Azadliq.az
Azərbaycan Xəbərləri













Azadliq » Xeberler» Xeber
26/10/2021

Komur defisiti qlobal iqtisadiyyata ne ved edir?

Kömür defisiti qlobal iqtisadiyyata nə vəd edir?



xeber –

Avropada təbii qaz qiymətlərinin kəskin şəkildə bahalaşması gözlənilmədən “çirkli enerji” adı verilən kömürə tələbi əhəmiyyətli dərəcədə artırdı. Bu, kömürdən alınan elektrik enerjisinin qiyməti ilə bağlıdır. Belə ki, Avropada kömürdən alınan elektrik enerjisinin 1 mVt/saatının qiyməti bu gün 120 avrodur. Təbii qazdan alınan enerjinin dəyəri isə 1 mVt/saat üçün 200 avrodur. Digər enerji mənbələri ilə müqayisədə fərq daha da böyükdür. Lakin bu gün qlobal miqyasda kömürün təklifi tələbin xeyli altındadır. Kömürün qlobal istehlakı pik həddinə 2013-cü ildə çatıb. Sonrakı beş ildə qlobal tələb 2,5 % azalıb. Avropada bu göstərici 8 dəfəyə yaxın daha çox olub.

Sonrakı illərdə mülayim hava, təbii qaza olan qiymətlərin aşağı düşməsi və bərpa olunan enerjiyə keçidlə bağlı ələlxüsus Almaniya, Britaniya və Fransa kimi aparıcı Avropa İttifaqı ölkələri komürdən istifadəni əhəmiyyətli dərəcədə azaltdılar. Koronavirus pandemiyası dövründə bütövlükdə enerji daşıyıcılarına tələbin aşağı düşməsi və bunun da nəticəsi kimi onların qiymətinin kəskin ucuzlaşması kömürdən imtina trendinin bir xeyli sürətləndirdi. Avropa ölkələrində kömür istehlakının, bunun nəticəsi olaraq onun idxalının azaldılması ilk növbədə “yaşıl enerji” doktrinası ilə bağlıdır. Almaniya 2035-2038-ci illərə kimi kömürdən istifadədən tam imtina edəcəyini bəyan edib. Britaniya son kömür mədənini hələ 2015-ci ildə bağlayıb. Bu ilin ilk yarısında Aİ-də elektrik enerjisinin generasiyasında kömürün payı orta hesabla 13 %, 2017-ci ildə isə 21 % olub.

Kömür Asiya bazarına istiqamətləndi

Avropanın dekarbonizasiya ilə bağlı bəyan etdiyi siyasət kömür ixracatçılarının təchizat zəncirləri digər bazarlara, o cümlədən dünyanın ən çox kömür idxal edən ölkəsi olan Çinə yönləndirməyə sövq etdi. Avropadan fərqli olaraq Çin bəyan etdiyi “yaşıl enerji” strategiyasında daha təmkinli davranış sərgiləyir. Ölkənin növbəti beşillik planında kömürün istehsalı və istehlakının artırılması nəzərdə tutulub. Təkcə ötən il bu ölkədə bütün digər ölkələrdə tikiləndən 3 dəfə çox kömür elektrik stansiyaları inşa edilib. Daha 300 belə obyektin tikilməsi isə nəzərdə tutulub.

Paralel olaraq daxili istehsal artırılır. Bu il ölkənin şimalındakı daha əvvəl bağlanan mədənlərdə istehsal bərpa edilib. Bunun hesabına istehsal həcmlərini 110 milyon ton artırılması planlaşdırılır.

Pandemiyadan sonra bərpa dövrünü yaşayan Çin iqtisadiyyatı sürətli templərlə artmağa başladı. Elektrik enerjisinə tələb kəskin artdı. Kifayət qədər yanacağın olmaması enerji böhranının yaranmasına səbəb oldu. Böhranı tətikləyən məqam hələ ötən ilin noyabr ayında iki ölkə arasındakı siyasi gərginlik fonunda Çinin Avstraliyadan kömür idxalına qeyri-rəsmi qadağa qoyması oldu. Nəzərə almaq lazımdır ki, Avstraliyanın payına Çinin illik kömür idxalının 25 %-i düşürdü. Bu ölkə həmdə Çin bazarında kokslaşdırılmış kömür tədarükü üzrə vahid lider idi.

