Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri













Azadliq » Xeberler» Xeber
25/10/2021

İnstitut direktoru: “COVİD-19 evvelki kimi genis sekilde yayila bilmez”

İnstitut direktoru: “COVID-19 əvvəlki kimi geniş şəkildə yayıla bilməz”



12:58 xeber –

V. Y. Axundov adına Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutunun direktoru Adil Allahverdiyevin APA-ya müsahibəsi

– Bir sıra ölkələrdə, o cümlədən Rusiyada COVİD-19 virusunun yeni mutasiyası AY.4.2 aşkarlanıb. Yeni mutasiyanın yoluxduruculuğunun daha çox olduğu, sürətlə yayıldığı bildirilir. Yeni mutasiya nə dərəcədə təhlükəlidir?

– Son vaxtlar xüsusilə İngiltərədə COVID-19-un “Delta” variantına aid olan AY.4.2 ştammı aşkarlandı. “Delta ştammı”nın 45-ə yaxın alt tipi var, bunlardan biri AY.4.2-dir. “Delta ştammı”nda hansı xüsusiyyətlər varsa, bu mutasiyada da eyni xüsusiyyətləri görürük. Buna görə çox da təşvişə düşəcək bir şey yoxdur, çünki “Delta” COVID-19-un mutasiyaya uğramış variantıdır. Virus mutasiyaya uğradıqca onların yoluxduruculuq qabiliyyəti də artır. COVID-19 yeni aşkarlanandakı ilə müqayisədə 50-60 dəfə sürətlə yayılmağa başlayıb. Yeni mutasiya da sürətlə yayılır. Yeni mutasiyanın sürətli yayılması ilə bağlı məlumatlar var, amma xəstəliyin ağır gedişatı və ya ölümlə nəticələnməsi ilə bağlı hələ ki, dəqiq məlumat yoxdur.

– Yeni mutasiyalar yarandıqca virusun daha aqressivləşdiyi müşahidə olunur. Bu, nə ilə əlaqədardır?

– Mutasiya virusun yaşamını davam etdirməsi üçündür. Onlar da həyatda öz mübarizələrini aparırlar. İndiyədək tətbiq olunan vaksinlər virusun orqanizmdə yaşamasına əngəl törədir. Əgər virus hüceyrəyə daxil olmazsa, öləcək. Ona görə də virus yaşamaq üçün mutasiyaya uğrayır. Virus mutasiya olduqca aqressivləşir, yayılma dərəcələri də artmış olur. Bunlar o vaxta qədər davam edəcək ki, virusun genetikasındakı bu potensial bitəcək. Bu potensial bitmədikcə yeni mutasiyalar görəcəyik. İstər Azərbaycanda, istərsə də dünya ölkələrində insanların böyük hissəsinin vaksinasiyadan keçməsi, onlarda virusa qarşı antitellərin meydana gəlməsi virusun yaşamını çətinləşdirir. Eyni zamanda, əhalinin 70-80 faizində virusa qarşı antitellər yaransa, o zaman virus vaxt tapıb mutasiyaya uğraya bilməz.

– Pandemiya davam edir, yeni, daha yoluxdurucu mutasiyalar yaranır. Bu halda yeni vaksinlərin istehsalını vacib sayırsınızmı?

– Hazırda tədqiqatçılar tərəfindən yeni mutasiyalara qarşı vaksinlərin optimizə edilməsi istiqamətində tədqiqatlar gedir. Heç bir araşdırma dayandırılmır.

– Avqust ayından etibarən Azərbaycanda 3-cü dozanın (buster doza) vurulmasına başlanılıb. Yeni mutasiyanın yayıldığı bir vaxtda vaksinasiya prosesi nə dərəcədə önəmlidir?

