu bildirir. ABŞ da Əfqanıstanda yeni müasir tipli ordu yaradıb. ABŞ-ın Mərkəzi Komandanlığının başçısı, general Frenk Makkenzi Əfqanıstan təhlükəsizlik qüvvələrinin ölkəni müstəqil müdafiə edəcəyinə şübhələndiyini deyib. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Uilyams Berns də bu günlərdə elan edilmədən İslam Respublikasında səfərdə olub. Onun Kabul rəsmiləri ilə xarici qoşunlar çıxdıqdan sonra yerli qüvvələrin döyüş qabiliyyətini müzakirə etdiyi ehtimal olunur. Səfərdən əvvəl isə direktor qoşunlar çıxdıqdan sonra İŞİD və “Əl-Qaidə”nin Əfqanıstanda öz təsirini bərpa edəcəyi riskinin olduğunu bildirmişdi. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova iddia edib ki, Əfqanıstanın 11 əyalətində “Əl-Qaidə”nın özəyi fəaliyyət göstərir, ölkə ərazisinin yarısından çoxuna isə “Taliban” nəzarət edir. İŞİD-in isə bu ölkədəki silahlılarının sayının 4 minədək olduğu bildirilir. Bu terrorçu qruplaşmalar Əfqanıstanda silsilə terror aksiyaları törədirlər.

Əfqanıstanla bağlı daha bir məsələyə diqqət çəkmək istərdik. Qeyr-rəsmi mənbələrin yaydığı məlumata görə, NATO qüvvələri girəndən sonra İslam Respublikasında narkotik bitkilərin əkildiyi sahə 20 dəfə artaraq 163 min ha təşkil edib. Bildiriilb ki, Əfqanıstan dünyanın tiryək bazarında tələbatın 80 faizindən çoxunu təmin edir. “Report” yayılan xəbərlərə istinadən bildirir ki, bu respublikanın 34 əyalətindən 24-də kütləvi şəkildə narkotika istehsal olunur. Belə bir halda təbii sual yaranır: son 42 ildə xarici qüvvələr Əfqanıstanın inkişafı, əhalisinin rifahı, əmin-amanlıq şəraitində yaşaması baxımından nə verdi? Baş verənlərə əsasən, bu sualın bir cavabı var: Heç nə. Xarici qüvvələr nə gələndən, nə də gedəndən sonra bu ölkənin həyatında dinclik yaranmadı. Deməli, müdaxilə, xarici maraqlar Əfaqnıstanı bu vəziyyətə salıb. Son bir əsrdə bu ölkədə dinclik olmayıb. İngilis gedib, sovet gəlib, sovet gedib, amerikalı gəlib. İndi də yenə amerikalı gedir. Bu ölkənin vətəndaşlarına problemlərini həll etmək üçün 100 ildir fürsət verilmir. ABŞ qoşunlarının çıxması ilə şəraitin yaranacağı ehtimalı da azdır…


mənbə :
Report.az















На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.
Copyright © 2021. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - sozun izahi antonimi adinin menasi antonimi ereb ve fars sozleri free translate sitemap free translate sitemap nedir