İtirilmiş həcmləri kompensasiya etmək üçün Rusiya və İndoneziyanın timsalında yeni tədarükçülər tapıldı. Onlar isə Çinə ixracı artırmaq üçün digər bazarlara təklifi azaltmalı oldular. Lakin Rusiyanın Şərqindəki dəmir yolu xətlərinin buraxılış qabiliyyətinin kifayət qədər aşağı olması və İndoneziyadan dənizlə tədarük üçün balkerlərin defisiti kompensasiya etməyə imkan vermədiyi ortaya çıxdı. Nəticədə şüşə, keramika, sement, məişət texnikası üçün yarımkeçirici və komplektləşdiricilər istehsal edən enerji tutumlu iri müəssisələr fəaliyyətini dayandırmalı oldular. Bu isə öz növbəsində tədarük zəncirində fasilələrin yaranmasına və dünya üzrə qiymətlərin artmasına gətirib çıxardı. Çinin digər ölkələrdə kömürlə işləyən elektrik stansiyaların tikintisini maliyyələşdirməyəcəyini bəyan etməsi bazara təziqləri biraz daha artırdı. Çünki Beynəlxalq Yaşıl Maliyyə İnstitutun (IIGF) məlumatına görə, dünya üzrə inşa edilən kömür elektik stansiyalarının 70 %-i Çindən gələn investiyalardan asılıdır. Bu qərar kömür sənayesi üçün çox ciddi zərbədir.

Dünya üzrə ikinci ən böyük kömür idxalatçısı olan Hindistana da böyük həcmdə kömür lazımdır. Bu ölkənin enerji balansında kömürün payı 70 %-in üzərindədir. Ötən gün isə məlum oldu ki, Hindistanda fəaliyyət göstərən 135 istilik elektrik stansiyasının böyük əksəriyyətinin cəmi 3 günlük kömür ehtiyatı qalıb.

Rusiya “kəmər”dən də kömürdən də qazanmaq niyyətindədir

Hələ 1-2 il bundan əvvəl kömürün qiymətləri ən aşağı səviyələrdə idi. İndi isə yüksək qiymətlər dövrüdür. Kömürün qiyməti artıq bir ton üçün 300 ABŞ dollarını keçib. İlin əvvəlindən enerji istehsalı üçün istifadə olunan kömür 4 dəfəyə yaxın bahalaşıb. Yüksək qiymətlər dövrünün nə qədər davam edəcəyinə dair dəqiq proqnoz vermək çətin olsa da ən azından yaxın aylarda tələbin yüksək olaraq qalacağını demək olar. Bu baxımdan kömür hasil edən müəssisələr bundan maksimal dərəcədə yararlanmağa çalışacaqlar. Lakin kömür ixrac edən ölkələrin özündə də bunu reallaşdırmaq üçün imkanlar fərqlidir. Aparıcı kömür tədarükçülərindən biri olan İndoneziyada güclü yağışlar kömür mədənlərinin və limanların işini yavaşladır. Bununla əlaqədar olaraq bu il kömür hasilatının hədəf göstəricidən 2,4 % aşağı olcağı və 610 milyon ton təşkil edəcəyi gözlənilir.

Ötən il Avstraliya Çin bazarına kokslaşdırılmış kömür ixracı üzrə mütləq lider olub. Çinin bu məhsul üzrə 72,57 milyon tonluq ümumi idxalının 35,37 milyon tonunu Avstraliya tədarük edib. İxraca qadağa tətbiq olunandan sonra isə Avstraliya kömürü Yaponiya, Cənubi Koreya, Hindistan və Vyetnama yönəldi. Çinin ixrac qadağasını aradan qaldırandan sonra Avstraliya kömürünün dərhal həmin bazara qayıdacağı gözlənilmir. Bu dünya bazarında formalaşan yeni konyuktura ilə bağlıdır. Belə ki, kömür indi hamıya lazımdır və qiymətlər də hər yerdə yüksəkdir.

Yeni şəraitdən Avropa və Asiyanın qorşağında yerləşən Rusiya da yararlanmağa can atır. Sanki şimal qonşumuz illərdi məhz bu günü gözləyib. Bunu deməyə kömür sənayesinin inkişafına yönəlik investisiyalar əsas verir. Koronavirus pandemiyasına kimi 10 il ərzində Rusiyanın kömür sənayesində sabit inkişaf dövrü olub. Həmin dövr ərzində kömür hasilatı 1,3 dəfə, kömür istehsal edən müəssisələrin əsas kapitalına investisiyalar 2,5 dəfə artıb. Dünya bazarında kömürün bahalaşması fonunda Rusiya istehsal güclərini artıracağını bəyan edib. Bu Rusiyanın İqtisadiyyat Nazirliyinin sosial-iqtisadi inkişaf proqnozunda da öz əksini tapıb. Belə ki, daha əvvəl 2022-2024-cü illərdə kömür hasilatının 11,8 % azaldılacağı nəzərdə tutulurdusa sənədin yeni versiyasında hasilatın elə həmin qədər atraraq 445 milyon tona çatacağı proqnozlaşdırılır. Hökümət daha da irəli gedərək Yakutiya kömürünü ixrac etmək üçün Baykal-Amur və Trans-Sibir magistrallarına paralel olaraq yeni dəmir yolu magistralının tikilməsini təklif edib. Rusiyanın Kuzbas bölgəsindəki müəssisələr isə anbarlarda olan 16 milyon ton kömürü Qərb ölkələrinə ixrac etməyə hazır olduqlarını bəyan ediblər. Lakin şimal qonşumuzun iştahı imkanları ilə üst-üstə düşmür. Əsas problem kommunikasiyaların zəif inkişaf etməsidir.