– İki doza qəbul etmiş bəzi şəxslərə 3-cü doza vaksinin vurulmasına ehtiyac var. Çünki 5-6 aydan sonra orqanizmdə COVID-19-a qarşı meydana gəlmiş antitellərin miqdarı aşağı düşə bilər. Antitellərin miqdarı azalmasın deyə 3-cü doza vaksin vurulur. Hazırkı durumda 3-cü doza peyvəndin vurulması məqsədəuyğundur.

– Əvvəlki ştamlarda uşaqlarda bu xəstəlik yüngül keçsə də, son vaxtlar ağır hallara da rast gəlinir. Həmçinin uşaqlar daha çox virus daşıyıcısı hesab olunurlar. Belə olan halda uşaqların vaksinasiyası vacibdirmi? Yeni mutasiya uşaqlarda da xəstəliyin ağır gedişatına səbəb ola bilərmi?

– Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının, eyni zamanda digər səhiyyə qurumlarının da uşaqların vaksinasiyası ilə bağlı göstərişləri var. Ayrı-ayrı ölkələrdə uşaqların vaksinasiyası sınaqdan keçirilib. Uşaqların da COVID-19 əleyhinə peyvənd olunması məqsədəuyğundur, çünki uşaqlarda immun sistem böyüklərə nisbətən aktiv olmaya bilir. Vaksinasiyanın uşaqlarda tətbiq olunduğu ölkələrdə hər hansı ciddi fəsadlar olmadığı ortaya çıxıb. Hətta uşaqlarda böyüklərə nisbətən yan təsirlər qabarıq şəkildə özünü göstərməyib. Bu, Azərbaycanın verdiyi bir qərar deyil, ÜST-ün tövsiyələrinə əsasən həyata keçirilir.

Yeni mutasiya uşaqlarda da digər növlərdəki kimi gedir. İndiki problem, xəstəliyin ağır keçməsinin səbəbi əslində başqadır. İndi qrip və digər respirator virus infeksiyalarının ortaya çıxması, xəstəliyin, yeni mutasiyaların qripəbənzər əlamətlərlə getməsi, burun axması, baş ağrılarına görə çoxları buna biganə yanaşaraq, xəstəliyin COVID-lə əlaqəsi olmadığını düşünürlər. Buna görə həkimə müraciət etməyə gecikirlər. Xəstəliyin ölümlə nəticələnməsi və ağır keçirilməsi heç də virusun yeni mutasiyası ilə bağlı deyil, sadəcə insanlarda rahatlamanın olmasıdır. Ona görə hər hansı şəxsdə qripəbənzər əlamətlər varsa, mütləq koronavirus testindən keçməlidir.

Son zamanlar uşaqlarda yoluxma halının daha çox görülməsi həm “Delta ştammı”, həm də xəstəliyin klinik əlamətlərinin əvvəlkindən fərqli olaraq qripə bənzərliyidir. Bununla da insanlarda klinik yanılma olur. Düşünmürlər ki, bu, koronavirusdur. 4-5 gün evdə qalırlar, sonra müraciət edirlər, artıq müalicənin vaxtı keçir, buna görə də xəstənin vəziyyəti ağırlaşır.

– Pandemiya davam edərsə, 3-cü doza vaksindən 6 ay sonra növbəti doza vaksinin vurulması vacibdirmi?

– Hər şeyi zaman göstərəcək, bəlkə virus növbəti dəfə mutasiyaya uğrayanda aqressivliliyini itirəcək. Virus mutasiyaya uğrayaraq əvvəlki kimi aqressiv olmaya, orqanizmimizə adaptasiya ola bilər. Nə olacağını demək çətindir. Bəziləri buna vaxt qoyurlar. Bu, doğru deyil, çünki biz virusun genetikası ilə bağlı məlumatları kifayət qədər bilmirik. Virus bəlli bir nöqtəyə qədər bütün xüsusiyyətlərini ortaya qoyacaq. Ola bilər ki, virus özünü qurtarmaq üçün bizim orqanizmimizə adaptasiya olsun və bizimlə birgə yaşasın. Ya da qrip virusları kimi periodik olaraq özünü göstərmiş olacaq. Ola bilər ki, virusun genetikasındakı istifadə etdiyi bütün imkanlar tükənmiş olacaq və o zaman virus ortadan qalxmış olacaq. Ona görə növbəti doza vaksinlərin vurulmasını indidən demək tezdir. Bundan başqa alternativ vaksinlər də çıxa və daha güclü təsirə malik ola bilərlər.