Avropada kömürə tələbin kəskin azalmasından sonra Azov-Qara dəniz hövuzunun limanları vasitəsilə Avropaya yük daşıyan müəssisələr ixrac həcmlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdı. Bəziləri Rusiyanın cənubunda liman aşırma güclərinin yaradılması üzrə investisiya layihələrində iştirakdan imtina etdilər. Bura dünya miqyasında logistikadakı yaşanan problemləri əlavə etsək Avropaya qısa bir zamanda etibarlı tədarük zəncirini formalaşdırmaq inandırıcı görünmür. Zaman isə bu məsələdə vacib amildir. Çünki Avropa bəyan etdiyi “yaşıl enerji” siyasətinə sadiqliyini nümayiş etdirərək böhranın müvəqqəti olduğunu hesab edir.

Okeanın bu tayındakılar kimi o tayında olanlar da yaranmış boşluğu doldurmağa çalışırlar. ABŞ sentyabrda Çinin əsas kokslaşdırılmış kömür tədarükçüsü adını Rusiyadan ala bilib. Halbu ki, bir il əvvələ kimi bu ölkə Çinə kokslaşdırılmış kömür ixrac etmirdi. Bu ilin əvəlindən Çinə ABŞ-dan bu cür kömür ixracı 10 dəfə, Kanadadan təxminən iki dəfə artıb. Çinin daha bir iri kömür tədarükçüsü olan Monqolustan yaranmış bazar imkanlarından istəsə belə tam şəkildə yararlana bilmir. Buna səbəb COVID-19-la bağlı yeni halların olmasına görə kömürlə dolu yük avtomobillərin sərhəddən keçidinin dayandırılması olub. Hərəkət bərpa olunsa da hələ də məhdud olaraq qalır. Görünən odur ki, qarşıdakı həftələrdə və aylarda kömür bazarındakı təlatümlər səngiməyəcək.

Azərbaycan kömür tədarükçüsü olmadığı üçün və elektrik enerjisinin generasiyasında ondan istifadə etmədiyinə görə baş verənlərin bizə birbaşa təsirləri yoxdur. Lakin təbii qazın, kömürün qiymətlərinin artması digər enerji daşıyıcılarının o cümlədən neft və məhsullarının bahalaşması ilə paralel olaraq gedir. Bu isə neft qiymətlərinin ölkəmiz üçün komfortlu həddə qalacağı anlamını verir. Digər tərəfdən isə enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin artması qlobal inflasiyanı tətikləyən vacib faktora çevrilib.