– Artıq ölkədə 5 milyondan çox insan vaksinasiyadan keçib. Əhalinin neçə faizi vaksin olunmalıdır ki, kollektiv immunitet yaransın, xəstəliyin yoluxduruculuğu aşağı düşsün?

– Əhalinin 60-70 faizi vaksinasiyadan keçdikdə bizim xəstəliklə mübarizəmiz asanlaşır. Amma ortada bir fakt var. İndiyədək 6 aydan bir vaksini təkrarlayırıq. Əgər əhalinin 60-70 faizi eyni vaxtda vaksinasiyadan keçsəydi və hər kəsin qanında virusa qarşı antitellər yaransaydı o zaman bu problemin azalmasını görə bilərdik. Amma bu, fiziki olaraq mümkün deyil. Bundan başqa bir qrupda antitel olsa belə, digərlərində aşağı ola bilər. Amma xəstəlik əvvəlki kimi geniş şəkildə yayıla bilməz, çünki insanların böyük hissəsində virusa qarşı antitel yaranıb.

– “Türkovac” vaksinin sınaq mərhələsi Azərbaycanda da keçirilməliydi. Bununla bağlı proses hansı yerdədir? “Türkovac” vaksininin tətbiqi nə vaxta gözlənir?

– Hazırda Azərbaycanda TƏBİB, Səhiyyə Nazirliyi, eyni zamanda Türkiyənin Səhiyyə Nazirliyi arasında “Türkovac”ın Azərbaycanda tətbiqinə yönəlik proses gedir. Vaksin artıq 3-cü faza sınaq mərhələsindədir. Yaxşı nəticələri də var. Düşünürəm ki, Azərbaycanda da bu istiqamətdə sınaqlar həyata keçiriləcək. Dəqiq tarixi hələlik məlum deyil.

– Koronavirusun müalicəsi üçün dərman preparatının hazırlanması məsələsi nə yerdədir? Bu dərmanın nə vaxta hazır olacağını proqnozlaşdırmaq olar?

– İstənilən infeksiyaya, eyni zamanda COVID-19-a qarşı müxtəlif dərman preparatları laboratoriyada araşdırılır. Tədqiqatlar davam edir. Amma bir dərmanın istehsalı və tətbiqi üçün 13-15 il vaxt lazımdır. Bəzi ölkələrdən antiviral xüsusiyyətlərə malik komponentlərlə bağlı məlumatlar verilir. Amma unutmayaq ki, bakterial infeksiyalardan fərqli olaraq viruslara qarşı dərman preparatlarının hazırlanması olduqca çətindir. Çünki viruslar hüceyrə içərisinə daxil olur, onu öldürmək üçün mütləq hüceyrəni öldürməliyik. Bu sahədə tədqiqatlar davam edir. Bildiyiniz kimi, hazırda qripə qarşı olan bəzi dərmanlar COVID üçün məsləhət görülür.

– Azərbaycanda niyə analoji vaksinin hazırlanması işləri getmir?