mənbə :
Report.az















На сегодняшний день самая высокая неофициальная заработная плата в Азербайджане составляет около 10 тысяч манатов. Ее получают высокопоставленные чиновники медицинской и IT-сфер,» заявил Echo.az председатель Центра исследований устойчивого развития Нариман Агаев. По его словам, самая высокая официальная зарплата составляет 2250 манатов, ее получают депутаты Милли меджлиса Азербайджана. «Самая низкая неофициальная зарплата сегодня равна 150 манатам, а официальная — 116», — отметил он. По его словам, сегодня в Азербайджане 20% граждан имеют «черную» зарплату. При этом 9% получают часть зарплаты на руки, то есть по ведомостям, вторую — в «конвертах». И около 70% получают «белую» заработную плату. Как сообщает Report, инцидент зарегистрирован на территории Сабаильского района. Согласно информации, в известном клубе Z club на улице Ахмеда Джавада житель Баку Муслюмов Камран Мамед оглу 1994 года рождения был ранен ножом неизвестным. Раненый был доставлен в Городскую клиническую больницу №1. Врачи оценивают его состояние как среднетяжелое. «Однако не стоит забывать о тех, кто задействован в развитии теневой экономики, есть множество незарегистрированных предпринимателей, многие работают на дому или по найму, безусловно, большая их часть нигде не числится. Я считаю, что улучшить ситуацию позволит лишь политическая воля правительства», — сказал он. В настоящее время в Азербайджане идут серьезные социально-экономические и политические процессы. Время от времени также появляется тревожная информация об опасности террора в Азербайджане. В тоже время, вокруг карабахского вопроса протекают сложные процессы. Кроме того, уже 18 дней Армения не возвращает тело нашего шехида, а по делу МНБ продолжается судебный процесс. Бывший заместитель министра национальной безопасности, председатель Партии свободных демократов Сульхаддин Акпер дал свою оценку всех этих вопросов, находящихся на повестке дня страны. Администрация действующего американского лидера Барака Обамы увязывала снятие ограничительных мер против России с полным выполнением минских договоренностей. Вступающий в пятницу на высший государственный пост Трамп в интервью Times и Bild предложил отойти от провозглашенного своим предшественником принципа. В Москве инициативу избранного американского президента восприняли весьма сдержанно. Песков отметил, что антироссийские санкции — это не вопрос российской повестки дня как во внутреннем плане, так и в плане общения с зарубежными партнерами. На вопрос о том, не меняет. Трамп рассказал о своем видении внешней политики В Совете Федерации пояснили: для России отмена санкций не является самоцелью, ради которой надо чем-то жертвовать, тем более в сфере безопасности. Председатель комитета верхней палаты парламента по международным делам Константин Косачев призвал не спешить "придавать словам избранного президента США Дональда Трампа о некоем возможном "размене" ядерного разоружения на отмену санкций статус официального предложения". Сенатор напомнил, что все это было сказано в интервью как размышление, как вариант. По его мнению, Трамп должен внимательно изучить причины, по которым существенное разоружение в этой сфере так и не стало реальностью. "Если отбросить демагогические ("агрессивность и реваншизм России"), то будет очевидным, что одно из главных препятствий — реализация планов глобальной ПРО США, а также последовательные американские попытки обеспечить себе односторонние превосходство по другим направлениям — развитие инфраструктуры НАТО, обычные вооружения, высокоточное оружие, беспилотники, милитаризация космоса", — уверен парламентарий. В Баку доставлен надгробный памятник азербайджанскому «вору в законе» Ровшану Ленкоранскому, убитому в Стамбуле. Как передает памятник был изготовлен в Индии, затем доставлен в Турцию, а оттуда в Азербайджан. Высота памятника составляет 5 метров. Отмечается, что в настоящее время памятник находится в одном из цехов по изготовлению надгробных камней в Бинагадинском районе, где проводятся завершающие работы. Отмечается, что основная часть памятника изготовлена в Индии по заказу брата Ровшана – Намика Джаниева. РИА Новости Положительное сальдо внешнеторгового баланса РФ в ноябре 2016 года выросло на 2,2% по сравнению с аналогичным периодом 2015 года и составило 9,137 миллиарда долларов, свидетельствуют материалы Банка России. ФТС сообщила о сокращении профицита торгового баланса России в 2016 году За 11 месяцев 2016 года показатель составил 78,585 миллиарда долларов, снизившись в 1,7 раза со 137,205 миллиарда долларов за аналогичный период предыдущего года. Египет согласился принять специалистов из 22-27 января, планируется урегулировать ситуацию с периодически возникающими претензиями египетской стороны к безопасности мяса птицы из РФ, сообщает Россельхознадзор. Право экспорта мяса и птицы в Египет получили 12 российских компаний Телефонные переговоры между представителями Россельхознадзора и ветеринарной службы Египта состоялись 12 января, на них обсуждались сроки посещения Египта российскими специалистами для ознакомления с методикой работы ветеринарных аналитических лабораторий и согласования методик отбора и анализа проб мяса. "Египетская сторона предварительно согласилась принять российскую делегацию в период с 22 по 27 января 2017 года и в ближайшие дни прислать официальное приглашение. Инициатива Россельхознадзора должна положить конец периодически возникающим претензиям надзорных ведомств Египта к безопасности мяса птицы, экспортируемому из России", — говорится в сообщении. Ранее Минсельхоз РФ сообщал, что Россия заинтересована в увеличении поставок в Египет зерновых и продуктов их переработки, мяса птицы, говядины и растительных масел, а также готова увеличить импорт овощей и фруктов из Египта. По информации издания, один из членов экипажа предложил 22-летней Глисон, находящейся на 18-й неделе беременности, багет с беконом. Девушка съела бутерброд. Это заметил еще один член экипажа, который сообщил об инциденте руководству фирмы. В итоге было назначено служебное расследование и слушания по делу о краже сэндвича. Как оказалось, девушка нарушила внутренний регламент авиакомпании, так как не попросила у коллеги чек, подтверждающий, что бутерброд, которым он ее угостил, был оплачен. Теперь она намерена обжаловать решение руководства. Подростка с диагнозом «бешенство» госпитализировали в отделение реанимации пермской больницы в конце ноября. Мальчик мог заразиться после того, как его поцарапала или укусила домашняя кошка. Напомним, в начале декабря в посёлке Бымок объявили карантин. Вскоре после госпитализации подростка здесь от бешенства умерли три собаки. Карантин продлится два месяца. Искать девушку родители начали 29 декабря. На следующий день тело погибшей было обнаружено, сообщает "Интерфакс". Следователи следственного управления Следственного комитета России по Удмуртии начали проверку по факту ее гибели. По предварительным выводам судебно-медицинской экспертизы, причиной смерти школьницы стало переохлаждение. Никаких телесных повреждения на теле погибшей нет. Кроме того, Трамп намерен заставить фармацевтические компании вести переговоры непосредственно с Medicare (программа страхования для населения старшего возраста - от 65 лет) и Medicaid (программа помощи лицам, имеющим доход ниже официальной черты бедности), а также снизить цены, поскольку эти компании лишатся привычной для них политической поддержки. Трамп не раскрыл никаких подробностей того, как он выполнит задачу по корректировке программы, поскольку ожидает одобрения мер со стороны кандидата на пост советника по здравоохранению Тома Прайса. Интервью Трампа изданию The Washington Post вышло после того, как конгресс принял первые меры по отказу от закона по реформе здравоохранения, который был ключевым в ходе президентства Барака Обамы. Теперь обе палаты американского парламента будут работать над деталями отмены и реформы закона о доступном медицинском страховании. Тем не менее после почти семи лет обещаний отменить Obamacare республиканцы столкнулись с некоторым трудностями в реализации своих намерений. Некоторые представители парламента даже думают о том, чтобы повременить с отменой программы, до тех пор пока не будет обнародован план по ее замене. "Чтобы увеличить выплаты богатым акционерам, крупные корпорации уклоняются от налогов, сокращают зарплаты работников и закупочные цены... Уклонение корпораций от налогов обходится беднейшим странам как минимум​​ в $100 млрд в год. Этого хватило бы, чтобы дать образование 124 млн детей, которые не ходят сейчас в школу, и вложить в здравоохранение достаточно средств, чтобы предотвратить смерть по крайней мере 6 млн детей каждый год", - сообщила организация. 16:08 (сегодня) 2 70 Найден «черный ящик» разбившегося под Бишкеком грузового самолета Как сообщают СМИ, врачи боролись за жизнь подростка, но не сумели его спасти. Мальчик умер во второй половине декабря. Все материалы сюжета Крушение грузового самолета в Киргизии Поиски второго бортового самописца продолжаются В станицу Павлодольскую в Северной Осетии немецкие поисковики приехали летом 2016 года, чтобы разыскивать своих павших солдат. Ориентировались иностранцы по картам Вермахта, где были отмечены 160 могил немцев. Рядом с одной из них поисковики и обнаружили останки советского капитана – на карте было обозначено и место захоронения красноармейца. Как отмечают историки, это нонсенс – когда противника хоронят вместе с погибшими из своих войск. То, что этот воин – советский, немцы поняли по звезде с фуражки, пуговицам, последнему патрону пистолета и шомполу для чистки оружия. Уже позже поисковики нашли в своих военных архивах донесение немецкого командования о том, что их солдаты с почестями похоронили капитана Красной армии. Один из бортовых самописцов грузового самолета Boeing-747-400, разбившегося в Киргизии, найден на месте происшествия, передает Интерфакс. Авиакатастрофа в Киргизии. Справка «На месте происшествия найден один из самописцев разбившегося самолета. Поиски второго черного ящика продолжаются», - рассказал на пресс-конференции премьер-министра Киргизии Чынгыз Эсенгулов. Ранее стало известно Межгосударственный авиационный комитет намерен сформировать комиссию по расследованию происшествия после того, как получит запрос от властей Киргизии.
Copyright © 2021. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
Copyright © 2016. AZADLIQ – Xəbər – Azadliq – Xeber – Xeberler · Bütün hüquqları qorunur.
- Sitemap - wiki sozun izahi antonimi adinin menasi antonimi ereb ve fars sozleri free translate sitemap free translate sitemap nedir