– Vaksin yaradılması çox ciddi məsələdir. Bir ölkənin ayaq üstə durmasında bir tərəfdən onun güclü ordusu şərtdirsə, digər tərəfdən onun səhiyyə sisteminin güclü olması vacibdir. Səhiyyə sistemi deyərkən xüsusilə burada səhiyyə sisteminin milli təhlükəsizliyini düşünürəm. Belə pandemiyalar baş verəndə və ya düşmən tərəfindən bioloji silah istifadə ediləndə ölkədə səhiyyənin təhlükəsizlik sistemi işə düşməlidir. Bunun da həyata keçirilməsi üçün vacib şərtlər lazımdır. İlk növbədə texniki baza olmalıdır, başqa digər amillər də var. Düşünürəm ki, müharibəni qazanan ölkə ağır bir problemi həll edibsə, mütləq ölkəyə aid olan milli səhiyyə sisteminin təhlükəsizliyini də təmin edəcək. Çünki dünya dəyişir, bu gün COVID-19 var, sabah başqa bir infeksiyalar gələ bilər.

Azərbaycanda vaksin texnologiyası mütləq olmalıdır. Belə bir texnoloji sistem olarsa, nəinki vaksin, həmçinin diaqnostika sahəsində digər vasitələr də istehsal edə bilərik. Pandemiya vaxtında biz xaricdən nə qədər diaqnostik vasitələr aldıq. Bunlar hamısı iqtisadi baxımdan ölkəmiz üçün sərfəli deyil. Azərbaycan hər il digər ölkələrdən 10-11 növ vaksin alır. Bu, iqtisadi baxımdan ölkəmiz üçün yükdür. Niyə onları Azərbaycanda istehsal etməyək?

Digər tərəfdən dünya artıq dəyişib, heç kim bir-birinin vaksininə də güvənmir. Bəzən bunun arxasında buz dağın görünməyən tərəfləri də olur. Hər kəs istəyir öz vaksinini ortaya çıxartsın. Güvən baxımından da bizim mütləq milli vaksinə ehtiyacımız var. Dövlətimizin bunu edəcək gücü, potensialı var. Böyük qələbəmizdən sonra gələcək məqsədlərimizdən biri də bu olmalıdır.

– İstanbulda Sizin rəhbərliyinizlə dünyada ilk dəfə leyşmanioz əleyhinə polimerlərə əsaslanan yeni vaksin hazırlanıb. Bu proses hazırda hansı mərhələdədir?

Biz Türkiyənin Yıldız Texnik Universitetində müxtəlif infeksiyalara, eyni zamanda döş xərçənginə qarşı araşdırmalar edirdik. Bu, digər klassik vaksinlərdən fərqli olaraq nano texnologiyaya əsaslanan vaksinlərdir. Bunlara nanovaksinlər də deyilir. Orada laboratoriyada ilk dəfə olaraq nanotexnologiya əsasında nanovaksinlər hazırladıq. Leyşmoniya parazitlərini laboratoriya şəraitində artıraraq siçanlar üzərində təsirlərini araşdırdıq. Bu sınaqlar tamamlandı. Daha sonra pandemiyanın başlaması, Azərbaycana gəlməyimlə əlaqədar işlər dayandırıldı. Leyşmonioz xəstəliyinin yayılmasında əsas səbəb itlərdir. Təəssüf ki, bu xəstəlik Azərbaycanın bütün bölgələrində görülür. Xəstəlik ağır xəstəlikdir, daxili orqanlarda özünü göstərir. Xəstəlik vaxtında müalicə olunmazsa, xəstənin ölümünə səbəb olur. O araşdırmaları davam etdirəcəyik. İnsanlar üzərində sınaqdan keçirtməmişdik, amma çox ciddi nəticələr əldə etmişdik. Bu xəstəlik əleyhinə vaksin var, bu da itlərə tətbiq olunur. Bu xəstəliyin mənbəyi itlər, tülkülər və digər heyvanlardır. Təbii ocaqlı xəstəlik olduğu üçün xəstəliyi aradan qaldırmaq da çətin məsələdir. Xəstəlik heyvanlardan mığmığalara, onlardan insanlara ötürülür.


mənbə :
www.ona.az















На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.
Copyright © 2021. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - wiki sozun izahi antonimi adinin menasi antonimi ereb ve fars sozleri free translate sitemap free translate sitemap nedir